Bawo ni lati bori awọn iṣoro iparun enamel
Enamel ehin ni ipele ehin ti o le julọ ati ti o wa ni ita julọ, o si n ṣiṣẹ gẹgẹbi "aabo" aabo lodi si ikolu, awọn iyipada iwọn otutu, ati awọn ikọlu lati ọdọ awọn acids ati kokoro arun. Sibẹsibẹ, pelu agbara rẹ, enamel ko ni aabo lati bajẹ. Iṣoro kan ti o wọpọ ni fifọ enamel, fifọ enamel diẹdiẹ nitori ifihan acid. Ti a ko ba tọju itọju, fifọ enamel le ja si awọn eyin ti o ni imọlara, awọn iyipada ninu apẹrẹ ehin, ati eewu ti awọn ihò ti o ga julọ. Nkan yii jiroro awọn ọna ti o wulo ati ailewu lati koju fifọ enamel, ati awọn ọna idena lati ṣetọju ilera ehín.
Kí ni ìfọ́ Enamel?
Ìfọ́ enamel máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí ásíìdì bá mú kí ojú enamel náà rọ̀, tí ó sì ń tú àwọn ohun alumọ́ni (pàápàá jùlọ kálísíọ́mù àti phosphate). Láìdàbí àwọn ihò caries (àwọn ihò), tí bakitéríà sábà máa ń fà, ìfọ́ enamel sábà máa ń jẹ́ nítorí àwọn ásíìdì láti inú oúnjẹ/ohun mímu tàbí ásíìdì inú. Nítorí pé enamel kò ní àwọn sẹ́ẹ̀lì alààyè, enamel tí ó ti bàjẹ́ kò lè tún dàgbà nípa ti ara. Ìròyìn ayọ̀ ni pé a lè dá iṣẹ́ ìfọ́ náà dúró, a sì lè mú kí àwọn agbègbè tí ó ti bàjẹ́ lágbára nípasẹ̀ àtúnṣe ohun alumọ́ni, pàápàá pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ fluoride àti àwọn ìwà eyín tí ó yẹ.
Àwọn Ohun Tó Wọ́pọ̀ Tó Ń Fa Ìfọ́ Enamel
Mímọ ohun tó fà á yóò ran ọ́ lọ́wọ́ láti mọ ojútùú kan. Àwọn ohun tó sábà máa ń fà á ni:
1. Àwọn ohun mímu oníyọ̀: sódà, àwọn ohun mímu agbára, omi osàn, àwọn kọfí kan, àti àwọn ohun mímu oníyọ̀.
2. Àwọn oúnjẹ oníkáàdì: ọsàn, lẹ́mọ́ọ́nù, ọtí kíkan, oúnjẹ pẹ̀lú obe tòmátì, suwiti oníkáàdì.
3. Àṣà mímu ọtí fún ìgbà pípẹ́: mímu ọtí díẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ máa ń mú kí eyín máa fara hàn sí ásíìdì nígbà gbogbo.
4. Àsìdì inú: GERD (àsìdì ìfàsẹ́yìn), ìgbẹ́ gbuuru nígbàkúgbà (fún àpẹẹrẹ nínú àwọn ìṣòro oúnjẹ), tàbí ríru onígbà pípẹ́.
5. Ẹnu gbígbẹ: Itọ́ ń kó ipa nínú dídín ásíìdì kù àti láti ran àtúnṣe ohun èlò míràn lọ́wọ́. Ìṣẹ̀dá itọ́ díẹ̀ ń mú kí ewu ìfọ́ omi pọ̀ sí i.
6. Àṣà fífọ eyín rẹ pẹ̀lú agbára jù: pàápàá jùlọ lẹ́yìn tí o bá ti jẹ/mu ásíìdì, nítorí pé enamel náà rọ̀.
7. Àwọn ohun tó ń fa iṣẹ́ àti ìgbésí ayé: fífi ara hàn sí àyíká tó ní èròjà olómi (tó ṣọ̀wọ́n), àṣà jíjẹ àwọn àfikún Vitamin C tó ṣeé jẹ, tàbí àwọn oògùn kan tó ń fa gbígbẹ ẹnu.
Àwọn àmì àti àmì ìfọ́ Enamel
Àwọn àmì àrùn kan wà tí ó yẹ kí a kíyèsí:
– Eyín máa ń ní ìmọ̀lára sí òtútù, gbígbóná, tàbí dídùn.
– Ojú eyín náà máa ń rọ̀ dáadáa, ó sì máa ń tàn yòò bí ẹni pé ó jẹ́ aláìdáa.
– Eyín máa ń di yẹ́lò nítorí pé a lè rí dentin nípasẹ̀ enamel tí ó ti yọ́.
– Àwọn etí eyín iwájú máa ń hàn kedere tàbí kí wọ́n “gé” ní irọ̀rùn.
– Àwọn ìsàlẹ̀ kékeré lórí ilẹ̀ ìjẹun.
– Ohun tí ó kún inú rẹ̀ dà bí ẹni pé ó “gbé sókè” nítorí pé enamel tí ó yí i ká ti bàjẹ́.
Tí o bá ní àwọn àmì àrùn wọ̀nyí, ìwádìí ní ìbẹ̀rẹ̀ ṣe pàtàkì láti dènà ìbàjẹ́ síwájú sí i.
Bawo ni lati bori awọn iṣoro iparun enamel
1. Dín ìfarahan sí ásíìdì láti inú oúnjẹ àti ohun mímu kù
Igbesẹ ti o munadoko julọ ni lati dinku orisun acid.
– Dín omi oníyọ̀, ohun mímu agbára, àti omi èso oníyọ̀ kù.
– Tí o bá fẹ́ mu ún, mu gbogbo rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan náà (má ṣe mu ún fún ìgbà pípẹ́) àti jù bẹ́ẹ̀ lọ nígbà tí o bá ń jẹun.
– Lo koriko lati dinku ifọwọkan ti ohun mimu naa pẹlu eyin rẹ, paapaa fun awọn ohun mimu elese.
O ko ni lati yọkuro gbogbo awọn ounjẹ ekikan, ṣugbọn ṣakoso igbagbogbo ati ọna ti a fi n jẹ wọn.
2. Má ṣe fọ eyín rẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí o bá ti mu ásíìdì.
Lẹ́yìn tí o bá ti mu sódà tàbí tí o bá ti jẹ èso ọ̀gbọ̀, enamel náà máa rọ̀ fún ìgbà díẹ̀. Fífọ eyín rẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lè mú kí ìfọ́ ara rẹ yára.
– Duro o kere ju iṣẹju 30–60 ṣaaju ki o to fọ eyin rẹ.
– Nígbà tí o bá ń dúró, fi omi fọ ẹnu rẹ tàbí kí o fi omi tí kò ní ìdàrúdàpọ̀ fọ̀ ẹnu rẹ.
3. Fi omi tàbí omi ìpara tó ń dín ìfọ́ ara kù fọ ẹnu rẹ.
Lẹ́yìn tí a bá mu acid:
– Fi omi fọ ẹnu rẹ láti mú kí ó yọ́ kí ó sì nu gbogbo àsìdì tó kù.
– O tun le fi omi ati omi onisuga kekere kan (fun apẹẹrẹ, idaji ṣibi ninu gilasi omi) nigba miiran, paapaa ti o ba ni iriri acid reflux. Sibẹsibẹ, maṣe ṣe pupọ ju ki o kan si dokita rẹ ti o ba ni awọn aisan ilera ti o wa ni isalẹ.
4. Lo Fluoride Tooth paste àti Tooth paste fún ìfàmọ́ra.
Fluoride n ran enamel lọwọ lati mu ki o lagbara ati pe o n ṣe atilẹyin fun atunṣe.
– Yan ìpara afọwọ́ṣe pẹ̀lú fluoride (ní gbogbogbòò 1000–1450 ppm fún àwọn àgbàlagbà).
– Tí eyín rẹ bá ní ìgbóná ara, lo eyín ìgbóná ara tó ní potassium nitrate tàbí stannous fluoride nínú.
– Lo ilana fifọra pẹlẹbẹ, kii ṣe titẹ lile.
Ní àwọn ọ̀ràn kan, dókítà eyín rẹ lè dámọ̀ràn ìwọ̀n fluoride tó ga jù.
5. Mu ilana fifọ irun rẹ dara si ki o si yan fọ irun to tọ
Àwọn àṣìṣe ìmọ̀ ẹ̀rọ lè mú kí ìfọ́lẹ̀ burú sí i.
– Lo eyín ìfọ́ tí ó ní ìrọ̀rùn.
– Fọ eyin rẹ lẹẹmeji lojumọ, nipa lilo awọn iṣipopada onigun mẹta, fojusi laini gomu ati awọn oju ehin.
– Yẹra fún fífi ọwọ́ rẹ fọ̀ ọ́ pẹ̀lú ìṣísẹ̀ líle, ìṣísẹ̀ ẹ̀yìn àti ẹ̀yìn.
6. Mu iṣelọpọ itọ pọ si nipa ti ara
Itọ́ jẹ́ ààbò àdánidá. Láti mú kí iṣẹ́ itọ́ sunwọ̀n síi:
– Mu omi to to jakejado ọjọ naa.
– Jẹ gomu ti ko ni suga (xylitol dara julọ) lẹhin ounjẹ lati mu itọ pọ si.
– Yẹra fún mímu sìgá àti ọtí líle púpọ̀ nítorí wọ́n lè mú kí ẹnu gbígbẹ burú sí i.
– Tí oògùn bá ń mú kí ẹnu gbẹ, bá dókítà rẹ sọ̀rọ̀ nípa àwọn ọ̀nà míì tàbí àwọn ohun tó lè mú kí ẹnu gbẹ.
7. Toju Àìsàn Acid Reflux tàbí Ìgbẹ́ èébì
Tí ó bá jẹ́ pé ásíìdì inú ló fa ìfọ́, ìtọ́jú eyín nìkan kò tó.
– Kan si dokita gbogbogbo tabi onimọ-jinlẹ inu lati tọju GERD.
– Yẹra fún oúnjẹ ńlá kí o tó sùn, dín oúnjẹ tó máa ń mú kí o máa jẹ kù (tó ní ata, ọ̀rá), kí o sì tún ipò oorun rẹ ṣe.
– Tí o bá ń bì nígbà gbogbo nítorí àwọn àìsàn kan, wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn àti ti ọpọlọ tí ó bá pọndandan.
Ṣíṣe àkóso orísun ásíìdì láti inú ikùn ṣe pàtàkì gan-an láti dá ìfọ́ ara dúró nígbà tí ó bá ń ṣẹlẹ̀.
8. Gba ìtọ́jú ní Dókítà Ehín
Tí ìfọ́ omi bá pọ̀ tó, dókítà eyín rẹ lè fún ọ ní ìtọ́jú láti dáàbò bo eyín rẹ àti láti dín ìfàmọ́ra kù:
– Fífi fluoride sí ara tàbí varnish fluoride láti fún enamel lágbára sí i.
– Ìsopọ̀ resini láti dí àwọn agbègbè tí ó ti bàjẹ́ àti láti dáàbò bo dentin.
– Aṣọ ìdènà eyín tàbí adé eyín fún ìbàjẹ́ tó le koko láti mú kí ìrísí àti iṣẹ́ eyín padà bọ̀ sípò.
– Ṣe àyẹ̀wò ìjẹ (ìdènà) tí ó bá jẹ́ pé àṣà jíjẹ eyín (bruxism) wà tí ó ń mú kí ìjẹ rẹ̀ yára.
Bí a bá ti tọ́jú rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, bẹ́ẹ̀ náà ni ìtọ́jú náà ṣe máa ń tọ́jú rẹ̀ dáadáa.
Dídènà ìfọ́ Enamel láti má ṣe tún ṣẹlẹ̀ mọ́
Ìdènà jẹ pataki, nitori a ko le mu enamel pada. Diẹ ninu awọn iwa ti o le gba ni:
– Jẹ́ kí omi jẹ́ ohun mímu pàtàkì.
– Jẹ ounjẹ elekitiro pẹlu awọn ounjẹ miiran lati dinku ipa naa.
– Yẹra fún “ìjẹun” lórí àwọn ohun mímu oníyọ̀ ní gbogbo ọjọ́.
– Lo omi ìfọṣọ ẹnu fluoride ti dokita rẹ ba gba ọ ni imọran.
– Ayẹwo ehín deede ni gbogbo oṣu mẹfa tabi bi o ṣe nilo.
– Ṣọ́ra fún àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀: ìfàmọ́ra tó pọ̀ sí i tàbí kí eyín rẹ dà bíi pé ó ní àwọ̀ pupa díẹ̀.
Ìgbà wo ló yẹ kí o rí oníṣègùn ehín?
Ṣe àyẹ̀wò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí o bá ní ìrírí:
– Ìmọ́lára tó ń dí àwọn ìgbòkègbodò ojoojúmọ́ lọ́wọ́.
– Irora nigbati a ba n jẹ/mu ounjẹ gbona tabi tutu.
– Eyín máa ń rí bíi pénrín, ó ti ya, tàbí ó ti bàjẹ́.
– Ìtàn GERD tàbí ìgbẹ́ èébì nígbà gbogbo tí ó ní àwọn ìṣòro eyín.
Dókítà ehín lè ṣe àyẹ̀wò ìwọ̀n ìfọ́ omi kí ó sì pinnu ìtọ́jú tó yẹ, títí kan wíwá ohun tó fa ìṣòro náà láti dènà àtúnṣe.
Penutup
Ìfọ́ enamel jẹ́ ìṣòro tó wọ́pọ̀ tó lè máa lọ díẹ̀díẹ̀ láìsí àkíyèsí. Kókó pàtàkì láti ṣàkóso rẹ̀ ni láti dín ìfarahàn enamel kù, láti mú kí enamel lágbára sí i pẹ̀lú fluoride àti àwọn àṣà fífọ enamel dáadáa, àti láti kojú àwọn ohun tó ń fa àrùn inú bíi acid reflux. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé enamel tó ti bàjẹ́ kò lè yí padà pátápátá, o ṣì lè dá ìlọsíwájú rẹ̀ dúró kí o sì dáàbò bo eyín rẹ kí wọ́n lè máa ṣiṣẹ́ dáadáa. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn àyípadà kékeré lónìí, má sì ṣe lọ́ra láti lọ bá dókítà ehín rẹ fún ìtọ́jú tó yẹ.
