Ìtàn Àwọn Fílóòsẹ́ńsìtínì
Pendahuluan
Àwọn fìtílà fluorescent, tí a sábà máa ń dínkù sí àwọn fìtílà TL tàbí àwọn fìtílà iná, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àṣeyọrí pàtàkì nínú ìmọ̀-ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ ní ọ̀rúndún ogún. Pẹ̀lú agbára tí ó dára jù ju àwọn fìtílà incandescent ìbílẹ̀ lọ, àwọn fìtílà fluorescent ti ṣe àfikún pàtàkì sí dín lílo agbára kárí ayé àti èéfín erogba kù. Nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó ṣe àwárí ìtàn àwọn fìtílà fluorescent, láti ìbẹ̀rẹ̀ wọn títí dé ìdàgbàsókè wọn sí ìmọ̀-ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ tí a sábà máa ń lò lónìí.
Àpilẹ̀kọ Àkọ́kọ́
Ìmọ̀ nípa ìmọ́lẹ̀, ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí ohun kan máa ń mú ìmọ́lẹ̀ jáde lẹ́yìn tí ó bá ti fa agbára, ti wà fún ìgbà pípẹ́. Ní ọdún 1852, onímọ̀ nípa fisiksi ará ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Sir George Stokes, ṣàpèjúwe ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ó sì dá ọ̀rọ̀ náà “ìtànṣán ìmọ́lẹ̀” sílẹ̀.
Sibẹsibẹ, imọran lilo fluorescence gẹgẹbi orisun ina ko farahan titi di ibẹrẹ ọrundun 20. Ni ọdun 1904, onimọ-jinlẹ kan ti a npè ni Peter Cooper Hewitt ṣe iwe-aṣẹ apẹrẹ akọkọ, ti a mọ si fitila mercury tabi fitila mercury-vapor. Ẹrọ yii lo tube vacuum ti o kun pẹlu mercury vapor, eyiti, nigbati a ba fi ina ina lo, ṣe ina bulu-alawọ ewe. Lakoko ti fitila yii munadoko, ko dara fun lilo lojoojumọ nitori iwọn ina ti o lopin.
Ìdàgbàsókè ní ìbẹ̀rẹ̀
Àwọn ìsapá láti mú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ fluorescent sunwọ̀n síi ń bá a lọ. Ní àwọn ọdún 1920 àti 1930, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àṣeyọrí pàtàkì wáyé nínú ìdàgbàsókè àwọn fìtílà fluorescent. Ọ̀kan lára àwọn olùṣe pàtàkì nínú ìsapá yìí ni Edmund Germer, onímọ̀ ẹ̀rọ ará Germany. Germer, pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ Friedrich Meyer àti Hans Spanner, ṣiṣẹ́ lórí fìtílà fluorescent kan tí ó lo ìbòrí phosphor láti yí ìmọ́lẹ̀ ultraviolet tí mercury vapor ń mú jáde padà sí ìmọ́lẹ̀ àdánidá.
Ìwé àṣẹ tí wọ́n fi sílẹ̀ ní ọdún 1927 ni wọ́n kà sí ọ̀kan lára àwọn ìpìlẹ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ fluorescent òde òní. Àwọn ilé-iṣẹ́ pàtàkì bíi General Electric ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà bẹ̀rẹ̀ sí í mọ agbára ńlá tí àwárí yìí ní, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe ìwádìí àti ìdàgbàsókè síwájú sí i.
Ṣíṣe àtúnṣe àti Ìṣòwò
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìdàgbàsókè ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ fluorescent wáyé ní ọdún 1930, Ogun Àgbáyé Kejì dín ìtajà rẹ̀ kù. Síbẹ̀síbẹ̀, pẹ̀lú bí àìní agbára ṣe ń pọ̀ sí i nígbà ogun náà, ìmọ́lẹ̀ fluorescent bẹ̀rẹ̀ sí í gba àfiyèsí púpọ̀. Ní ọdún 1938, General Electric ṣe ìfilọ́lẹ̀ fìtílà fluorescent àkọ́kọ́ tí wọ́n ń lò fún iṣẹ́, èyí tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi.
Àwọn àǹfààní àwọn fìtílà fluorescent ní ti agbára lílo àti ìwàláàyè fìtílà gígùn ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn fìtílà incandescent ìbílẹ̀ mú kí wọ́n jẹ́ àṣàyàn tó dára jùlọ fún lílo ilé iṣẹ́ àti ibi iṣẹ́. Àwọn ọ́fíìsì, ilé ìwé, àti ilé iṣẹ́ ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í fi àwọn fìtílà fluorescent rọ́pò ìmọ́lẹ̀ wọn, èyí sì ń mú kí ìbéèrè fún àwọn ọjà wọ̀nyí pọ̀ sí i.
Ìṣẹ̀dá tuntun àti Ìdàgbàsókè
Lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kejì, ìwádìí àti ìdàgbàsókè àwọn fìtílà fluorescent tẹ̀síwájú. Lílo onírúurú fítílà mú kí àwọn fìtílà tí wọ́n ní ìmọ́lẹ̀ tó dára jù, tí ó sún mọ́ ìmọ́lẹ̀ àdánidá. Ní ọdún 1950 àti 1960, àwọn fìtílà fluorescent tí a ṣe àtúnṣe sí àwọ̀ farahàn. A ṣe àwọn fìtílà wọ̀nyí láti mú àwọ̀ tí kò tẹ́ni lọ́rùn tẹ́lẹ̀ sunwọ̀n síi, èyí tí ó mú kí wọ́n dára fún àyíká iṣẹ́ àti ilé.
Ìṣẹ̀dá tuntun mìíràn tó ṣe pàtàkì ni ìdàgbàsókè àwọn ballasts ẹ̀rọ itanna. Àwọn ballasts jẹ́ àwọn ẹ̀rọ tí ó ń ṣàkóso ìṣàn iná mànàmáná nínú àwọn fìtílà fluorescent, àti àwọn ballasts ẹ̀rọ itanna tí ó gbéṣẹ́ jù wọ̀nyí ti rọ́pò àwọn ballasts ẹ̀rọ itanna àtijọ́ tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa.
Awọn Ipenija Ayika ati Ilana
Sibẹsibẹ, awọn fitila fluorescent ko ni ariyanjiyan ati awọn ipenija. Ọrọ pataki kan pẹlu awọn fitila fluorescent ni akoonu mercury wọn. Mercury jẹ kemikali majele ti o le ni awọn ipa odi lori ayika ti a ko ba pa wọn mọ daradara. Nitorinaa, ṣiṣe ati atunlo awọn fitila fluorescent jẹ ọrọ pataki.
Pẹ̀lú ìmọ̀ nípa àyíká àti àwọn ìlànà tó le koko, onírúurú ìgbésẹ̀ láti dín ipa àyíká kù lórí àwọn fìtílà fluorescent ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́. Wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ ìṣelọ́pọ́ láti dín iye mercury tó wà nínú fìtílà kù, nígbàtí wọ́n tún ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ètò àtúnlò tó dára síi.
Ọjọ́ iwájú ìmọ́lẹ̀ fluorescent
Pẹ̀lú ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀, pàápàá jùlọ ìdàgbàsókè ìmọ̀ ẹ̀rọ LED (Light Emitting Diode), ọjọ́ iwájú ìmọ́lẹ̀ fluorescent ń dojúkọ àwọn ìpèníjà tuntun. Àwọn LED ń fúnni ní agbára tó ga jùlọ àti ìgbésí ayé gígùn, wọn kò sì nílò mercury, èyí tó mú wọn jẹ́ àṣàyàn tó dára fún àyíká.
Láìka èyí sí, àwọn fìtílà fluorescent ṣì ní ipò pàtàkì nínú onírúurú ìlò. Àwọn oríṣi fìtílà fluorescent kan, bíi Compact Fluorescent Lamps (CFLs), ṣì gbajúmọ̀ nínú ìmọ́lẹ̀ ilé gbígbé àti ti ìṣòwò. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn fìtílà fluorescent ńláńlá ṣì ń lò ní ibi tí iná ilé iṣẹ́ àti ti ìṣòwò ti gbilẹ̀.
Ipari
Ìtàn ìmọ́lẹ̀ fluorescent fi ìrìn àjò gígùn ti ìṣẹ̀dá tuntun hàn nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀, láti àwọn èrò ìpilẹ̀ṣẹ̀ nípa ìmọ́lẹ̀ fluorescent sí ìdàgbàsókè fìtílà mercury láti ọwọ́ Peter Cooper Hewitt, àti ní ìparí sí ìdàgbàsókè fìtílà fluorescent òde òní láti ọwọ́ àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì bíi Edmund Germer. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìmọ́lẹ̀ fluorescent jẹ́ ojútùú pàtàkì nínú ìmọ́lẹ̀ ilé iṣẹ́ àti ti ìṣòwò, ó tún dojúkọ àwọn ìpèníjà àyíká pàtàkì.
Pẹ̀lú bí àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ tuntun bíi LED ṣe ń dé, ọjọ́ iwájú ìmọ́lẹ̀ fluorescent lè máa yípadà. Síbẹ̀síbẹ̀, a kò lè fojú fo ipa rẹ̀ lórí ìdàgbàsókè ìmọ́lẹ̀ òde òní. Ìmọ́lẹ̀ fluorescent ti kó ipa pàtàkì nínú pípèsè ìmọ́lẹ̀ tó gbéṣẹ́ àti èyí tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé fún onírúurú ohun èlò fún ohun tó lé ní ọgọ́rùn-ún ọdún, àti pé ogún rẹ̀ nínú ìṣẹ̀dá agbára yóò máa wà ní ìrántí.
