Àwọn Ohun Tó Lè Fa Ìkójọpọ̀ Tartar
Tartar—tí a sábà máa ń pè ní tartar—jẹ́ ìpele líle, aláwọ̀ ewé sí aláwọ̀ ewé tó ń lẹ̀ mọ́ ojú eyín. Tartar máa ń ṣẹ̀dá nígbà tí a kò bá fọ ìpele (ìpele fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ kan tó ní bakitéríà àti ìdọ̀tí oúnjẹ) dáadáa, lẹ́yìn náà ó di ohun èlò míràn nínú itọ́. Nígbà tí tartar bá ti ṣẹ̀dá, a kò lè yọ ọ́ kúrò pẹ̀lú fífọra déédéé, ó sì sábà máa ń nílò ìfọmọ́ra onímọ̀ nípa eyín. Nítorí náà, ó ṣe pàtàkì láti lóye àwọn ohun tó lè fa ìkọ́lé tartar kí a lè bẹ̀rẹ̀ ìdènà náà ní kùtùkùtù.
1. Ìmọ́tótó ehín àti ẹnu tí ó dára jùlọ kò tó nǹkan
Ohun tó ń fa ewu pàtàkì ni àìtó ìmọ́tótó ẹnu. Àmì ìfọ́ ara máa ń ṣẹ̀dá nígbà gbogbo lójoojúmọ́. Tí a bá fi ìfọ́ ara rẹ́ kíákíá, tí kò dọ́gba, tàbí tí kò wọ́pọ̀, àmì ìfọ́ ara náà máa ń wà lórí eyín àti àwọn ihò. Láàárín àkókò kúkúrú kan (nígbà gbogbo wákàtí 24 sí 72), àmì ìfọ́ ara lè bẹ̀rẹ̀ sí í le, kí ó sì di tartar, pàápàá jùlọ ní àwọn ibi tí ó ṣòro láti fi búrọ́ọ̀ṣì rẹ́.
Àṣìṣe tó wọ́pọ̀ ni fífọ eyín iwájú nìkan, fífọ eyín kúrò lórí ìlà eyín, àìfọ eyín ẹ̀yìn mọ́, àti àìfọ eyín pẹ̀lú ìfọ́ eyín tàbí búrọ́ọ̀ṣì àárín eyín mọ́. Agbègbè tó wà nítòsí ìlà eyín jẹ́ ibi tí wọ́n fẹ́ràn láti kó àwọn èèpo mọ́ nítorí pé bakitéríà máa ń fara pamọ́ sí ibi tí eyín àti eyín bá so pọ̀.
2. Kì í sábà lo ìfọṣọ ehín tàbí fífọ eyín láàrín eyín.
Bọ́ǹṣì eyín kan kàn máa ń dé ibi kan lára eyín náà. Ààlà láàrín eyín jẹ́ ibi tí ó léwu tí a kì í sábà fojú fo, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìdọ̀tí oúnjẹ lè dì níbẹ̀. Tí a kò bá tọ́jú rẹ̀, búrẹ́dì eyín náà máa ń kóra jọ kíákíá, ó sì máa ń le sí i nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín.
Àwọn ènìyàn tí kì í fi ìfọṣọ ṣe ìfọṣọ déédéé sábà máa ń ní ìkọ́lé tartar láàárín eyín wọn tàbí ní agbègbè tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́ eyín. Èyí tún ń mú kí ewu gingivitis pọ̀ sí i, èyí tí ó lè di àrùn periodontal tí a kò bá tọ́jú rẹ̀.
3. Ìwọ̀n ìgbà àti ọ̀nà tí kò tọ́ láti fi fọ eyín
Kì í ṣe bí o ṣe ń fọ eyín rẹ nígbàkúgbà ló ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n ọ̀nà tí o ń gbà fọ eyín rẹ pẹ̀lú. Fífọ eyín fún ìgbà díẹ̀ (fún àpẹẹrẹ, ní ìṣẹ́jú méjì), pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ débi pé kò ní ṣiṣẹ́ dáadáa, tàbí kí ó le jù débi pé ó lè pa eyín rẹ lára lè fa ìṣòro náà. Ọ̀nà tí kò tọ́ lè fi àmì sílẹ̀, nígbà tí eyín tí ó farapa ń mú kí agbègbè náà túbọ̀ rọrùn láti gbóná àti ibi tí bakitéríà lè máa bí sí.
Síwájú sí i, yíyan búrọ́ọ̀ṣì pẹ̀lú ìrun líle jù tàbí orí tí kò tóbi tó lè mú kí ó má baà gbóná dáadáa. Búrọ́ọ̀ṣì búrọ́ọ̀ṣì tí ó ti gbó tí ó sì ti bàjẹ́ kò tún ní ṣiṣẹ́ mọ́ láti yọ àbàwọ́n kúrò.
4. Àṣà mímu sìgá àti lílo àwọn ọjà tábà
Sígá mímu jẹ́ ewu pàtàkì fún àwọn ìṣòro ìlera ẹnu, títí kan ìkórajọ tartar. Nicotine àti àwọn nǹkan mìíràn nínú sìgá lè mú kí àbàwọ́n pọ̀ sí i, kí ó sì rọrùn fún páálí láti lẹ̀ mọ́ ojú eyín. Àwọn tí ń mu sìgá tún máa ń ní ìṣòro ìṣàn ẹ̀jẹ̀ sí eyín, èyí tí ó máa ń mú kí ìgbóná ara pọ̀ sí i.
Ni afikun, siga mimu maa n gbẹ ẹnu awọn eniyan kan, eyi ti o le yi iwọntunwọnsi kokoro arun pada ki o si mu ki plaque dagba sii. Taba jijẹ ni awọn ipa buburu kanna, pẹlu jijẹ plaque lori eyin.
5. Oúnjẹ tí ó ní sùgà àti àwọn kábọ̀háídéréètì tí ó rọrùn
Àwọn bakitéríà tó wà nínú àkàrà náà máa ń jẹ súgà àti àwọn kábọ̀háídéréètì díẹ̀ (bíi súìtì, kéèkì, ohun mímu dídùn, àti búrẹ́dì funfun), èyí tó máa ń mú kí ásíìdì jáde. Kì í ṣe pé ásíìdì yìí máa ń fa ihò nìkan ni, ó tún máa ń ran lọ́wọ́ láti ṣẹ̀dá àyíká tó dára fún ìdàgbàsókè àwọn bakitéríà tó ń ṣẹ̀dá àkàrà.
Àṣà jíjẹ àdídùn ní gbogbo ọjọ́ máa ń mú kí iye àwọn tó ń fi sùgà hàn pọ̀ sí i. Bí eyín rẹ bá ṣe ń fara han sùgà tó, bẹ́ẹ̀ náà ni àdírẹ́sì náà ṣe máa ń yára jáde. Níkẹyìn, àdírẹ́sì tí a kò bá yọ kúrò máa ń di tartar, pàápàá jùlọ ní àwọn ibi tí a kò ti ń fọ ara wọn nígbà gbogbo.
6. Lilo awọn ohun mimu kan: kọfi, tii, ati awọn ohun mimu awọ
Kọfí, tíì àti àwọn ohun mímu aláwọ̀ dúdú lè ba eyín jẹ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àbàwọ́n náà kò jọ tartar, àwọn eyín tó ní àbàwọ́n àti èyí tó rí bí eyín ...
Àwọn ohun mímu tí ó ní èròjà carbon àti ohun mímu acidic tún lè pa enamel run díẹ̀díẹ̀. Tí ojú enamel náà bá le koko tàbí tí kò dọ́gba, ó lè mú kí ààyè náà lágbára sí i fún àwọ̀ tí ó lè dì mọ́ ara rẹ̀.
7. Itọ́: ìṣètò ohun alumọ́ni àti ẹnu gbígbẹ
Itọ́ ń kó ipa méjì: ó ń ran lọ́wọ́ láti wẹ àwọn ìdọ̀tí oúnjẹ kúrò, ṣùgbọ́n ó tún ń pèsè orísun àwọn ohun alumọ́ni (bíi calcium àti phosphate) tí ó lè mú kí plaque di tartar. Nínú àwọn ènìyàn kan, ìṣètò itọ́ máa ń mú kí plaque jẹ́ mineralization, èyí tí yóò sì mú kí tartar bẹ̀rẹ̀ sí í ṣẹ̀dá kíákíá.
Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, ẹnu gbígbẹ (xerostomia) tún ń mú ewu náà pọ̀ sí i. Nígbà tí ìṣẹ̀dá itọ́ bá dínkù, agbára ẹnu láti “fọ” àwọn ìdọ̀tí oúnjẹ dínkù, páàkì máa ń kóra jọ kíákíá, bakitéríà sì máa ń pọ̀ sí i. Ẹnu gbígbẹ lè jẹ́ nítorí gbígbẹ, wàhálà, èémí ẹnu, ọjọ́ orí, tàbí àwọn àbájáde búburú ti àwọn oògùn (fún àpẹẹrẹ, àwọn oògùn antihistamines, àwọn oògùn apànìyàn, àti àwọn oògùn ìfúnpá ẹ̀jẹ̀).
8. Eyín tó kún fún èrò tàbí lílo àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara
Eyín tó kún fún èrò, tó ń wọ́pọ̀, tàbí tó dọ́gba máa ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àlàfo tó ṣòro láti fọ. Eyín náà máa ń di èyí tó dì mọ́ ara rẹ̀, ó sì máa ń dúró síbẹ̀, èyí sì máa ń mú kí ó ṣeé ṣe kí eyín náà kóra jọ.
Wíwọ àwọn ohun èlò ìdènà tàbí àwọn ohun èlò ìdènà lè mú kí ewu náà pọ̀ sí i tí a kò bá fọ̀ ọ́ dáadáa. Àwọn ohun èlò ìdènà àti wáyà ń ṣẹ̀dá àwọn ojú ilẹ̀ mìíràn fún àwọ̀lékè láti lẹ̀ mọ́. Láìsí ìlànà ìmọ́tótó déédé, tartar lè kóra jọ sí àyíká àwọn ohun èlò ìdènà náà, nítòsí ìlà eyín, tàbí láàárín eyín.
9. Kò wọ́pọ̀ kí o lọ sí ọ̀dọ̀ dókítà eyín
Nígbà tí ìfọ́ ...
Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló máa ń dúró títí tí ara wọn yóò fi yá láti lọ rí dókítà onísègùn. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwọ̀n ìtọ́jú déédéé jẹ́ ọ̀nà ìdènà pàtàkì—ìwọ̀n ìgbà tí a bá ń lò ó sinmi lórí ipò ẹnìkọ̀ọ̀kan yín, ṣùgbọ́n ó lè jẹ́ ní gbogbo oṣù mẹ́fà tàbí gẹ́gẹ́ bí dókítà onísègùn rẹ ṣe dámọ̀ràn.
10. Àwọn ohun tó ń fa ọjọ́ orí àti àwọn àyípadà nínú ìwà
Bí àwọn ènìyàn ṣe ń dàgbà sí i, àwọn ènìyàn kan máa ń ní ìṣòro ìfọ́ eyín tí kò péye tàbí kí wọ́n ní ìṣòro ìlera tó máa ń dín agbára wọn láti tọ́jú eyín wọn kù (bíi àrùn oríkèé tó máa ń mú kí ó ṣòro láti di eyín mú). Ní àfikún, àwọn oògùn kan wà lára àwọn àgbàlagbà àti àwọn àgbàlagbà, èyí tó lè fa gbígbẹ ẹnu.
Sibẹsibẹ, tartar kii ṣe iṣoro fun awọn agbalagba nikan. Awọn ọdọ ati awọn ọdọ tun le ni i ti wọn ba jẹ ounjẹ suga pupọ, mu siga, tabi ni itọju ehín ti ko dara.
Ipari
Ìkójọpọ̀ Tartar máa ń wáyé nígbà tí a bá fi àmì sí ara rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́, tí ó sì máa ń mú kí ó le pẹ̀lú àwọn ohun alumọ́ọ́nì itọ́. Àwọn ohun tó lè fa ewu ni àìmọ́tótó ẹnu, àìlo ìfọ́ ẹnu dáadáa, ọ̀nà fífọ ẹnu láìtọ́, sìgá mímu, oúnjẹ sùgà púpọ̀, lílo àwọn ohun mímu kan, gbígbẹ ẹnu tàbí itọ́ tí ó ń mú kí èròjà inú ara ṣiṣẹ́ dáadáa, eyín tó kún fún ọtí tàbí lílo àmùrè, àti àyẹ̀wò eyín nígbàkúgbà. Lílóye àwọn nǹkan wọ̀nyí ń ràn wá lọ́wọ́ láti gbé àwọn ìgbésẹ̀ ìdènà ní kùtùkùtù: fífọ ẹnu pẹ̀lú ọ̀nà tó tọ́, fífọ ẹnu láàrín eyín, dín sùgà tí a ń mu kù, dídúró síga mímu, mímú omi gbóná, àti ṣíṣe àyẹ̀wò déédéé.
Tí o bá fẹ́, mo lè fi apá "ìdènà" tó wúlò jù kún un (ìgbésẹ̀ ojoojúmọ́, yíyan ìpara eyín, àti ìgbà tí a ó fi kún un) tàbí kí n ṣe àtúnṣe àpilẹ̀kọ yìí sí àwùjọ kan pàtó (àwọn ọ̀dọ́langba, àwọn òbí, tàbí àwọn aláìsàn tó ń ṣe àtìlẹ́yìn).
