Ìtàn Àwárí Àwọn Fílóòsẹ́ńsìtín
Lónìí, àwọn fìtílà fluorescent jẹ́ irú ìmọ́lẹ̀ tí a sábà máa ń lò ní onírúurú ibi, láti ọ́fíìsì àti ilé ìwé títí dé ilé àdáni. Dájúdájú, gbajúmọ̀ wọn kò sí ní ìdí kankan; àwọn fìtílà fluorescent ni a mọ̀ fún iṣẹ́ wọn gíga àti pípẹ́ ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn fìtílà incandescent àdáni. Síbẹ̀síbẹ̀, lẹ́yìn gbogbo àwọn àǹfààní ìmọ̀-ẹ̀rọ wọn ni ìtàn gígùn àti ìrìn-àjò ìmọ̀-ẹ̀rọ tí ó fani mọ́ra tí ó yí ìṣẹ̀dá àwọn fìtílà fluorescent ká.
Ìbẹ̀rẹ̀ Ìwárí Ìmọ́lẹ̀ Fluorescent
Ọ̀rọ̀ náà "fluorescent" wá láti inú "fluorite," ohun alumọ́ni tí onímọ̀ nípa ilẹ̀ ayé George Gabriel Stokes ṣe àwárí ní ọdún 1852. Stokes ṣàkíyèsí pé fluorite lè tú ìmọ́lẹ̀ jáde nígbà tí a bá fi ìmọ́lẹ̀ ultraviolet hàn. Ohun tó ṣẹlẹ̀ yìí di mímọ̀ sí "fluorescence." Síbẹ̀síbẹ̀, àwárí ìmọ́lẹ̀ fluorescent kò túmọ̀ sí ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, nítorí pé èrò náà ṣì wà ní ìpele ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
Ní ìparí ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ọ̀pọ̀ àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní ìfẹ́ sí ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, wọ́n sì wá ọ̀nà láti lóye àwọn ànímọ́ ìmọ́lẹ̀ àti láti ṣe àwọn ọ̀nà tuntun láti mú un jáde. Ọ̀kan lára àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì tó gbajúmọ̀ jùlọ tó ń ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka yìí ni Heinrich Geissler, onímọ̀ ẹ̀rọ àti olùṣe ohun èlò ará Germany. Ní ọdún 1856, Geissler ṣe àgbékalẹ̀ ọ̀pọ́ Geissler, ẹ̀rọ kan tó ní ọ̀pọ́ọ́lù dígí tí ó ní gáàsì lábẹ́ ìfúnpá kékeré. Nígbà tí wọ́n fi iná mànàmáná sí ọ̀pọ́ọ́lù náà, gáàsì inú ọ̀pọ́ọ́lù náà mú ìmọ́lẹ̀ jáde. Àwárí yìí jẹ́ ìgbésẹ̀ pàtàkì sí ìdàgbàsókè ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ fluorescent.
Nikola Tesla àti John Tyndall
Ní ìparí ọ̀rúndún kọkàndínlógún, Nikola Tesla, ẹni tí a mọ̀ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àtúnṣe rẹ̀ nínú iná mànàmáná àti òòfà, tún ṣe àwọn àyẹ̀wò nípa lílo àwọn gáàsì ní ìfúnpá kékeré àti agbára iná mànàmáná láti mú ìmọ́lẹ̀ jáde. Ní ọdún 1893, Tesla fi èrò ìmọ́lẹ̀ aláìlókùn hàn nípa lílo ìfàsẹ́yìn ìgbìn gíga pẹ̀lú àwọn ọ̀pọ́ Geissler.
Nibayi, ni England, John Tyndall tun ṣe alabapin si oye ti awọn iṣẹlẹ ina ati ina. Iwadii Tyndall dojukọ lori ibaraenisepo laarin ina ati ohun elo, ati bi awọn igbi ina ṣe ni ipa lori awọn patikulu gaasi. Botilẹjẹpe iwadii rẹ ko yorisi ipilẹṣẹ fitila fluorescent taara, o ṣe iranlọwọ lati fi ipilẹ imọ ti o nilo fun imọ-ẹrọ ina ti o ni ilọsiwaju mulẹ.
Àwárí àti Ìdàgbàsókè ní ìbẹ̀rẹ̀
Igbese pataki kan si imuse fitila fluorescent ode oni ni Peter Cooper Hewitt gbe ni ibẹrẹ ọrundun 20. Hewitt, onimọ-ẹrọ ati olupilẹṣẹ, ṣe aṣeyọri ṣẹ̀dá fitila ti o da lori mercury vapor ni ọdun 1901. Fìtílà yii lo ina ina lati ṣe ioni mercury vapor ninu tube naa, eyiti o tun ṣe ina alawọ ewe-alawọ ewe. Botilẹjẹpe fitila yii munadoko agbara ju fitila incandescent ibile lọ, ina ti o ṣe ko yẹ fun gbogbo lilo nitori awọ ina adayeba rẹ ti ko ni.
Ní àwọn ọdún mẹ́wàá tó tẹ̀lé e, ọ̀pọ̀ àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ àti àwọn olùwádìí gbìyànjú láti tún èrò pàtàkì yìí ṣe. Ọ̀kan lára àwọn olùdásílẹ̀ àwọn fìtílà fluorescent ni Edmund Germer, onímọ̀ físíìsì ará Germany. Pẹ̀lú ẹgbẹ́ ìwádìí rẹ̀, Germer ṣiṣẹ́ láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn fìtílà tí ó gbéṣẹ́ jù àti tí ó ń tú ìmọ́lẹ̀ àdánidá jáde. Ní ọdún 1926, Germer fi ìwé àṣẹ-àṣẹ sílẹ̀ fún fìtílà fluorescent òde òní, èyí tí ó ń lo ìbòrí fluorescent lórí inú fìtílà láti yí ìmọ́lẹ̀ ultraviolet padà sí ìmọ́lẹ̀ tí a lè rí.
Ipa ti General Electric ati William Coolidge
General Electric (GE) kó ipa pàtàkì nínú títà iná fluorescent. Nítorí ìmọ̀ ẹ̀rọ àti àwọn ohun èlò rẹ̀, GE lè mú kí ìdàgbàsókè ìmọ́lẹ̀ fluorescent yára sí lílo ọjà. William Coolidge, onímọ̀ ẹ̀rọ pàtàkì ní GE, kópa nínú iṣẹ́ yìí. Ó gbajúmọ̀ jùlọ fún iṣẹ́ rẹ̀ lórí àwọn páìpù X-ray, èyí tí ó yí iṣẹ́ ìṣègùn padà. Coolidge àti ẹgbẹ́ GE ṣe ìwádìí àti ìdánwò gbígbòòrò láti tún ṣe àgbékalẹ̀ àti iṣẹ́ iná fluorescent.
Ní ọdún 1934, GE ṣe àṣeyọrí nínú ṣíṣe àgbékalẹ̀ àtùpà fluorescent tí a fi phosphor bo tí ó ń mú ìmọ́lẹ̀ funfun jáde pẹ̀lú agbára tó ga ju àwọn àtùpà incandescent lọ. Wọ́n ṣe àgbékalẹ̀ ọjà yìí ní ìparí ọdún 1930, kí Ogun Àgbáyé Kejì tó bẹ̀rẹ̀. Àṣeyọrí yìí sàmì sí àkókò tuntun nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀.
Ìmúṣẹ àti Àkóbá Àwùjọ àti Ọrọ̀-Ajé
Lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kejì, lílo àwọn fìtílà fluorescent gbòòrò sí i kíákíá. Ní àkọ́kọ́, wọ́n ń lò wọ́n ní ọ́fíìsì, ilé iṣẹ́, àti àwọn ibi ìtajà gbogbogbòò mìíràn níbi tí ìmọ́lẹ̀ tó gbéṣẹ́ àti owó ti jẹ́ ohun pàtàkì jùlọ. Nígbà tí wọ́n rí bí wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́ dáadáa àti bí wọ́n ṣe ń fi agbára pamọ́, àwọn ilé tún bẹ̀rẹ̀ sí í lo ìmọ̀ ẹ̀rọ yìí.
Ìmọ́lẹ̀ Fluorescent ní ipa pàtàkì lórí onírúurú apá, títí kan ẹ̀kọ́, ilé iṣẹ́, àti ọrọ̀ ajé àgbáyé. Nínú ẹ̀ka ẹ̀kọ́, àwọn ilé ìwé àti yunifásítì lè pèsè ìmọ́lẹ̀ tó dára jù fún àwọn ìgbòkègbodò ẹ̀kọ́ àti ẹ̀kọ́, èyí tí yóò mú kí ẹ̀kọ́ dára síi. Nínú ilé iṣẹ́, ìmọ́lẹ̀ tó munadoko mú kí iṣẹ́ wákàtí mẹ́rìnlélógún ṣiṣẹ́ pẹ̀lú owó agbára tó dínkù, èyí tí yóò mú kí iṣẹ́ àti èrè pọ̀ sí i.
Ní gbogbo àgbáyé, gbígbà tí a ń lo iná fluorescent láti fi tan ìmọ́lẹ̀ sí ojú ọ̀run ti dín agbára àti ìtújáde erogba kù, ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìsapá ìtọ́jú àyíká. Láìka ìṣòro tó wà ní àyíká lílo mercury nínú àwọn fìtílà fluorescent àti àwọn ewu tó lè wà nínú àyíká sí, àwọn ènìyàn ń tẹ̀síwájú láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ọ̀nà àtúnlò tó dára jù láti dín àwọn ipa búburú wọ̀nyí kù.
Àwárí Àwọn LED àti Ọjọ́ Ìmọ́lẹ̀
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ń wo ìtàn ìmọ́lẹ̀ fluorescent pẹ̀lú ìfẹ́, ìmọ̀ ẹ̀rọ ń tẹ̀síwájú láti yípadà. Ní ọ̀rúndún kọkànlélógún, ìmọ́lẹ̀ LED (Light Emitting Diode) bẹ̀rẹ̀ sí í rọ́pò ìmọ́lẹ̀ fluorescent. Àwọn LED ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní, títí bí agbára tó ga jù, ìgbésí ayé gígùn, àti ipa àyíká tó kéré síi nítorí àìsí mercury. Síbẹ̀síbẹ̀, ìtàn tó wà lẹ́yìn ìmọ́lẹ̀ fluorescent ṣì jẹ́ apá pàtàkì nínú ìtàn ìmọ́lẹ̀ àti ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
Láti àwọn ìlànà ìpìlẹ̀ Stokes àti Geissler nípa ìmọ́lẹ̀ fluorescent, sí ìdàgbàsókè ìṣe ti Hewitt, Germer, àti Coolidge, sí ipa pàtàkì ti GE nínú ìtajà rẹ̀, ìtàn ìmọ́lẹ̀ fluorescent ṣe àfihàn ìrìn àjò gígùn láti èrò ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì sí lílo lílò tó ń yí ayé padà. Ìlànà àwárí yìí ń bá a lọ pẹ̀lú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ òde òní, èyí tó túbọ̀ ń jẹ́ kí àyíká rọrùn láti lò ó, tó sì ń lo agbára dáadáa.
