Bí a ṣe le tọ́jú Migraine dáadáa
Ìrora orí kìí ṣe orí fífó lásán. Wọ́n sábà máa ń ṣẹlẹ̀, wọ́n máa ń lù mí, wọ́n sábà máa ń wà ní apá kan orí, wọ́n sì lè ní ríru, ìgbẹ́, àti ìmọ̀lára sí ìmọ́lẹ̀ (photophobia) àti ìró (phonophobia). Nínú àwọn ènìyàn kan, ìrora orí kìí ...
Lílóye àwọn ohun tó ń fa ìṣòro: ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ sábà máa ń jẹ́ èyí tó múná dóko jùlọ
Ọ̀kan lára àwọn kókó pàtàkì jùlọ láti kojú àìsàn orí-ìṣàn ni láti mọ àwọn ohun tó ń fa àìsàn orí-ìṣàn. Àwọn ohun tó ń fa àìsàn orí-ìṣàn yàtọ̀ síra, àwọn ohun tó ń fa àìsàn orí-ìṣàn sábà máa ń ní ipa lórí ìkọlù orí-ìṣàn. Àwọn ohun tó ń fa àìsàn orí-ìṣàn sábà máa ń ní nínú:
– Àìsùn tàbí oorun tí kò bá dáadé
– Wahala pípẹ́ tàbí “orí fífó tí ń jábọ́” (orí jíjí máa ń yọ nígbà tí wahala bá dínkù)
– Ounjẹ alẹ́, gbígbẹ ara, tabi lilo caffeine pupọju
– Àwọn oúnjẹ kan bíi chocolate, wàràkàṣì tó ti pẹ́, oúnjẹ tó ní MSG nínú, ẹran tí a ti ṣe iṣẹ́, ọtí (pàápàá jùlọ wáìnì)
- awọn ayipada homonu (fun apẹẹrẹ, ṣaaju oṣu).
– Ifihan si imọlẹ didan, awọn õrùn lile, tabi awọn ariwo nla
- Awọn iyipada ninu oju ojo ati titẹ afẹfẹ
Ọ̀nà tó wúlò láti mọ àwọn ohun tó ń fa àìsàn ni láti máa kọ ìwé àkọsílẹ̀ àìsàn migraine sílẹ̀: kí o máa kọ ìgbà tí ìkọlù bá ṣẹlẹ̀, ohun tí o jẹ, iye oorun tí o sùn, ipele wahala rẹ, ipele ìṣiṣẹ́ rẹ, àti àwọn oògùn tí o lò. Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ díẹ̀, àpẹẹrẹ kan máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í yọjú.
Ìtọ́jú nígbà ìkọlù migraine (ìtọ́jú líle)
Ète ìtọ́jú aláìsàn ni láti dá ìkọlù náà dúró kíákíá bí ó ti ṣeé ṣe kí ó sì dín àwọn àmì àrùn tí ó ń bá a rìn kù. Bí a bá ṣe tètè bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú náà ní ìbẹ̀rẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni àbájáde rẹ̀ yóò ṣe dára sí i.
1. Sinmi ki o si tun ayika se
Awọn igbesẹ ti o rọrun ṣugbọn o wulo nigbagbogbo:
– Dúbú sínú yàrá tó ṣókùnkùn àti tó dákẹ́jẹ́ẹ́
- Ifunmọ tutu lori iwaju tabi awọn oriṣa
– Yẹra fun awọn iboju didan ati awọn ohun ti n pariwo
– Mu omi lati dena gbigbẹ
Fún àwọn ènìyàn kan, oorun díẹ̀ lè dín ìkọlù kù.
2. Àwọn egbòogi ìtura ìrora (àwọn egbòogi ìpalára)
Fún àìsàn migraine díẹ̀ sí ìwọ̀nba, àwọn oògùn tí a sábà máa ń lò ni:
– Paracetamol
- Ibuprofen tabi awọn NSAID miiran
- Aspirin (ko ṣe iṣeduro fun awọn ọmọde)
Oògùn yìí máa ń ṣiṣẹ́ dáadáa jùlọ tí a bá lò ó ní kété tí àmì àrùn náà bá bẹ̀rẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, lílo oògùn jù lè fa orí fífó. Ní gbogbogbòò, yẹra fún lílo àwọn oògùn ìtura fún ju ọjọ́ méjì sí mẹ́ta lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ láìsí ìwádìí lọ́wọ́ dókítà.
3. Àwọn oògùn pàtó fún oríṣiríṣi: àwọn triptans
Tí ìrora náà bá jẹ́ díẹ̀ sí líle tàbí tí kò bá sunwọ̀n síi pẹ̀lú àwọn oògùn analgesic déédéé, dókítà rẹ lè kọ triptans (fún àpẹẹrẹ, sumatriptan, rizatriptan). Àwọn Triptans ń ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀nà iṣan ara àti àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ tí ó ní ipa lórí migraine.
Àwọn Àkọsílẹ̀ Pàtàkì:
– Àwọn Triptan kò yẹ fún gbogbo ènìyàn, pàápàá jùlọ àwọn tí wọ́n ní àwọn àìsàn ọkàn kan, ẹ̀jẹ̀ ríru tí a kò ṣàkóso, tàbí àwọn tí wọ́n ti ní ìtàn àrùn ọpọlọ.
– Imunadoko to dara julọ nigbati a ba mu ni awọn ipele ibẹrẹ ti ikọlu kan (kii ṣe nigbati irora naa ba ti buru pupọ).
4. Bíborí ríru àti ìgbẹ́
Ríru sábà máa ń mú kí ó ṣòro láti gbé e mì tàbí láti fa oògùn. Àwọn dókítà máa ń fi àwọn oògùn antiemetics (oògùn anti-nause) kún un nígbà míì. Yàtọ̀ sí pé wọ́n ń ran àwọn oògùn antiemetics lọ́wọ́ láti fa ríru, àwọn oògùn antiemetics kan tún ń mú kí gbígba oògùn migraine sunwọ̀n sí i.
Ìrora Migraine Lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan: àwọn ọgbọ́n ìdènà (ìdènà)
Tí àìsàn orí-ìṣàn bá ń ṣẹlẹ̀ nígbà gbogbo—fún àpẹẹrẹ, ju ọjọ́ mẹ́rin lọ ní oṣù kan, àwọn ìkọlù náà máa ń yọni lẹ́nu gan-an, tàbí kí àwọn oògùn líle má tó—a lè gbé ìdènà fún ìgbà pípẹ́ yẹ̀ wò. Ète náà kì í ṣe láti mú àìsàn orí-ìṣàn kúrò pátápátá, ṣùgbọ́n láti dín ìwọ̀n ìgbà tí wọ́n ń lò, àkókò tí wọ́n ń lò, àti bí ó ṣe le tó kù.
1. Oògùn ìdènà
Àwọn dókítà lè yan àwọn oògùn tí ó dá lórí ipò aláìsàn, àwọn ìṣòro tó ń bá a fínra àti àwọn àbájáde rẹ̀. Àwọn ẹgbẹ́ tí a sábà máa ń lò ni:
– Awọn ohun ìdènà Beta (fun apẹẹrẹ propranolol)
– Àwọn oògùn adínilára kan (fún àpẹẹrẹ, amitriptyline ní ìwọ̀n díẹ̀)
- Awọn oogun egboogi-amúnigbófò (fun apẹẹrẹ topiramate)
– Nínú àwọn ọ̀ràn kan, a lè gbé àwọn ìtọ́jú pàtó bíi àwọn inhibitors CGRP tàbí majele botulinum (ní gbogbogbòò fún migraine onígbà pípẹ́) yẹ̀ wò ní ìbámu pẹ̀lú ìwádìí dókítà.
Àwọn oògùn ìdènà sábà máa ń gba ọ̀sẹ̀ mélòókan láti fi àwọn àǹfààní hàn, àti pé ó dára jù, ó yẹ kí a máa ṣe àyẹ̀wò wọn lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan fún bí ó ṣe munadoko tó àti ìfaradà.
2. Ìtọ́jú tí kìí ṣe oògùn fún ìdènà
Ọ̀nà yìí sábà máa ń ní ipa tó pọ̀, a sì lè lò ó pẹ̀lú oògùn:
– Ìṣàkóso wahala: àṣàrò, àwọn adaṣe mímí, ìwé àkọsílẹ̀, ọ̀nà CBT (ìtọ́jú ìwà ọpọlọ)
– Adaṣe aerobic deedee: rin ni iyara, gigun kẹkẹ, we ni igba mẹta si marun ni ọsẹ kan (yẹra fun adaṣe ti o pọ ju lojiji)
– Ìtọ́jú ara tí ó bá ní àwọn ìṣòro ọrùn/iṣan tí ó ń fa orí fífó
– Ìdáhùnpadà nínú àwọn aláìsàn kan lè dín ìgbòkègbodò ìkọlù kù.
Àwọn àyípadà ìgbésí ayé: ìpìlẹ̀ tí a sábà máa ń gbójú fo
Ìtọ́jú àìsàn orí-ìṣàn kìí ṣe nípa lílo oògùn nìkan, ṣùgbọ́n nípa ìṣe déédéé pẹ̀lú. Kókó pàtàkì ni láti dènà kí ara má baà “yà” nítorí àwọn ìyípadà tó le koko.
1. Sun deedee: akoko oorun ati ji nigbagbogbo, yago fun jijẹ pẹ.
2. Jẹun déédéé: má ṣe fo ounjẹ aarọ, pese awọn ounjẹ adun ti o ni ilera lati dena ki suga ẹjẹ ma ṣubu.
3. Omi tó péye: omi tó ń gbẹ ara jẹ́ ohun tó máa ń fa ìdààmú.
4. Dín caffeine kù: caffeine díẹ̀ lè ran àwọn ènìyàn kan lọ́wọ́, ṣùgbọ́n yíyọ caffeine jù tàbí àìròtẹ́lẹ̀ lè fa ìṣòro.
5. Ṣàkóso ìfarahàn ìbòjú: lo ipò alẹ́, ṣàtúnṣe ìmọ́lẹ̀, sinmi ojú rẹ.
6. Mọ ìpele prodromal: àwọn ènìyàn kan máa ń ní àmì ìbẹ̀rẹ̀ bíi ọrùn líle, oorun jíjìn, àti ìyípadà ìmọ̀lára. Èyí lè jẹ́ àkókò tó dára jùlọ láti bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú.
Àwọn àfikún àti àwọn ìtọ́jú afikún: lè ran lọ́wọ́, ṣùgbọ́n jẹ́ ẹni tí ó yan
Àwọn afikún oúnjẹ kan ní ẹ̀rí tó dájú pé ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa fún àwọn kan, bíi magnesium, riboflavin (Vitamin B2), tàbí CoQ10. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwọ̀n tí a lò, dídára ọjà náà, àti bí ó ṣe yẹ fún ẹnìkọ̀ọ̀kan yàtọ̀ síra. Ó dára jù láti bá dókítà sọ̀rọ̀, pàápàá jùlọ tí o bá lóyún, tí o ń fún ọmọ ní ọmú, tí o ní àrùn kíndìnrín, tàbí tí o ń lo oògùn déédéé.
Àwọn ìtọ́jú afikún bíi acupuncture tún ti ran àwọn ènìyàn kan lọ́wọ́, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àbájáde rẹ̀ kì í sábà rí bákan náà.
Ìgbà wo ló yẹ kí o lọ sí dókítà tàbí yàrá ìtọ́jú pàjáwìrì?
Wa itọju ilera lẹsẹkẹsẹ ti o ba:
– Orí fífó lójijì tó le gan-an (“Orí fífó ààrá”)
– Orí fífó pẹ̀lú àìlera àwọn ẹsẹ̀, ọ̀rọ̀ sísọ, ìdààmú, ìfọ́, dídákú
– Ibà gíga, ọrùn líle, ìgbóná ara, tàbí àìlóye ara tó ń dínkù
– Orí fífó tuntun nígbà tí o bá ju ọmọ ọdún 50 lọ, tàbí ìyípadà ńlá nínú àpẹẹrẹ migraine
– Oògùn orí migraine ti ń pọ̀ sí i, oògùn náà sì ń dín iṣẹ́ rẹ̀ kù
– O lóyún, o sì ní orí fífó líle (a nílò àyẹ̀wò pàtàkì)
Ipari
Láti tọ́jú àìsàn orí-ìṣàn tó lágbára, ó gbani nímọ̀ràn láti mọ àwọn ohun tó ń fa àìsàn orí-ìṣàn, láti tọ́jú àwọn ìkọlù tó le koko ní ìbẹ̀rẹ̀ bí ó ti ṣeé ṣe, láti ronú nípa ìtọ́jú ìdènà tí ó bá tún ṣẹlẹ̀ nígbàkúgbà, àti láti máa gbé ìgbésí ayé tó dúró ṣinṣin. Àpapọ̀ àwọn ìwọ̀n wọ̀nyí sábà máa ń mú àwọn àbájáde tó dára jùlọ wá. Tí àìsàn orí-ìṣàn rẹ bá máa ń yọ ọ́ lẹ́nu nígbàkúgbà tàbí tí kò bá sunwọ̀n sí i pẹ̀lú ìtọ́jú ara ẹni, a gbani nímọ̀ràn láti lọ sí ọ̀dọ̀ dókítà fún ètò àti ìṣàyẹ̀wò tó yẹ.
Tí o bá fẹ́, mo lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣẹ̀dá ètò ìtọ́jú migraine tó dá lórí: bí migraine rẹ ṣe máa ń ṣẹlẹ̀ ní oṣù kan, yálà o ní aura tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́, àwọn ohun tó ń fa àìsàn náà, àti àwọn oògùn tí o ti gbìyànjú.
