Àwọn Ọ̀nà Ìṣàyẹ̀wò Ìwádìí Ehín
Pendahuluan
Ìwádìí ìṣègùn ehín ni ìlànà yíyọ àyẹ̀wò àsọ ara fún àyẹ̀wò histopathological láti fi ìdí àyẹ̀wò múlẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a sábà máa ń gbọ́ ọ̀rọ̀ náà "ìwádìí ìṣègùn ehín", ní ìṣe, a sábà máa ń ṣe ìwádìí ìṣègùn ehín lórí àwọn àsọ ara tí ó yí ehin ká (gingiva, mucosa ẹnu, egungun alveolar, àsopọ periapical) tàbí lórí àwọn ọgbẹ́ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ehin (fún àpẹẹrẹ, cysts radicular, periapical granulomas), dípò yíyọ "àwọn ègé eyín" bíi enamel déédéé. Ọ̀nà ìwádìí tó tọ́ ṣe pàtàkì fún dídára àyẹ̀wò náà, nítorí pé àsọ ara tí ó bàjẹ́, tí kò tóbi, tàbí tí kò ṣojú fún lè yọrí sí ìtumọ̀ tí kò tọ́. Àpilẹ̀kọ yìí jíròrò àwọn àmì, ìmúrasílẹ̀, irú àwọn ọ̀nà ìṣiṣẹ́, àwọn ìgbésẹ̀ ìlànà, àti bíbójútó àwọn àpẹẹrẹ biopsy nínú iṣẹ́ abẹ ehín.
Àwọn Ìtọ́kasí fún Ìwádìí Abẹ́rẹ́ nínú Iṣẹ́ Ehín
A máa ń gbé ìwádìí nípa biopsy yẹ̀ wò nígbà tí ìpalára bá ṣẹlẹ̀ tàbí àìlera àsopọ tí a kò lè fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ nípasẹ̀ àyẹ̀wò ìṣègùn àti àwòrán onímọ̀ nípa lílo àwòrán nìkan. Àwọn àmì tí ó wọ́pọ̀ ni:
1. Àwọn ọgbẹ́ inú mucosal tí ó dúró pẹ́ fún ju ọ̀sẹ̀ méjì lọ (ọgbẹ́ inú, àwọn àmì funfun/pupa, àwọn ìṣùpọ̀).
2. Ìfura sí àwọn ọgbẹ́ tí ó wà ṣáájú àrùn jẹjẹrẹ tàbí àrùn jẹjẹrẹ (leukoplakia, erythroplakia, àwọn ọgbẹ́ tí ó wà nínú ara, ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tí ó rọrùn).
3. Ìfẹ̀ àsopọ̀ bíi fibroma, papilloma, pyogenic granuloma.
4. Àwọn àìlera tó wà ní ẹ̀gbẹ́ ojú tí kò ní sunwọ̀n síi lẹ́yìn ìtọ́jú endodontic tàbí tó fi ìrísí radiolucent tó ní ìbéèrè hàn.
5. Àwọn cysts àti èèmọ́ ojú tàbí èyí tí kìí ṣe odontogenic tí ó nílò ìjẹ́rìí histological.
6. Àìlera egungun àgbọ̀n (fún àpẹẹrẹ, àwọn ọgbẹ́ fibro-osseous, osteomyelitis onígbà pípẹ́) ní àwọn ipò kan tí ó nílò àyẹ̀wò egungun.
Àwọn Ìlànà Pàtàkì àti Ìmúrasílẹ̀
Ṣaaju ilana naa, dokita gbọdọ ṣe awọn iṣẹ pataki pupọ:
– Ìtàn àrùn tó péye (ìtàn àrùn tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ara, oògùn—pàápàá jùlọ àwọn oògùn tó ń dín ẹ̀jẹ̀ kù, àléjì, àti sìgá mímu).
– Àyẹ̀wò ìṣègùn kíkún àti àkọsílẹ̀ nípa ìwọ̀n, ipò, àwọ̀, ìdúróṣinṣin, ojú ilẹ̀, àti ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú eyín.
– Àwọn àyẹ̀wò tó ń ṣètìlẹ́yìn: àwòrán oníperiapical, panoramic, CBCT tí ó bá pọndandan, pàápàá jùlọ fún àwọn ọgbẹ́ inú osseous.
– Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ onímọ̀ràn: ṣàlàyé ìdí tí a fi ṣe ìwádìí biopsy, iṣẹ́ abẹ, ewu (ìrora, ìṣàn ẹ̀jẹ̀, àkóràn, paresthesia), àti àwọn ìgbésẹ̀ tó ṣeé ṣe kí a tẹ̀lé e.
– Asepsis-antisepsis: a ti wẹ agbegbe iṣẹ naa mọ́, oniṣẹ naa lo awọn ohun elo aabo, ati awọn ohun elo naa jẹ ailesa.
Yíyan ọ̀nà ìwádìí biopsy ni ó ní ipa lórí bí ìtóbi ìpalára náà ṣe tóbi tó, jíjìn rẹ̀, ibi tí ara ti wà, ìfura sí àrùn burúkú náà, àti bí a ṣe lè lo ọ̀nà náà.
Àwọn Oríṣi Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ìwádìí Abẹ́rẹ́ (Biopsy) Nínú Iṣẹ́ Ehín
1. Ìwádìí Abẹ́-ìṣẹ́ abẹ
Ìwádìí ìṣẹ́ abẹ ni yíyọ àpò kékeré kan kúrò nínú ọgbẹ́ kan, tí a sábà máa ń ṣe lórí àwọn ọgbẹ́ ńlá tàbí àwọn tí a fura sí pé ó ní àrùn burúkú. Ète ni láti gba àpẹẹrẹ tí ó dúró fún láìyọ gbogbo ọgbẹ́ náà kúrò. Ọ̀nà yìí dára nígbà tí:
– Àrùn náà pọ̀ gan-an, kò sì gba ààyè láti yọ gbogbo ara kúrò ní ìpele àkọ́kọ́.
– A fura si arun ibi nitori naa a nilo ayẹwo akọkọ ki a to gbero iṣẹ-abẹ ti o daju.
Ìlànà pàtàkì kan: àyẹ̀wò láti agbègbè tó wọ́pọ̀ jùlọ—nígbà gbogbo, ààlà láàárín àsopọ ara tó wọ́pọ̀ àti èyí tí kò dára. Yẹra fún àwọn agbègbè tí àrùn jẹjẹrẹ ti le koko tó lè ba dídára àyẹ̀wò náà jẹ́.
2. Ìwádìí Àyẹ̀wò Ìṣiṣẹ́-ara-ẹni
Ìwádìí ìyọkúrò ara ní í ṣe pẹ̀lú yíyọ gbogbo ibi tí ó wà lára rẹ̀ kúrò, ó sì tún jẹ́ ọ̀nà ìtọ́jú. Ó dára fún àwọn ibi kékeré, tí kò ní àrùn, àti àwọn ibi tí ó wà ní àdúgbò bíi fibromas kékeré tàbí papillomas. Àwọn àǹfààní rẹ̀:
– A le ṣe àyẹ̀wò àti ìtọ́jú ní ìgbésẹ̀ kan.
– A le ṣe ayẹwo awọn ala ti a ba ṣe daradara.
Àwọn Ewu: Tí àrùn náà bá burú, yíyọ kúrò láìsí ètò tó péye nípa àrùn jẹjẹrẹ lè mú kí ìtọ́jú síwájú sí i burú sí i. Nítorí náà, yíyan ọ̀ràn náà ṣe pàtàkì.
3. Àyẹ̀wò ìwádìí
Ayẹwo punch biopsy nlo ohun elo iyipo didasilẹ (punch) lati gba iye ti àsopọ mucosal ti a wọn (nigbagbogbo 3–6 mm). A nlo o ni ibigbogbo lori mucosal ẹnu fun awọn ipalara tabi awọn plaques ti o rọ. Awọn anfani rẹ pẹlu ilana iyara ati ayẹwo ti o dara ti o ba ṣe daradara. Punch naa gba laaye fun gbigba pipe ti àsopọ epithelial ati àsopọ asopọ ti o wa ni isalẹ.
4. Ìwádìí Abẹ́rẹ́ Fine Aspiration (FNAB)
A maa n lo FNAB fun awọn iṣan ara rirọ gẹgẹbi awọn ìfúnpọ̀ itọ́ tabi awọn ìfúnpọ̀ ọrùn ti o ni nkan ṣe pẹlu agbegbe oju maxillofacial. Ni ipo ayẹwo ayẹwo ehín, FNAB le ṣe iranlọwọ lati ṣe iyatọ laarin awọn ọgbẹ́ cystic ti o kun fun omi, awọn abscesses, ati awọn èèmọ. Sibẹsibẹ, FNAB pese awọn ayẹwo cytology, kii ṣe histology ara gbogbo, nitorinaa biopsy tissue deede jẹ pataki nigba miiran.
5. Ìwádìí Ẹ̀jẹ̀ Egungun/Àwọn ọgbẹ́ inú
Àwọn ọgbẹ́ inú egungun tàbí cysts àgbọ̀n nígbà míì máa ń nílò àyẹ̀wò egungun tàbí àsopọ inú egungun nípasẹ̀ iṣẹ́-abẹ. Nínú àwọn ọ̀ràn periapical, a lè mú àwọn àyẹ̀wò nígbà apicoectomy tàbí cyst ennucleation. Fún àwọn ọgbẹ́ ńlá, a ṣe àyẹ̀wò incisional biopsy nípa ṣíṣẹ̀dá "fèrèsé" nínú egungun cortex, yíyọ àsopọ inú egungun kúrò, àti pípa agbègbè náà.
Àwọn Ìgbésẹ̀ Gbogbogbò ti Ìlànà Ìwádìí Abẹ́rẹ́ (Àsopọ̀ Rírọ̀)
Àwọn wọ̀nyí ni ìṣàn tí a sábà máa ń lò nínú iṣẹ́ ìṣègùn fún biopsy àsopọ soft tissue:
1. Pípín ibi tí a ṣe àyẹ̀wò náà
Yan agbegbe ti o wọpọ julọ. Fun awọn ọgbẹ ti ko ni iru kanna, mu diẹ sii ju ayẹwo kan lọ ti o ba jẹ dandan (fun apẹẹrẹ, awọn agbegbe pupa, funfun, ati awọn agbegbe ti o ni ọgbẹ́).
2. Ìtọ́jú abẹ́rẹ́ àdúgbò
Lo ìfàmọ́ra yíká ibi tí ó wà lára ibi tí ó wà lára ibi tí ó wà lára ibi tí ó wà. Yẹra fún lílo abẹ́rẹ́ tààrà sínú ibi tí ó wà lára ibi tí ó wà nínú ..., nítorí pé èyí lè ba ìṣètò àsopọ jẹ́, kí ó sì ní ipa lórí ìtumọ̀ ìtàn ara.
3. Gígé àti ìkójọ àsọ ara
– Fún ìgé: ṣe ìgé elliptical tàbí wedge, kí ó bo apá kan lára ìpalára náà àti ìwọ̀n díẹ̀ ti àsopọ ara déédéé ní etí.
– Fún yíyọ kúrò: ṣe ìgé elliptical yíká ibi tí ó wà lára rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ààlà tó yẹ.
– Fún ìfúnpá: tẹ ìfúnpá náà kí o sì yí i padà títí tí yóò fi dé ìjìnlẹ̀ àsopọ tó yẹ, lẹ́yìn náà yọ àyẹ̀wò náà kúrò pẹ̀lú àwọn ìfúnpá díẹ̀.
4. Mimu nẹtiwọọki ṣiṣẹ
Yẹra fún fífi àwọn forceps tí a fi serrated ṣe mú àyẹ̀wò náà gidigidi, nítorí èyí lè fa àwọn ohun èlò ìfọ́. Ó dára jù láti lo ìkọ́ onírọ̀rùn tàbí forceps aláìlera.
5. Ìfúnpọ̀ ẹ̀jẹ̀ àti pípa ọgbẹ́
Fi titẹ, fi ìfọ́mọ́ra díẹ̀ sí i bí ó bá pọndandan, kí o sì fi àwọ̀ rẹ́ sí ibi tí ó wà. Máa kíyèsí àwọn àsopọ̀ ẹnu tí ó máa ń ṣẹ̀jẹ̀ ní ìrọ̀rùn; rí i dájú pé o ń ṣàkóso ìṣẹ̀jẹ̀ tó yẹ.
6. Àwọn ìtọ́ni lẹ́yìn ìgbésẹ̀
Pèsè ìtọ́sọ́nà lórí oúnjẹ dídùn, ìmọ́tótó ẹnu, oògùn apàrora tí ó bá pọndandan, àti àwọn àmì ìkìlọ̀ bí ẹ̀jẹ̀ tí ń ṣẹ̀jẹ̀ nígbà gbogbo, ìrora líle, ibà, tàbí wíwú tí ń tẹ̀síwájú.
Ṣíṣe àyẹ̀wò àti Ṣíṣe àtúnṣe
Àṣìṣe kan tí ó wọ́pọ̀ nínú ìwádìí biopsy ni àìtọ́ ìtọ́jú àwọn àpẹẹrẹ. Láti ṣe àṣeyọrí tó dára jùlọ:
– Fi àsopọ sinu formalin ti a fi 10% buffered ni kete bi o ti ṣee. Idaduro le fa autolysis.
– Lo iwọn didun to to ti formalin (ni gbogbogbo iwọn didun ti àsopọ ni igba mẹwa).
– Àmì ìsàlẹ̀ pátápátá: orúkọ aláìsàn, ọjọ́, ibi tí a ti ń ṣe àyẹ̀wò ara, àti irú ìwádìí biopsy.
– Fi fọ́ọ̀mù ìbéèrè fún àrùn tó ní ìmọ́ràn kún un: àpèjúwe ìṣègùn, iye ìgbà tí àrùn náà yóò fi dé, àwọn àmì àrùn náà, ìwà (mímu sìgá/ọtí), ìtàn ìṣègùn, àti àwọn àwárí rédíò, tí ó bá wà. Ìmọ̀ nípa àrùn náà wúlò gan-an fún onímọ̀ nípa àrùn náà láti mọ ìtumọ̀ rẹ̀.
Fún àwọn àrùn tí a fura sí tí ó nílò àyẹ̀wò pàtàkì (fún àpẹẹrẹ, immunofluorescence tààrà nínú àrùn vesiculobullous), ó yẹ kí a lo àwọn àpẹẹrẹ ní ọ̀nà àkànṣe, kìí ṣe formalin. Nítorí náà, a gbọ́dọ̀ gbé ìfura sí ìṣègùn ní kùtùkùtù.
Àwọn Ìṣòro Tó Yẹ Kí A Máa Ròye
Àwọn ìṣòro díẹ̀ nínú biopsy nínú ẹnu ni:
– Ẹ̀jẹ̀ ẹ̀jẹ̀: ewu tó ga jù fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ní ìṣòro ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tàbí lílo àwọn oògùn anticoagulants.
– Àkóràn: ó ṣọ̀wọ́n tí asepsis bá dára, ṣùgbọ́n ó lè ṣẹlẹ̀ ní àwọn agbègbè tí ìpalára bá ṣẹlẹ̀ tàbí tí kò mọ́ tónítóní.
– Ìrora àti wiwu: sábà máa ń jẹ́ kí ó rọrùn, a sì lè tọ́jú rẹ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn analgesic àti ìfúnpọ̀ tutu.
– Ìbàjẹ́ sí iṣan ara: pàápàá jùlọ tí biopsy bá wà nítòsí àwọn ibi tí ọpọlọ ti ń gbóná, ahọ́n (orí ìfọ́), tàbí àwọn ibi tí ó wà nínú iṣan ara kan.
– Àpẹẹrẹ àwọn ohun èlò ìṣẹ̀dá: tí ó bàjẹ́, tí ó jóná (nítorí ìṣọ́ra púpọ̀), tàbí àsopọ tí kò jinlẹ̀ jù lè mú kí àyẹ̀wò ṣòro.
Ipari
Àwọn ọ̀nà ìṣàyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ nínú iṣẹ́ abẹ ehín jẹ́ àwọn ọgbọ́n ìṣègùn pàtàkì fún dídá àyẹ̀wò onírúurú àwọn ọgbẹ́ àsopọ̀ ẹnu àti àgbọ̀n. Yíyan ọ̀nà (ìgé, ìyọkúrò, ìfúnpá, ìfàsẹ́yìn, tàbí ìṣàyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ inú ara) gbọ́dọ̀ bá àwọn ànímọ́ àrùn náà mu àti ìfura ìṣègùn. Ní àfikún sí ọ̀nà ìṣẹ́ abẹ tó tọ́, kọ́kọ́rọ́ sí àṣeyọrí ẹ̀jẹ̀ wà ní yíyan ibi tí a ti ṣe àyẹ̀wò, mímú àsopọ̀ àrùn tí kò ní ipa lórí ara, àti fífi ara mọ́ àti àkọsílẹ̀ tó yẹ. Pẹ̀lú àwọn ìlànà tó tọ́, àwọn ìṣàyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ lè pèsè ìwífún nípa àrùn ara tó péye, èyí tó máa yọrí sí ìtọ́jú aláìsàn tó péye, tó ní ààbò, àti tó ṣe pàtàkì.
Tí o bá fẹ́, mo lè yí àpilẹ̀kọ yìí padà sí èyí tó túbọ̀ jẹ́ ti ẹ̀kọ́ (pẹ̀lú ìwé/ìtọ́kasí ìwé ìròyìn), tàbí kí ó jẹ́ kí ó wúlò bí ìtọ́sọ́nà ìgbésẹ̀-lẹ́sẹ̀ fún àwọn olùrànlọ́wọ́/akẹ́kọ̀ọ́ nípa eyín.
