Iṣiro Iwọn Ti o pọ julọ lori Fifi sori ẹrọ kan
Ṣíṣírò ẹrù tó pọ̀ jùlọ lórí ìfisílẹ̀ iná mànàmáná jẹ́ ìgbésẹ̀ pàtàkì láti rí i dájú pé ètò náà ń ṣiṣẹ́ láìléwu, lọ́nà tó dára, àti pé kò ní àwọn ìṣòro bíi pípa àwọn ẹ̀rọ ìfọ́ ẹ̀rọ (MCBs) nígbàkúgbà, gbígbóná janjan lórí okùn, àti ewu iná pàápàá. Ìṣírò yìí kò ṣe pàtàkì nígbà tí a bá ń ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ohun èlò tuntun nìkan, ṣùgbọ́n nígbà tí a bá ń fi àwọn ohun èlò iná mànàmáná kún àwọn ilé, ọ́fíìsì, àwọn ilé ìtajà, tàbí àwọn ilé iṣẹ́. Lílóye bí a ṣe lè pinnu ẹrù tó pọ̀ jùlọ jẹ́ kí a yan ìwọ̀n okùn tó tọ́, MCB, àti àwọn ohun èlò ààbò mìíràn.
1. Kí ni ìtumọ̀ ẹrù tó pọ̀ jùlọ?
Ẹ̀rù tó pọ̀ jùlọ ni agbára iná mànàmáná tó tóbi jùlọ tí a lè lò ní àkókò kan náà nínú ìgbékalẹ̀ kan. Ẹ̀rù yìí sábà máa ń hàn nínú watts (W) tàbí kilowatts (kW). Nínú ètò iná mànàmáná, ẹ̀rù tó pọ̀ jùlọ ní í ṣe pẹ̀lú ìṣàn (amperes/A) tó ń ṣàn nípasẹ̀ àwọn atọ́nà. Tí ìṣàn náà bá ju agbára okùn tàbí ààbò lọ, ìgbóná jù, ìfàsẹ́yìn fóltéèjì, àti ìbàjẹ́ tó lè ṣẹlẹ̀ lè ṣẹlẹ̀.
O ṣe pataki lati ṣe iyatọ laarin awọn wọnyi:
– Ẹrù tí a fi sori ẹrọ: agbára gbogbo àwọn ohun èlò tí a so pọ̀, yálà a lò wọ́n ní àkókò kan náà tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́.
– Ipele giga/Ipele ti o pọju: agbara ti o tobi julọ ti a lo ni akoko kanna (otitọ).
– Okùnfà ìbéèrè: ìfiwéra ẹrù tó pọ̀ jùlọ pẹ̀lú ẹrù tí a fi sori ẹ̀rọ láti ṣe àyẹ̀wò lílo ní àkókò kan náà.
2. Kí ló dé tí Ìṣirò Ẹ̀rù Tó Pọ̀ Jùlọ fi Ṣe Pàtàkì?
Ọpọlọpọ awọn idi pataki lo wa:
1. Ààbò ìfisẹ́lé: àwọn wáyà àti àwọn ìsopọ̀ tí ó pọ̀ jù lè gbóná kí ó sì fa iná.
2. Ìbámu ààbò: A gbọ́dọ̀ yan MCB/fuse láti dáàbò bo okùn náà, kìí ṣe láti tẹ̀lé agbára gbogbo ohun èlò náà nìkan.
3. Lilo daradara ati igbẹkẹle: fifi sori ẹrọ to peye dinku eewu ti awọn foliteji ati awọn ohun elo ti ko ṣiṣẹ daradara.
4. Ètò agbára àdéhùn: fún àwọn oníbàárà iná mànàmáná, ìṣirò ẹrù ń ran lọ́wọ́ láti mọ àwọn ohun tí PLN nílò kí wọ́n má baà tó tàbí kí wọ́n pọ̀ jù.
5. Irọrun ti imugboroosi: nipa mimọ iye agbara, a le gbero awọn afikun ẹru ọjọ iwaju.
3. Dátà tí a nílò láti kó jọ
Ṣaaju ki o to ṣe iṣiro, gba awọn alaye wọnyi:
– Àkójọ àwọn ohun èlò iná mànàmáná (ìmọ́lẹ̀, afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́, àwọn ẹ̀rọ ìfọ́, àwọn ẹ̀rọ, àwọn kọ̀ǹpútà, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ)
– Agbara ti ẹrọ kọọkan (W tabi VA) lati aami orukọ/aami
– Fóltéèjì ètò (ní gbogbogbòò 220 V 1 phase tàbí 380/400 V 3 phase)
– Iru ẹrù (resistive, inductive, motor, electronic)
– Iṣiro lilo ni akoko kanna nipasẹ ifosiwewe ibeere
Tí a bá kọ agbára tó wà lórí àmì náà ní VA (Volt-Ampere), ó túmọ̀ sí agbára tó hàn gbangba. Fún àwọn ẹrù kan bíi mọ́tò tàbí àwọn ẹ̀rọ tí agbára wọn kò pọ̀, VA lè ju W lọ. Síbẹ̀síbẹ̀, fún àwọn ìṣirò lọ́wọ́lọ́wọ́ àti agbára ààbò, a sábà máa ń lo VA gẹ́gẹ́ bí ìsúnmọ́ tó dájú.
4. Fọ́múlá Ìṣirò Ìpìlẹ̀
a) Eto ipele 1 (220 V)
Fun ẹru resistance ti o rọrun:
– P (W) = V (V) × I (A)
– Lẹ́yìn náà, mo (A) = P / V
Tí a bá gbé agbára factor (cos φ) yẹ̀ wò ní ẹrù tí a fúnni:
– P = V × I × cos φ
– Lẹ́yìn náà mo = P / (V × cos φ)
b) Ètò ìpele mẹ́ta (380/400 V)
Fun awọn ẹru ipele mẹta:
– P = √3 × V × I × cos φ
– Lẹ́yìn náà, mo = P / (√3 × V × cos φ)
Nínú àwọn ohun èlò ìfipamọ́ gidi, iye cos φ (agbára factor) sábà máa ń wà ní ìwọ̀n 0,8–1, ó sinmi lórí irú ẹrù náà.
5. Awọn igbesẹ lati ṣe iṣiro Ẹru Pupọ julọ
Igbese 1: Iṣiro fifuye ti a fi sori ẹrọ
Ṣe afikun agbara apapọ ti gbogbo ẹrọ:
Àpẹẹrẹ tí ó rọrùn (ilé kékeré):
– Fìtílà: 10 points × 10 W = 100 W
– Firiiji: 150 W
– TV: 120 W
– Ohun èlò ìse-oúnjẹ ìrẹsì: 300 W
– Irin: 350 W
– Pọ́ọ̀ǹpù omi: 250 W
– 1 PK AC: 800 W
Àròpọ̀ ẹrù tí a fi sori ẹrọ = 100 + 150 + 120 + 300 + 350 + 250 + 800 = 2.070 W
Igbesẹ 2: Pinnu ifosiwewe ibeere naa
Kì í ṣe gbogbo ohun èlò ni a máa ń lò ní àkókò kan náà. Fún àpẹẹrẹ, nínú ilé kan, ohun tí a lè béèrè fún gbogbogbò lè jẹ́ 0,6–0,8, ó sinmi lórí àwọn ìlànà lílò. Fún àwọn iṣẹ́ ajé ọ̀jọ̀gbọ́n, ohun tí a lè béèrè fún dá lórí àwọn ìlànà tàbí ìrírí pápá.
Fún àpẹẹrẹ, lo ìbéèrè ifosiwewe ti 0,7:
Ẹrù tó pọ̀ jùlọ = 2.070 W × 0,7 = 1.449 W
Igbesẹ 3: Yipada si lọwọlọwọ
Fun ipele 1 220 V:
I = P / V = 1.449 / 220 ≈ 6,59 A
Igbesẹ 4: Pinnu ala aabo
Láti dènà kí fifi sori ẹrọ naa má ṣiṣẹ́ ní ààlà tó pọ̀jù nígbà gbogbo, a sábà máa ń fún ni ní ààlà 20–30% fún lílo ìgbà pípẹ́.
Ìṣàn oníṣẹ́ ọnà = 6,59 A × 1,25 ≈ 8,24 A
Nínú ọ̀ràn yìí, a lè gbé MCB 10 A yẹ̀ wò, tí ó bá jẹ́ pé ìpín ìsopọ̀ okùn náà bá yẹ.
6. Àwọn kókó pàtàkì tí a sábà máa ń gbójú fo
a) Ibẹrẹ ina
Àwọn mọ́tò iná mànàmáná bíi àwọn ẹ̀rọ omi àti àwọn ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ ní ìṣàn omi tí ó ga ju ti àtẹ̀yìnwá lọ ní ọ̀pọ̀ ìgbà. MCB tí kò tóbi lè yípadà nígbà tí a bá ń bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́. Fún àwọn ẹrù mọ́tò, yíyan àwọn MCB àti àwọn wáyà gbọ́dọ̀ gbé àwọn ànímọ́ ìbẹ̀rẹ̀ àti irú MCB (àwọn ìlà B, C, D) yẹ̀ wò.
b) Pínpín ẹrù fún àyíká kọ̀ọ̀kan
Àpapọ̀ ẹrù tó pọ̀ jùlọ kò túmọ̀ sí pé gbogbo ẹrù náà wà lórí ìlà kan. Fífi sori ẹ̀rọ tó dára máa ń pín ìṣiṣẹ́ náà sí oríṣiríṣi àwọn àyíká: ìmọ́lẹ̀, àwọn ibi ìtajà gbogbogbòò, afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́, àwọn ẹ̀rọ fifa omi, ibi ìdáná, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Pínpín yìí dín ewu kíkọjú ìlà kan pọ̀ jù kù, ó sì ń mú kí ìṣòro rọrùn.
c) Ìdínkù Fólítì
Àwọn wáyà gígùn tí wọ́n ní ìṣàn omi gíga lè fa ìfàsẹ́yìn fólítì, èyí tí ó lè fa ìmọ́lẹ̀ tí kò dáa àti ìgbóná mótò kíákíá. Nínú iṣẹ́ ọnà, a máa ń pa ìfàsẹ́yìn fólítì mọ́ láàárín ààlà tí ó yẹ (fún àpẹẹrẹ, 3% fún ìmọ́lẹ̀ àti 5% fún àpapọ̀, ó sinmi lórí ìtọ́kasí gbòòrò).
d) Didara asopọ ati iwọn otutu ayika
Àwọn wáyà tí wọ́n ní ìsopọ̀ tí kò ní ìsopọ̀ tàbí ní àwọn ibi tí ó ní igbóná gíga yóò gbóná kíákíá. Ọ̀nà tí a fi ń gbé wáyà náà (nínú páìpù, níta, ní ìbòrí, tàbí nínú àwo) àti igbóná àyíká náà ní ipa lórí agbára gbígbé wáyà náà.
7. Pinnu agbara ina ti a nilo
Ní àfikún sí yíyan MCB kan, ṣíṣírò ẹrù tó pọ̀ jùlọ wúlò fún mímọ àwọn ohun tí àdéhùn náà nílò. Ní ṣókí, sọ pé:
Agbára tí a nílò (VA) ≈ Ẹrù tí ó pọ̀ jùlọ (W) / okùn agbára
Tí a bá gbà pé agbára factor jẹ́ 0,85:
VA ≈ 1.449 / 0,85 ≈ 1.705 VA
Nítorí náà, 2.200 VA ti agbara yoo to fun ile apẹẹrẹ, ti a ba fi gbogbo awọn ohun elo eru ko ba tan ni akoko kanna.
8. Àwọn Àṣìṣe Tó Wọ́pọ̀ Nínú Ṣíṣírò Ẹrù Tó Pọ̀ Jùlọ
1. Ṣe àkópọ̀ gbogbo agbára náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, lẹ́yìn náà yan MCB ńlá kan láì wo agbára okùn náà.
2. Ṣíṣàìka àwọn ohun tí a nílò sí kí ìṣirò náà lè máa ṣọ́ra jù, kí owó sì máa pọ̀ sí i.
3. Àìka ìṣàn iná tí ń bẹ̀rẹ̀ mọ́tò sí, ó máa ń mú kí MCB máa sẹ̀ nígbà gbogbo.
4. Àṣìṣe agbára ẹ̀rọ náà (fún àpẹẹrẹ, tí a bá gbà pé 1 PK jẹ́ 736 W nígbà gbogbo nígbà tí agbára AC bá yàtọ̀ síra).
5. Àìka àwọn àfikún ẹrù ọjọ́ iwájú sí, kí fífi sori ẹrọ náà lè “kún” kíákíá.
9. Ìparí
Ṣíṣírò ẹrù tó pọ̀ jùlọ lórí ìfisílé jẹ́ ìpìlẹ̀ pàtàkì fún ètò iná mànàmáná tó dájú àti tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Ní pàtàkì, ṣe àyẹ̀wò ẹrù náà dáadáa, lo àwọn ohun tó ń béèrè fún ìlò ní àkókò kan náà, yípadà sí agbára, lẹ́yìn náà yan àwọn ẹ̀rọ ààbò àti àwọn wáyà tó ní ààlà tó tó. Pẹ̀lú àwọn ìgbésẹ̀ tó rọrùn ṣùgbọ́n tó wà ní ọ̀nà yìí, fífi iná mànàmáná rẹ sílé kò ní ju bó ṣe yẹ lọ, yóò pẹ́ tó, yóò sì lè gba àwọn àìní agbára ojoojúmọ́.
Tí o bá fẹ́, mo lè ṣẹ̀dá àpẹẹrẹ ìṣirò pàtó kan (ilé ìpele kan, ilé ìtajà, tàbí ibi iṣẹ́ onípele mẹ́ta) tí ó pé pẹ̀lú àwọn àbá ìpínkiri àyíká, àwọn ìwọ̀n MCB, àti àwọn ìṣirò ìpín-ẹ̀ka okùn tí ó dá lórí ipò ẹrù tí o pèsè.