ווי צו באַהאַנדלען ינטאַקסיקיישאַן אין חיות
טאקסין פון חיות פאסירט ווען א חיה'ס קערפער ווערט אויסגעשטעלט צו טאקסישע סובסטאנצן (טאקסינען) אין קוואנטיטעטן וואס איבערשטייגן דעם קערפער'ס מעגלעכקייט צו נויטראליזירן אדער אויסשיידן זיי. פארגיפטונג קען פאסירן ביי חיות ווי קעץ, הינט, קאנינען, פייגל, און אפילו בהמות ווי קי, ציגן, שעפסן, און הינדל. קוועלער פון טאקסינען זענען פארשידענארטיג: מענטשלעכע מעדיקאציעס, פעסטיצידן, געוויסע פלאנצן, הויזגעזינד כעמיקאלן, פארפעסטיקט פיטער, און אפילו גיפטיגע חיות ביסן אדער שטעכן. ווייל אסאך פעלער פארשריטן זיך שנעל און זענען פאטענציעל טויטלעך, דארפן ליבלינג אייגענטימער פארשטיין די פריע סימפטאמען, זיכערע ערשטע הילף, און צוגעפאסטע באהאנדלונג טריט מיט א וועטערינאַר.
די מערסטע געוויינטלעכע סיבות פון אינטאקסאציע
עטלעכע סיבות פון פארגיפטונג אין בעלי חיים זענען צוליב סביבה'דיקע פאקטארן און טעגליכע געוואוינהייטן. אין ליבלינג חיות, זענען אלגעמיינע סיבות אייננעמען מענטשלעכע מעדיקאציעס (למשל, פאראצעטאמאל איז זייער געפערליך פאר קעץ), שאקאלאד אין הינט, קסיליטאל פון קייען גומע, פאדלאגע רייניגער, דיטערדזשענטס, בליטש, לופט פרישער, און אפילו ראט גיפט. אין בהמות, איז פארגיפטונג אפט פארבונדן מיט פארשימלטע פיטער (וואס אנטהאלט מיקאטאקסין), גיפטיגע פלאנצן, פארפעסטיקט טרינקוואסער, אויסשטעלונג צו פעסטיצידן און אינסעקטיצידן, און מינעראלן אדער שווערע מעטאלן ווי בליי.
ס'איז וויכטיג צו פֿאַרשטיין אַז די דאָזע, קערפּער גרייס, עלטער, און אָרגאַן צושטאַנד (ספּעציעל די לעבער און נירן) האָבן אַ באַדייטנדיקן השפּעה אויף די שטרענגקייט. אַ סובסטאַנץ וואָס איז "מילד" פֿאַר מענטשן קען זיין טויטלעך פֿאַר אַ קלענערער חיה.
וואונדער און סימפּטאָמען פון פאַרסאַמונג
סימפּטאָמען פון פֿאַרשוואַנגערונג קענען דערשייַנען אין מינוטן ביז עטלעכע שעה, דיפּענדינג אויף די טיפּ פון סם און די וועג פון אַרייַנטרעטן (אַרייננעמען, ינאַליישאַן, הויט אַבזאָרפּשאַן, אָדער ווונד). דאָ זענען די סימפּטאָמען צו היטן אויס פֿאַר:
1. פארדייאונג פראבלעמען: ברעכן, שילשל, היפּערסאַליוויישאַן (איבערגעטריבענע שפּייעכץ), בלאָוטינג, אָנווער פון אַפּעטיט.
2. נערוון־שטערונגען: ציטערניש, קאנוואלסיעס, שוואכקייט, צומישעניש, שטויסעניש, אנכאפעניש.
3. רעספּעראַטאָרישע און האַרץ פּראָבלעמען: שנעל/אָטעמענדיק אָטעמען, הוסטן, ציאַנאָסיס (בלוי גומען), ירעגולער האַרץ קלאַפּן.
4. נאַטור ענדערונגען: אומרואיק, פּלוצעם אַגרעסיוו, זייער שלעפעריק, קעסיידער באַהאַלטן זיך.
5. אנדערע ספעציפישע סימנים: כעמישע גערוך אין מויל, וואונדן אדער יריטאציע אויף דער הויט, רויטע, וואסעריקע אויגן, בלוטיגע אורין, בלאַסע אדער געלע גומען (געלזענדו).
אויב אייער חיה ווייזט שווערע סימפּטאָמען ווי קראַמפן, אָנמאַכטיקייט, אָנהאַלטנדיקע ברעכן, אָדער שוועריקייטן מיט אָטעמען, באַטראַכט עס ווי אַ נויטפאַל.
פּרינציפּן פון זיכערער ערשטער הילף
ווען מען פארדעכטיגט פארגיפטונג, זענען די אקציעס פונעם אייגענטימער קריטיש וויכטיג. אבער, ערשטע הילף מוז געגעבן ווערן ריכטיג כדי צו פארמיידן פארערגערונג פונעם צושטאנד. דא זענען די טריט וואס איר קענט נעמען:
1. האַלט חיות אַוועק פון קוועלער פון גיפט
אויב דאָס חיה איז אין אַ געפערלעכן אָרט (למשל, פּעסטאַציד שפּריץ, רייניקונג פליסיק אויסגעגאסן, אָדער קאָנטאַמינירט פיטער), זאָל מען עס גלייך אַריבערפֿירן צו אַ זיכערן, גוט-ווענטילירטן אָרט. טראָגט הענטשקעס אויב נייטיק, ספּעציעל אויב דער סם קען ווערן אַבזאָרבירט דורך דער הויט.
2. אידענטיפיצירן דעם גיפט און אויפשרייבן די אינפארמאציע
זוכט די פּראָדוקט פּאַקאַדזשינג, דעם נאָמען פון די אַקטיווע ינגרידיאַנט, די געשאַצטע סומע וואָס איז איינגענומען געוואָרן/אויסגעשטעלט געוואָרן, און די צייט פון אויסגעשטעלטקייט. די אינפֿאָרמאַציע איז זייער נוצלעך פֿאַר אייער וועטערינאַר אין באַשטימען די פּאַסיקע אַנטידאָט און טעראַפּיע.
3. נישט נאָר זיך צווינגען צו ברעכן.
אסאך מענטשן טראַכטן אַז ברעכן איז שטענדיק אַ גוטע געדאַנק. אָבער, אין עטלעכע סיטואַציעס, קען ברעכן טאַקע שאַטן דעם שפּייז-רער אָדער פֿאַרערגערן אַספּיראַציע (פֿליסיקייט וואָס גייט אַרײַן אין די לונגען). ברענגט נישט אַרויס ברעכן אויב:
– דאָס חיה איז שוואַך, אָן באַוואוסטזיין, אָדער האט קראַמפּן
– קאָראָזיווע גיפטן (בליטש, טואַלעט רייניגער, שטאַרקע זויערן/אַלקאַליס)
– גיפטן אין דער פאָרעם פון אויל/לייזווענטן (בענזין, קעראָסין), צוליב דעם הויכן ריזיקאָ פון אַספּיראַציע
– חיות ווײַזן שוועריקייטן מיט אָטעמען
אויב איר ווילט טאָן עפּעס ווי אַרויסרופֿן ברעכן, זאָל עס נאָר געטאָן ווערן אונטער דער אָנווייזונג פֿון אַ וועטערינאַר דורך טעלעפֿאָן אָדער קליניק.
4. שווענקען אויב די סם קומט אין קאָנטאַקט מיט הויט אָדער אויגן
פֿאַר הויט-אויסשטעל, שאַוערט מיט רינענדיק וואַסער און מילדער זייף פֿאַר 10-15 מינוט. פֿאַר אויגן, שווענקט מיט זאַלץ-לייזונג אָדער ריין, לײַכט רינענדיק וואַסער פֿאַר עטלעכע מינוט. פֿאַרמײַדט צו רייבן די אויגן. זוכט מעדיצינישע הילף גלייך דערנאָך.
5. געבט נישט קיין הויזגעזינדלעכע מעדיקאַמענטן אָן אנווייזונגען
מילך, אויל, קאווע, אדער געוויסע קרויטער ווערן אפט געלויבט אלס לייזונגען, אבער זיי קענען טאקע פארערגערן דעם צושטאנד. געוויסע סובסטאנצן פארגרעסערן טאקע די אבסארבאציע פון טאקסין אדער פאראורזאכן פארדייאונג קאמפליקאציעס.
מעדיצינישע באַהאַנדלונג ביים וועטערינאַר
אין אַן אַנימאַל געזונטהייט מעכאַניזם, וועט אַ וועטערינאַר דורכפירן אַ קלינישע אויספאָרשונג און פאָרשרייַבן באַהאַנדלונג באַזירט אויף דעם טיפּ פון סם און זיין שטרענגקייט. געוויינטלעכע טעראַפּיעס אַרייַננעמען:
1. דעקאנטאמינאציע
דעקאנטאמינאציע האט צום ציל צו רעדוצירן די צאל טאקסין וואס בלייבן איבער אין קערפער:
– אויסרופֿן ברעכן (עמעסיס) אויב עס איז נאָך אין דער "גאָלדענער פּעריאָדע" און עס איז זיכער צו טאָן
– מאָגן וואַש אין געוויסע פאַלן אונטער נאָענטער השגחה
– אַקטיווירטע האָלצקוילן צו בינדן עטלעכע טייפּס פון טאָקסין אין די דיגעסטיווע טראַקט
– ענעמאַ אָדער לאַקסאַטיוו אויב די סם איז אין די קישקעס און איר דאַרפט פאַרגיכערן די אויסשיידונג
2. געבן אַן אַנטידאָט (אַנטידאָט)
נישט אַלע גיפטן האָבן אַנטידאָטס, אָבער עטלעכע פאַלן האָבן יאָ ספּעציפֿישע אַנטידאָטס, ווי למשל פֿאַר געוויסע גיפטונגען געפֿירט דורך פּעסטאַסיידז אָדער מעדאַקיישאַנז. אייער וועטערינאַר וועט מאַכן די באַשטימונג באַזירט אויף סימפּטאָמען, געשיכטע און לאַבאָראַטאָריע טעסט רעזולטאַטן.
3. שטיצנדיקע און סטאַביליזירנדיקע טעראַפּיע
דאָס איז אָפֿט דער שליסל צום הצלחה:
– אריינמישונג פון פליסיקייטן צו אויפהאלטן בלוטדרוק, העלפן די נירן ארויסנעמען טאקסין
– אַנטי-קאַמפּאַלס מעדיקאַציע אויב ציטערנישן אָדער קראַמפּן פּאַסירן
– מעדיקאַציע קעגן איבל, מאָגן באַשיצער, און פּראָביאָטיק פֿאַר פֿאַרדייאונג פּראָבלעמען
– זויערשטאָף-געבונג אין חיות וואָס האָבן שוועריקייטן צו אָטעמען
– מאָניטאָרינג גוף טעמפּעראַטור ווייַל פאַרסאַמונג קען אַרויסרופן היפּאָטהערמיאַ אָדער היפּערטהערמיאַ
4. שטיצנדיקע עקזאמענס
בלוט טעסץ, לעבער-ניר פונקציע טעסץ, עלעקטראָליטעס, פּישעכץ אַנאַליסיס, און מאל ראַדיאָלאָגיע ווערן דורכגעפירט צו מאָניטאָר אָרגאַן שאָדן און באַשטימען פּראָגנאָז.
נאכפאלג קער אין שטוב
אזוי שנעל ווי דער צושטאנד איז סטאביל, גיט דער דאקטאר געווענליך אינסטרוקציעס פאר היים-זארג:
– לייכט פארדייַלעכ פיטער, אָפט אין קליינע פּאָרציעס
– טרינקט גענוג; מאָניטאָרירט פּישעכץ און פעסעס
– געבן מעדיקאַציע לויט דער דאָזע און פּלאַן (שטעלט נישט אָפּ אַנטיביאָטיקס/אַנדערע טעראַפּיעס אָן דערלויבעניש)
– באגרענעצן טעטיקייט אויב די חיה איז נאך שוואך
– גייט גלייך צוריק פאר א קאנטראל אויב עס פאסירן ברעכן, בלוטיגע שילשל, שוואכקייט, אדער קראמפן.
אויך קוקט אויף נאַטור ענדערונגען איבער 48-72 שעה, ווײַל עטלעכע גיפטן האָבן אַ פֿאַרשפּעטיקטע ווירקונג.
פאַרהיטונג פון פֿאַרטאַקסיקאַציע: די מערסט עפעקטיווע טריט
פאַרהיטונג איז שטענדיק בעסער ווי היילן. עטלעכע פּראַקטישע וועגן:
1. לייגט אַוועק מעדיצינען, פּעסטאַצידן און כעמיקאַלן אין אַ פֿאַרשלאָסענעם שאַנק.
2. גיט נישט קיין מענטשלעכע עסן אָן זיכער מאַכן אַז עס איז זיכער פֿאַר חיות.
3. אַוועקוואַרפן מיסט גוט פֿאַרמאַכט, ספּעציעל איבערגעבליבענע מעדיצינען און רייניקונג פּראָדוקטן.
4. מאַכט זיכער אַז די בהמה־פֿיטער איז טרוקן, נישט פֿאַרשימלט, און ריכטיק אויפֿגעהיט.
5. אידענטיפיצירן גיפטיקע פלאַנצן אַרום דעם הויז אָדער שטייַג.
6. היט אויף די חיות ווען זיי זענען אין גאָרטן, שאַפּ, אדער גאַראַזש.
7. אויסלערנען אלע פאמיליע מיטגלידער נישט צו געבן "נאש" צו בעלי חיים אומפארזיכטיק.
ווען זאָל מען גלייך זען אַ וועטערינאַר?
נעמט גלייך דאס חיה אין דער קליניק אויב:
– קראמפן, אומגלייכבארקייט, אדער שוועריקייטן מיט אטעמען פאסירן
– קאנטינעווער ברעכן/דיאַריע, ספּעציעל באַגלייט מיט בלוט
– חיות פֿאַרשלינגען ראַץ־גיפט, אינסעקטיצידן, מענטשלעכע מעדאַקאַציעס, אָדער קעראָזיווע כעמיקאַלן
– די גומען זעען אויס בלאַס, בלויִש, אָדער געל
דער צושטאַנד ווערט שנעל ערגער אין 1-2 שעה
אויב מעגלעך, ברענגט די פארפאקונג פון גיפט אדער א בילד פון דער עטיקעט כדי צו פארשנעלערן די האנדלונג.
קלאָוזינג
טרוקנקייט פון בעלי חיים איז א נויטפאל וואס פארלאנגט שנעלע, פאסיגע און זיכערע אקציע. דער בעסטער מהלך איז צו דערקענען די סימפטאמען, באשיצן דאס בעל-חיים פון דער מקור פון דעם גיפט, אויסמיידן "איינפאכע" אקציעס ווי ארויסברעכן ברעכן אן אנווייזונג, און דערנאך זוכן גלייך וועטערינארע הילף. מיט פאסיגער באהאנדלונג און פארהיטנדיקע מיטלען אין שטוב און אין דעם געצעלט, קען מען מינימיזירן דעם ריזיקע פון פארגיפטונג און די שאנסן פון דעם בעל-חיים זיך אויפצוהיילן באדייטנד פארגרעסערן.
אויב איר ווילט, קען איך צופּאַסן דעם אַרטיקל צו אייער ספּעציפֿישן חיה טיפּ (הינט/קאַץ/פֿויגל/רינדער-ציגן) און צולייגן ביישפּילן פֿון די מערסט פֿאַרשפּרייטע גיפֿטן אין אייער סביבה.