Bii o ṣe le yẹra fun ibajẹ batiri nitori gbigba agbara pupọju
Bátìrì ni ẹ̀jẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀rọ tí a ń lò lójoojúmọ́, láti àwọn fóònù alágbèéká àti kọ̀ǹpútà alágbèéká sí àwọn táblẹ́ẹ̀tì àti àwọn ohun tí a lè wọ̀. Àmọ́, ìwà gbígbà agbára tí kò tọ́ lè mú kí bátìrì bàjẹ́. Ohun kan tí a sábà máa ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ ni agbára gbígbà agbára jù—àìsàn kan tí ó jọ pé a máa ń fi ẹ̀rọ tí a so mọ́ ààrò fún ìgbà pípẹ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ẹ̀rọ òde òní ní àwọn ètò ààbò tí a kọ́ sínú wọn, ìwà gbígbà agbára tí kò tọ́ lè mú kí bátìrì gbóná ní àkókò tí kò tó, kí ó gbóná jù, kí ó sì pàdánù agbára rẹ̀ kíákíá ju bí a ṣe rò lọ. Àpilẹ̀kọ yìí jíròrò bí a ṣe lè yẹra fún ìbàjẹ́ bátìrì tí agbára gbígbà jù ń fà àti bí a ṣe lè lo àwọn ìlànà gbígbà agbára tí ó ní ààbò.
Lílóye bí agbára ṣe ń pọ̀ sí i àti ipa rẹ̀
Ní ti ìmọ̀ ẹ̀rọ, àwọn bátírì lithium-ion (Li-ion) àti lithium-polymer (Li-Po) tí a sábà máa ń lò lónìí ní àwọn ìṣàkóso ìgbaradì tó gbọ́n. Nígbà tí bátírì bá dé 100% agbára ìgbaradì, ètò náà máa ń dín agbára ìgbaradì kù, ó sì máa ń dá agbára ìgbaradì dúró. Síbẹ̀síbẹ̀, ìṣòro náà máa ń dìde nítorí pé nígbà tí ẹ̀rọ náà bá wà ní ìsopọ̀ mọ́ ara rẹ̀, bátírì náà lè ní àwọn àkókò ìgbaradì kékeré: ó máa ń dínkù díẹ̀ sí 99% lẹ́yìn náà ó máa ń padà sí 100%, lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Àwọn àkókò ìgbaradì kékeré wọ̀nyí lè dàbí ohun tí kò ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n nígbà pípẹ́, wọ́n lè mú iye àkókò ìgbaradì kékeré tí bátírì náà ń gbà pọ̀ sí i, èyí tí ó lè dín àkókò ìgbaradì rẹ̀ kù.
Síwájú sí i, ìṣòro tó tóbi jùlọ tó sábà máa ń bá gbígbà agbára jù lọ mu ni ooru. Ooru ni ọ̀tá pàtàkì ti bátìrì lithium. Gbígbà agbára lóru, lílo àwọn ẹ̀rọ nígbà tí a bá ń gba agbára, àti lílo charger tí kò ní agbára púpọ̀ lè mú kí bátìrì gbóná sí i. Ooru gíga lè mú kí ìbàjẹ́ kẹ́míkà nínú bátìrì náà yára, èyí tó lè dín agbára rẹ̀ kù, tó sì lè mú kí ẹ̀rọ náà gbóná jù kódà nígbà tí a bá ń lò ó déédé.
1. Yẹra fún àṣà gbígbà agbára sí 100% nígbà gbogbo.
Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló máa ń nímọ̀lára ààbò tí bátírì wọn bá ń gba agbára ní kíkún nígbà gbogbo. Síbẹ̀síbẹ̀, fún bátírì lítíọ́mù, pípa wọ́n mọ́ ní ìpele gíga (tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 100%) fún ìgbà pípẹ́ lè mú kí bátírì bàjẹ́ yára. Lọ́nà tó dára jù, bátírì yẹ kí ó wà ní ìrọ̀rùn láàrín 20% sí 80% fún lílò lójoojúmọ́.
Ọ̀nà tó wúlò:
– Gba agbara si bii 80–90% nigbati ko ba nilo gbigba agbara ni kikun.
– Gba agbara si 100% nikan nigbati o ba wulo, fun apẹẹrẹ ṣaaju irin-ajo gigun kan.
Àwọn fóònù àti kọ̀ǹpútà alágbèéká kan ní àwọn ẹ̀yà ìṣàkóṣo ìlera bátírì tàbí agbára gbígbà agbára tó dára jùlọ tí ó ń mú agbára gbígbà agbára pọ̀ sí i ní ìwọ̀n 80%, tí ó sì ń gba agbára pátápátá nígbà tí o bá jí tàbí bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́. Mu ẹ̀yà yìí ṣiṣẹ́ tí ó bá wà.
2. Má ṣe fi ẹ̀rọ náà sílẹ̀ nígbàkúgbà tí ó bá so mọ́ ọn.
Gbigba agbara ni alẹ rọrun, ṣugbọn ti o ba ṣe e lojoojumo, ẹrọ rẹ yoo wa ni 100% ati pe yoo tun gba gbigba agbara kekere. Ti o ko ba le yago fun eyi, o kere ju:
– Lo ṣaja atilẹba tabi didara pẹlu awọn iṣedede aabo ti o han gbangba.
– Rí i dájú pé ẹ̀rọ náà wà ní ibi tí ó tutù tí afẹ́fẹ́ sì ń fẹ́, tí kò ní aṣọ ìbora tàbí ìrọ̀rí.
– Mu iṣẹ gbigba agbara ti o dara julọ (ti o ba wa) ṣiṣẹ ki batiri naa ma gba agbara ni kikun ni ibẹrẹ alẹ.
Ọ̀nà míì tó dára jù ni láti lo ohun èlò ìdènà tàbí ohun èlò ìdènà aago tó lè gé agbára náà kúrò láìfọwọ́sí lẹ́yìn wákàtí díẹ̀, kí ẹ̀rọ náà má baà wà ní ipò pípé nígbà gbogbo.
3. Lo àkójọ àti okùn tó tọ́
Àwọn ẹ̀rọ amúṣẹ́ àti wáyà tí kò ní ìdàgbàsókè lè mú kí ìṣàn omi tí kò dúró dáadáa jáde. Yàtọ̀ sí pé ó lè fa ewu ààbò, èyí lè mú kí ooru pọ̀ sí i nígbà tí a bá ń gba agbára, kí ó sì tún ba ìlera bátírì burú sí i. Lò ó:
– Ṣaja ile-iṣẹ tabi ami iyasọtọ ti o gbẹkẹle ti o ni ifọwọsi.
– Okùn kan tó ń gba àwọn ìlànà gbigba agbára kíákíá tí ẹ̀rọ rẹ bá báramu (fún àpẹẹrẹ USB-PD tàbí Quick Charge).
– Yẹra fún lílo àwọn ẹ̀rọ amúṣẹ́-àgbélébùú “aláìmọ̀” tí àwọn ìlànà wọn kò ṣe kedere.
Tí o bá nílò àgbéjáde àfikún, yan èyí tí ó ní àwọn ẹ̀yà ààbò bíi overvoltage, overcurrent, overheat, àti àwọn ìwé-ẹ̀rí ààbò tí a sábà máa ń gbà (fún àpẹẹrẹ, CE, FCC, tàbí àwọn tí ó wúlò ní agbègbè rẹ).
4. Dín Lilo Ẹrọ Ku Nigba Gbigba Agbara
Lílo fóònù rẹ fún eré tàbí ìṣàn nígbà tí o bá ń gba agbára yóò mú kí ẹ̀rọ náà ṣiṣẹ́ dáadáa. Nítorí náà:
– Iwọn otutu ga soke nitori ero isise ti n ṣiṣẹ.
– Batiri naa gba ooru apapọ lati inu iṣẹ-ṣiṣe ati ilana gbigba agbara.
Àwọn ipò gbígbóná yìí ló ń mú kí batiri máa bàjẹ́, kì í ṣe “àkókò tó pọ̀ jù.” Tí o bá gbọ́dọ̀ lo ẹ̀rọ rẹ nígbà tí o bá ń gba agbára, máa ṣe àwọn ìgbòkègbodò díẹ̀ bíi sísọ̀rọ̀ tàbí kíkà ìwé, kí o sì yẹra fún eré tó le koko.
5. Fiyèsí iwọn otutu ayika ati afẹ́fẹ́.
Àwọn bátìrì máa ń ní ìmọ̀lára sí ooru gan-an. Àwọn ìmọ̀ràn tó rọrùn láti mú kí ìwọ̀n otútù wà ní ààbò:
– Maṣe gba agbara ni oorun taara.
– Má ṣe gba agbára lórí matiresi, aga, tàbí ojú rírọ̀ tí ó máa ń mú ooru dúró.
– Yọ àpótí tó nípọn náà kúrò tí ẹ̀rọ náà bá máa ń gbóná kíákíá nígbà tí ó bá ń gba agbára.
Fún àwọn kọ̀ǹpútà alágbèéká, rí i dájú pé afẹ́fẹ́ ń lọ dáadáa. Tí o bá ń lo kọ̀ǹpútà alágbèéká nígbà tí o bá ń gba agbára, lo àpótí kan tí ó ń mú kí afẹ́fẹ́ máa wọlé, kí o sì máa fọ eruku kúrò nínú àwọn ihò afẹ́fẹ́ déédéé.
6. Mu Ẹya Iwọn Gbigba agbara ṣiṣẹ
Àwọn kọ̀ǹpútà alágbèéká kan (pàápàá jùlọ àwọn ilé iṣẹ́ tàbí àwọn ilé iṣẹ́ eré) àti àwọn ilé iṣẹ́ fóònù alágbéka kan ní àǹfààní láti dín iye owó tí ó pọ̀jù kù sí, fún àpẹẹrẹ, 80% tàbí 85%. Èyí wúlò gan-an tí a bá ń lo ẹ̀rọ náà nígbà gbogbo nígbà tí a bá ń so mọ́ ọn.
Àwọn àǹfààní náà:
– Ó dín àkókò tí batiri náà wà ní fóltéèjì gíga kù.
– Ó dín ooru àti gbigba agbara micro kù.
– Ó máa mú kí ìlera bátírì ìgbà pípẹ́ gbòòrò síi.
Tí ẹ̀rọ rẹ bá ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ẹ̀rọ yìí, mú un ṣiṣẹ́ fún lílò ojoojúmọ́ kí o sì mú un kúrò nígbà tí o bá nílò agbára kíkún.
7. Yẹra fun gbigba agbara iyara nigbagbogbo ayafi ti o ba jẹ dandan
Gbigba agbara iyara wulo pupọ nigbati o ba nilo agbara ni kiakia. Sibẹsibẹ, gbigba agbara iyara maa n mu ooru pupọ jade ju gbigba agbara deede lọ. Lori awọn ẹrọ ode oni, eyi jẹ ailewu diẹ nitori iwọn otutu ati ilana lọwọlọwọ. Sibẹsibẹ, ti o ko ba wa ni iyara, lo ipo gbigba agbara deede tabi ṣaja pẹlu idiyele agbara kekere lati dinku ooru.
Ìlànà náà rọrùn: bí bátìrì náà ṣe gbóná tó, bẹ́ẹ̀ náà ni yóò ṣe máa pẹ́ sí i.
8. Má ṣe jẹ́ kí bátírì náà tán pátápátá nígbàkúgbà.
Ọ̀pọ̀ ènìyàn rò pé ó yẹ kí a kọ́kọ́ tú bátírì jáde kí ó tó lè “ní ìlera tó dáa,” ṣùgbọ́n èyí ṣe pàtàkì fún àwọn ìran àgbà (NiCd/NiMH). Fún àwọn bátírì lítíọ́mù:
– Dídínkù sí 0% nígbàkúgbà le mú kí wahala bátírì náà pọ̀ sí i.
– Fóltéèjì tó kéré gan-an lè mú kí agbára rẹ̀ bàjẹ́.
Ó sàn kí a bẹ̀rẹ̀ sí í gba agbára nígbà tí bátìrì bá tó 20–30% dípò kí a dúró kí ó tó gbẹ pátápátá.
9. Mọ Àwọn Àmì Ìṣòro Bátírì
Kì í ṣe gbogbo ìgbà ni batiri máa ń bàjẹ́. Máa kíyèsí àwọn àmì wọ̀nyí:
– Batiri naa dinku ni kiakia lati 100% si 80% ni akoko kukuru.
– Ẹ̀rọ náà máa ń gbóná dáadáa nígbà tí iná bá ń ṣiṣẹ́.
– Agbára ẹ̀rọ náà gbóná gan-an tàbí ìkìlọ̀ ìgbóná kan farahàn.
– Batiri naa n wú (lori awọn ẹrọ kan o le rii gbigbe apoti naa soke).
Tí bátìrì bá wú, dáwọ́ lílò rẹ̀ dúró lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ kí o sì gbé e lọ sí ilé-iṣẹ́ ìpèsè tí a fún ní àṣẹ. Èyí kì í ṣe ọ̀ràn ìṣiṣẹ́ nìkan, ó tún jẹ́ ọ̀ràn ààbò.
Ipari
Yẹra fún ìbàjẹ́ bátírì nítorí agbára gbígbà jù kìí ṣe nípa “má ṣe gba agbára púpọ̀ jù,” ṣùgbọ́n dípò ṣíṣe àkóso àwọn àṣà gbígbà agbára rẹ láti dènà bátírì láti máa ní ìrírí ìgbóná jù àti fólítì gíga. Kókó pàtàkì ni láti pa bátírì rẹ mọ́ ní ìwọ̀n tó dára (ní ìwọ̀n 20–80%), lo ààrò tó dára, yẹra fún ìgbóná jù, àti lo àwọn ohun èlò ìdínkù gbígbà tí ó bá wà. Pẹ̀lú àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí, o lè fa ìgbà ayé bátírì rẹ gùn, kí o máa ṣe iṣẹ́ ẹ̀rọ tó dúró ṣinṣin, kí o sì dín iye owó ìyípadà bátírì lọ́jọ́ iwájú kù.
Tí o bá fẹ́, mo lè ṣe àtúnṣe àpilẹ̀kọ yìí fún àwọn ẹ̀rọ pàtó kan (fún àpẹẹrẹ, àfiyèsí sí àwọn fóònù Android, iPhones, tàbí kọ̀ǹpútà alágbèéká) tàbí kí n yí ọ̀nà èdè padà sí èyí tí ó jẹ́ ti àṣà/àìṣedéédé.