Báwo ni a ṣe le ṣe àyẹ̀wò agbára ohun alumọ́ọ́nì
Ìṣàyẹ̀wò agbára ohun alumọ́ni jẹ́ ìtẹ̀lé àwọn iṣẹ́ ìjìnlẹ̀ sáyẹ́ǹsì, ìmọ̀-ẹ̀rọ, àti ti ọrọ̀-ajé láti pinnu bóyá agbègbè kan ní àwọn ohun alumọ́ni tó níye lórí, bí wọ́n ṣe tó, bí wọ́n ṣe rọrùn tó láti yọ wọ́n jáde, àti bóyá àwọn iṣẹ́ ìwakùsà yóò ṣeé ṣe ní ti owó àti bí a ṣe lè gba àyíká àti àwùjọ. A kò le ṣe ìlànà yìí lórí àwọn ìṣirò ojú tàbí ìròyìn “àròsọ” láti ọ̀dọ̀ àwọn agbègbè. Ọ̀nà tí a gbà ń ṣe é—láti àwọn ìwádìí àkọ́kọ́ sí àwọn ìṣirò ìpamọ́—ni a nílò láti rí i dájú pé àwọn ìpinnu ìdókòwò àti ètò ìwakùsà péye àti tí ó ní ìdúróṣinṣin.
Àwọn ìpele pàtàkì wọ̀nyí ni nínú ṣíṣe àyẹ̀wò agbára àwọn ohun alumọ́ọ́nì ní gbogbogbòò, fún àwọn irin (wúrà, bàbà, nikkeli, irin) àti àwọn tí kì í ṣe irin (limestone, quartz yanrìn, phosphate), pẹ̀lú àwọn apá ìmọ̀-ẹ̀rọ àti àwọn tí kì í ṣe ti ìmọ̀-ẹ̀rọ tí ó ń pinnu àṣeyọrí.
1. Mọ ète ìṣàyẹ̀wò náà àti irú ohun alumọ́ọ́nì tí a fẹ́ lò.
Igbesẹ akọkọ ni lati ṣalaye ibi-afẹde idanwo naa: boya o jẹ fun maapu ibẹrẹ ti awọn ireti, iwadii ilọsiwaju, tabi iwadi iṣeeṣe. Ero yii yoo ni ipa lori ipele alaye data ti a nilo, idiyele, ati awọn ọna ti a lo. Pẹlupẹlu, iru ohun alumọni ti a fojusi gbọdọ ni alaye ni kedere. Awọn ohun alumọni irin nigbagbogbo nilo itupalẹ ti ipele, pinpin ara ohun alumọni, ati awọn abuda irin. Awọn ohun alumọni ile-iṣẹ, ni apa keji, n tẹnu mọ diẹ sii lori awọn agbara ti ara-kemikali (fun apẹẹrẹ, akoonu CaCO₃ ninu okuta limestone tabi mimọ SiO₂ ninu iyanrin quartz), iwọn ọkà, ati ibamu fẹlẹfẹlẹ.
Ṣíṣe àgbékalẹ̀ ọjà tí a fẹ́ ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ tún ń pinnu àwòṣe ìdókòwò tí yóò ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìtọ́kasí fún ìtumọ̀, bíi porphyry, epithermal, nickel laterite, sedimentary, tàbí placer deposits. Àwọn àwòṣe ìdókòwò ń ran àwọn onímọ̀ nípa ilẹ̀ ayé lọ́wọ́ láti sọ àsọtẹ́lẹ̀ àwọn ìlànà ìpínkiri ohun alumọ́ni àti láti yan àwọn ọ̀nà ìwádìí tí ó gbéṣẹ́ jùlọ.
2. Ìkẹ́kọ̀ọ́ àkọ́kọ́: àkójọpọ̀ dátà àti àtúnyẹ̀wò ìwé
Àwọn ìwádìí àkọ́kọ́ dojúkọ kíkó àwọn ìwífún tí ó wà nílẹ̀. Àwọn ìwífún yìí lè wá láti inú àwọn máàpù ilẹ̀ ayé, àwọn ìròyìn ìwádìí, àwọn ìwífún ilé-iṣẹ́ tí ó ti kọjá, àwọn ìwé ẹ̀kọ́, àwọn ìwífún nípa ilẹ̀ ayé àgbègbè, àti àwọn ìwífún láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba pàápàá. Ní ìpele yìí, àwọn wọ̀nyí ni a sábà máa ń ṣe:
– Ìṣàyẹ̀wò àwọn máàpù àti àwọn ìṣètò ilẹ̀ ayé (àbùkù, ìdìpọ̀, ìfàmọ́ra).
– Ìdámọ̀ àwọn àpáta tí ó ní ohun alumọ́ni (àwọn àpáta tí ó gbàlejò).
– Ìkẹ́kọ̀ọ́ àwọn agbègbè tí ó ní àwọn ohun tí kò ṣeé ṣe tàbí ìtàn ìwakùsà.
– Ìṣàyẹ̀wò àwòrán sátẹ́láìtì àti ìwádìí ilẹ̀ láti rí àwọn ìlànà ìyípadà, ìlà, àti ìwọlé.
Ìwádìí àkọ́kọ́ náà ní èrò láti tún agbègbè ńlá kan ṣe sí agbègbè tó kéré sí i, kí àwọn ìwádìí pápá lè jẹ́ èyí tó túbọ̀ ṣe pàtàkì àti èyí tó gbéṣẹ́.
3. Ìwádìí àwòrán ilẹ̀ ayé
Ipele ti o tẹle ni aworan atọka ilẹ ni kikun ni aaye lati jẹrisi data ikẹkọ akọkọ. Iṣẹ yii pẹlu wiwo awọn ibi ti o jade kuro ni apata, wiwọn awọn eto ilẹ, idamo awọn agbegbe iyipada ati awọn ohun alumọni, ati ṣiṣe aworan atọka. Abajade akọkọ ti aworan atọka ni maapu ilẹ ti ireti ati oye akọkọ ti awọn iṣakoso ohun alumọni - fun apẹẹrẹ, awọn ifọkansi ohun alumọni ni awọn abawọn, awọn iṣan quartz, awọn olubasọrọ intrusion, tabi awọn fẹlẹfẹlẹ kan pato.
Àwòrán tó dára sábà máa ń wà pẹ̀lú àwọn àkọsílẹ̀ pípéye: àwọn ìṣètò, àwọn fọ́tò tó jáde, àwọn àpèjúwe àpáta, àti àwọn àwòrán. Ìwífún yìí ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ fún pípinnu àwọn àmì ìdánwò àti gbígbé àwọn ìwádìí tó tẹ̀lé e kalẹ̀.
4. Àyẹ̀wò àti ìwádìí geochemical
Geochemistry ni ipilẹ̀ ìwádìí nítorí pé ó lè ṣàwárí àwọn ohun tí kò ṣe pàtàkì tí a kò lè rí ní ojú lásán. Àyẹ̀wò lè ní nínú:
– Àwọn àpẹẹrẹ àpáta (ìṣàn àpáta, ìṣàn ikanni) fún àwọn iṣan omi tàbí àwọn ìgbẹ́ tí a fi ohun alumọ́ni ṣe.
– Ṣíṣàyẹ̀wò ilẹ̀ láti ṣàwárí àwọn ohun tí kò ṣeé ṣe ní ìsàlẹ̀ ilẹ̀.
– Ṣíṣàn àwọn àpẹẹrẹ ìdọ̀tí fún àwọn agbègbè tí ewéko tàbí ilẹ̀ tí ó nípọn bo.
Lẹ́yìn náà, a máa ṣe àyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ náà nínú yàrá ìwádìí láti mọ ipele àwọn èròjà tí a fojúsùn àti àwọn èròjà tí ó so mọ́ ọn (àwọn èròjà olùwá ọ̀nà). Fún àpẹẹrẹ, nínú ìwádìí wúrà, àwọn èròjà bíi As, Sb, àti Hg ni a máa ń lò nígbà míì gẹ́gẹ́ bí àmì. A máa ń ṣe àyẹ̀wò àwọn àbájáde ìwádìí geochemical nípa lílo statistiki, àwọn àwòrán àìdámọ̀, àti ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú geology láti pinnu àwọn agbègbè pàtàkì.
5. Àwọn ìwádìí nípa ilẹ̀ ayé láti ṣe àfihàn ilẹ̀ abẹ́ ilẹ̀
Tí a kò bá rí ohun alumọ́ọ́nì tàbí tí a nílò òye nípa ìrísí ara irin náà, àwọn ọ̀nà ìwádìí ilẹ̀ ayé lè ran wá lọ́wọ́ láti “rí” ilẹ̀ láìsí wíwalẹ̀. Ọ̀nà tí a yàn da lórí irú ibi tí a ti tọ́jú rẹ̀:
– Magnetic: munadoko fun awọn ohun alumọni ti o ni nkan ṣe pẹlu awọn apata mafic tabi awọn ohun alumọni magnetic.
– IP/Resistive: a maa n lo fun awọn sulfide ti a tan kaakiri, awọn porphyries, ati iyipada.
– Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n: ń ran lọ́wọ́ láti rí àwọn ìyàtọ̀ ìwúwo àpáta.
– Ẹ̀rọ itanna: wúlò fún àwọn olùdarí bíi àwọn sulfide ńláńlá.
– Reda tó ń wọ inú ilẹ̀ (tó ní ààlà): fún àwọn ìjìnlẹ̀ tó jinlẹ̀ àti àwọn ipò kan.
A gbọ́dọ̀ túmọ̀ àwọn ìwádìí nípa ilẹ̀ ayé pẹ̀lú ìwádìí nípa ilẹ̀ ayé àti ti ilẹ̀ ayé. Ẹ̀kọ́ nípa ilẹ̀ ayé kì í sábà jẹ́ ìpìlẹ̀ kan ṣoṣo, ṣùgbọ́n ó lágbára gan-an fún ṣíṣàyẹ̀wò ìrísí àwọn ibi tí a fẹ́ gún ilẹ̀.
6. Wíwá kiri àti wíwá omi
Nígbà tí a bá ti ṣàlàyé ibi tí a fẹ́ dé, a ó máa ṣe iṣẹ́ ìwakọ̀ láti gba ìwífún nípa ilẹ̀ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé jùlọ. Iwakọ̀ náà yóò mú kí àwọn ohun èlò tàbí àwọn ohun èlò ìwakọ̀ jáde tí a lè ṣàyẹ̀wò. Àwọn ìwífún tí a rí ní nínú wọn ni:
– Sisanra ati itesiwaju ti ohun alumọni.
– Akoonu ohun alumọni ni awọn ijinle oriṣiriṣi.
– Ìwà àpáta, ìyípadà, àti ìṣètò rẹ̀.
– Ìdánilójú ilẹ̀ ayé 3D ti ara irin.
Ní àfikún sí wíwá omi, a lè lo wíwá omi láti fi àwọn ohun alumọ́ọ́nì tó jinlẹ̀ hàn àti láti gba àwọn àpẹẹrẹ ikanni tó ṣojú fún ju àwọn àpẹẹrẹ àpáta tí a kò lè rí lọ. Dídára ètò wíwá omi ní ipa lórí dídára rẹ̀ nípasẹ̀ àpẹẹrẹ grid, ìtọ́sọ́nà ihò omi, àti àwọn ìṣàkóso ìdánilójú dídára (QA/QC) (àwọn ìlànà, àwọn òfo, àti àwọn àdàkọ) láti rí i dájú pé àwọn àbájáde ìdánwò yàrá ìwádìí tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé.
7. Àwòṣe ilẹ̀ ayé àti ìṣirò àwọn ohun èlò
Lẹ́yìn tí a bá ti kó àwọn ìwádìí àti àyẹ̀wò dátà jọ, a máa ń ṣe àwòṣe ilẹ̀ ayé 3D láti fi hàn bí ara irin ṣe rí, àwọn ààlà ìṣètò, àti àwọn agbègbè ìpele. Lẹ́yìn náà, a máa ń ṣe ìṣirò àwọn ohun èlò nípa lílo àwọn ọ̀nà ìwádìí ilẹ̀ ayé bíi kriging tàbí àwọn ọ̀nà tó rọrùn bíi ìjìnnà ìyípadà—ó sinmi lórí bí ìlò dátà náà ṣe díjú tó.
Àwọn èsì ìṣirò ni a sábà máa ń pín sí àwọn ẹ̀ka bíi inferred, indicated, àti wọ̀n gẹ́gẹ́ bí àwọn ìlànà ìròyìn (fún àpẹẹrẹ, JORC, NI 43-101, tàbí KCMI ní Indonesia). Ìsọ̀rí yìí ń fi ìgbẹ́kẹ̀lé hàn nínú dátà náà: bí dátà náà ṣe pọ̀ sí i àti bí ìṣàkóso ilẹ̀ ayé ṣe dára sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni ìgbẹ́kẹ̀lé náà ṣe ga sí i.
8. Idanwo irin ati awọn abuda ohun alumọni
Níní ìpele gíga kò túmọ̀ sí pé ó rọrùn láti ṣe àgbékalẹ̀ láìfọwọ́sí. Nítorí náà, a ń ṣe ìdánwò irin láti mọ ìgbàpadà, ìwọ̀n ìfọ́, irú iṣẹ́ tí ó yẹ (flotation, leaching, scaly divideration), àti àkóónú àwọn ohun àìmọ́ (àwọn èròjà ìjìyà) tí ó lè dín iye títà kù tàbí kí ó dí iṣẹ́ náà lọ́wọ́. Fún àpẹẹrẹ, nínú nickel laterite, ó ṣe pàtàkì láti ṣe ìyàtọ̀ bóyá ó yẹ fún pyrometallurgy tàbí hydrometallurgy, ó sinmi lórí àkóónú Ni/Co àti mineralology.
Ní ìpele yìí, a tún le ṣe àgbéyẹ̀wò petrographic àti mineralogical (fún àpẹẹrẹ XRD, SEM) láti mọ ìrísí àwọn ohun alumọ́ọ́nì tó ní èròjà àti ìpele ìsopọ̀ pẹ̀lú àwọn ohun alumọ́ọ́nì mìíràn.
9. Àwọn ẹ̀kọ́ nípa ọrọ̀ ajé: ìṣẹ̀ṣe àkọ́kọ́ sí ìkẹ́kọ̀ọ́ ìṣeéṣe
Ìṣàyẹ̀wò tó ṣeé ṣe kò pé láìsí ìṣàyẹ̀wò ọrọ̀ ajé. Ìwádìí yìí ṣírò bóyá àwọn ohun àlùmọ́nì tó wà tẹ́lẹ̀ lè di ohun ìpamọ́ tó ṣeé ṣe fún iwakusa. Àwọn apá tí a gbé yẹ̀ wò ni:
– Àwọn ìṣirò iye owó iwakusa, ìṣiṣẹ́, àti àwọn ètò ìṣẹ̀dá.
– Iye owo ọjà ati awọn ipo ifamọ.
– Ipele ti a ge-pipade (ipele opin eto-ọrọ aje).
– Ọna iwakusa (ṣii tabi ipamo).
– Ètò ìṣelọ́pọ́ àti ìgbésí ayé mi.
– Awọn iye NPV, IRR, ati akoko isanwo pada ni ipele ikẹkọ ti o yẹ.
Ní àwọn ìpele àkọ́kọ́, ìwádìí náà ń lọ sí àkójọpọ̀; lẹ́yìn náà ó tẹ̀síwájú sí àwọn ìkẹ́kọ̀ọ́ ṣáájú ìṣeéṣe àti ìṣeéṣe pẹ̀lú àwọn ìwádìí tí ó kún fún àlàyé.
10. Àwọn apá àyíká, àwùjọ, òfin àti ewu
A gbọ́dọ̀ ṣe àyẹ̀wò agbára ohun alumọ́ni láti ojú ìwòye ìtẹ̀síwájú àti ìbámu. Àwọn kókó pàtàkì ni ipò ilẹ̀, ètò ààyè, àwọn agbègbè igbó, àwọn ìwé àṣẹ, àti ìforígbárí àwùjọ. Àwọn àyẹ̀wò àyíká ń ṣe àyẹ̀wò àwọn ipa bí dídára omi, ìṣàn omi alumọ́ni acid, ìṣàkóso àwọn ohun ìkọlù, eruku, àti àtúnṣe ilẹ̀.
Ìṣàkóso ewu jẹ́ apá pàtàkì kan: àìdánilójú ilẹ̀ ayé (àwọn ìyípadà ìpele), ewu ìmọ̀-ẹ̀rọ (àwọn ewu ìmọ̀-ẹ̀rọ onípele), ewu iye owó ọjà, àti fífààyè gba ewu. Ìṣàyẹ̀wò tó dára yẹ kí ó ní ètò ìdínkù, kìí ṣe àwọn nọ́mbà ohun èlò nìkan.
Penutup
Ṣíṣàyẹ̀wò agbára àwọn ohun alumọ́ọ́nì ilẹ̀ nílò ọ̀nà ìgbésẹ̀-lẹ́sẹ̀: láti àwọn ìkẹ́kọ̀ọ́ ìwé àti àwòrán ilẹ̀, geochemistry, àti geophysics sí ìwakọ̀ àti ìṣirò àwọn ohun alumọ́ọ́nì—èyí tí ó parí pẹ̀lú ìdánwò irin, àwọn ẹ̀kọ́ nípa ọrọ̀ ajé, àti àwọn ìṣirò àyíká àti àwùjọ. Ìpele kọ̀ọ̀kan nílò àwọn dátà tí ó wúlò àti tí a ṣepọ láti yẹra fún àwọn ìpinnu àròjinlẹ̀. Pẹ̀lú ọ̀nà tí a gbà ń ṣe nǹkan, a lè ṣe àyẹ̀wò agbára àwọn ohun alumọ́ọ́nì ní ọ̀nà tí ó tọ́, a lè ní ìmọ̀ nípa àwọn ìdókòwò, a sì lè ṣe àwọn iṣẹ́ iwakusa pẹ̀lú àǹfààní ọrọ̀ ajé àti ojuse àyíká àti àwùjọ ní ọkàn.
