מעדיצין און עסן אינטעראקציעס
מעדיצין-עסן אינטעראקציעס פאסירן ווען געוויסע עסנווארג, געטראנקען, אדער נוטריענטן ווירקן אויף ווי א מעדיצין ארבעט אין קערפער. די עפעקטן קענען זיין אנדערש: די מעדיצין ווערט ווייניגער עפעקטיוו, אירע עפעקטן ווערן צו שטארק, אדער דער ריזיקע פון זייטיגע עפעקטן פארגרעסערט זיך. ווייל מעדיקאמענטן ארבעטן דורך אבסארפציע, פארשפרייטונג, מעטאבאליזם, און עלימינאציע, וואס מיר פארברויכן קען אויך "ענדערן" די וועגן פון די מעדיקאמענטן. פארשטיין די אינטעראקציעס איז וויכטיג, ספעציעל פאר מענטשן וואס נעמען רעגולער מעדיקאמענטן, עלטערע, שוואנגערע פרויען, און פאציענטן מיט כראנישע קראנקהייטן.
פארוואס קען עסן אפעקטירן מעדיצין?
ווען מעדיקאציע ווערט גענומען, מוז דער קערפער עס ערשט אבסארבירן דורך דעם פארדייאונגס-טראקט. עסן קען פארלאנגזאמען אדער פארשנעלערן די מאגן-אויסליידיקונג, ענדערן די זויערקייט-לעוועלס, אפעקטירן פארדייאונגס-ענזימען, און אינטעראקטירן גלייך מיט די אקטיווע אינהאלטן פון דער מעדיקאציע. דערצו, עטליכע עסנווארג אפעקטירן לעבער-ענזימען (ווי צום ביישפיל די CYP450 ענזיים סיסטעם) וואס זענען פאראנטווארטלעך פארן מעטאבאליזירן מעדיקאציעס, וואס פירט צו וויטאמין- אדער מינעראל-דעפעקטן מיט לאנג-טערמין באנוץ. דערצו, מעדיקאציעס קענען אויך אפעקטירן די אבסארבאציע פון געוויסע נוטריענטן, וואס פירט צו וויטאמין- אדער מינעראל-דעפעקטן מיט לאנג-טערמין באנוץ.
טייפּס פון מעדיצין און עסן ינטעראַקשאַנז
בכלל, קענען מען גרופּירן מעדיצין און עסן אינטעראקציעס אין עטלעכע טיפן:
1. אינטעראַקציעס וואָס ווירקן אויף אַבזאָרפּציע
געוויסע עסנוואַרג קענען בינדן מעדיצינען אין דעם פֿאַרדייאונגס-טראַקט אָדער ענדערן די צושטאַנד פֿון מאָגן און געדערעם אַזוי אַז די מעדיצין ווערט נישט אָפּטימאַל אַבזאָרבירט.
2. אינטעראַקציעס וואָס ווירקן אויף מעטאַבאָליזם
עסנוואַרג קען שטערן אָדער פאַרגרעסערן די טעטיקייט פון לעבער ענזימען. דערפֿאַר קענען מעדיקאַמענטן בלייבן אין קערפּער לענגער אָדער ווערן צעבראָכן שנעלער איידער זיי קענען ווירקן.
3. אינטעראַקציעס וואָס ווירקן אויף מעדיצין ווירקונגען (פאַרמאַקאָדינאַמיק)
עסן קען דירעקט פארשטארקן אדער שוואכן די ווירקונגען פון מעדיקאמענטן, למשל דורך איר ווירקונג אויף בלוטדרוק, בלוט קלאטאציע, אדער צוקער לעוועלס.
4. אינטעראַקציעס וואָס ווירקן אויף דערנערונג סטאַטוס
געוויסע מעדיקאַמענטן רעדוצירן די אַבזאָרפּציע פון וויטאַמינס/מינעראַלן, אָדער פאַראורזאַכן ענדערונגען אין אַפּעטיט, וואָס לעסאָף אַפעקטירן געזונט.
ביישפילן פון מעדיצין און עסן אינטעראקציעס וואָס אָפט פּאַסירן
1. גרייפפרוכט און געוויסע מעדיצינען
גרייפפרוכט איז באַקאַנט צו שטערן דעם מעטאַבאָליזם פון פילע מעדיקאַמענטן דורך פאַרהאַלטן דעם CYP3A4 ענזיים אין די קישקע. דערפֿאַר קענען די בלוט לעוועלס פון דער מעדיקאַציע העכער ווערן, וואָס פאַראורזאַכט געפערלעכע זייַט יפעקס. ביישפילן אַרייַננעמען עטלעכע כאָלעסטעראָל-נידעריקנדיקע מעדיקאַמענטן (געוויסע סטאַטינס), געוויסע בלוטדרוק מעדיקאַמענטן, מעדיקאַמענטן פֿאַר האַרץ ריטם דיסאָרדערס, און עטלעכע אַנטי-דייַגעס מעדיקאַמענטן. ווייַל די ווירקונג פון גרייפפרוכט קענען זיין גאַנץ לאַנג-דויערנדיק, איז עס אָפט די זיכערסטע אָפּציע צו ויסמיידן אויב געוואָרנט דורך אַ דאָקטער אָדער אַפּטייקער.
2. מילך, קאַלסיום, און געוויסע אַנטיביאָטיקס
מילכיקע פּראָדוקטן און קאַלסיום סופּלעמענטן קענען בינדן טעטראַסיקלין אַנטיבייאָטיקס (למשל, דאָקסיסיקלין) און פלאָראָקווינאָלאָנען (למשל, סיפּראָפלאָקסאַסין), און פאַרמינערן זייער אַבזאָרפּציע. דאָס קען מאַכן די אַנטיבייאָטיקס ווייניקער עפעקטיוו און מאַכן די אינפעקציע שווערער צו באַהאַנדלען. עס איז בכלל רעקאָמענדירט צו לאָזן אַ פּויזע פון עטלעכע שעה צווישן נעמען מעדאַקיישאַן און קאָנסומירן מילך אָדער מינעראַל סופּלעמענטן ווי קאַלסיום, מאַגנעזיום אָדער אייַזן.
3. וויטאַמין ק אין גרינע וועדזשטאַבאַלז און וואַרפאַרין
וואַרפאַרין איז אַ בלוט-פאַרדינער וואָס ווערט באַדייטנד באַאיינפלוסט דורך וויטאַמין ק אויפנאַם. גרינע גרינסן ווי שפּינאַט, קייל, בראָקאָלי און זענעפט גרינסן זענען רייך אין וויטאַמין ק, וואָס קען רעדוצירן די ווירקונגען פון וואַרפאַרין, וואָס פאַרגרעסערט דעם ריזיקאָ פון בלוט קלאַטס. דאָס מיינט נישט אַז פּאַציענטן זאָלן אויפהערן עסן גרינסן, אָבער קאָנסיסטענץ איז קריטיש: וויטאַמין ק אויפנאַם מוז זיין קאָנסיסטענט פון טאָג צו טאָג אַזוי אַז די מעדיקאַציע דאָזע קען זיין אַדזשאַסטיד אַפּראָופּרייטלי.
4. קאַפין און געוויסע מעדאַקיישאַנז
די קאַפין אין קאַווע, טיי און ענערגיע געטראַנקען קען פֿאַרשטאַרקן סטימולירנדיקע ווירקונגען, פֿאַרגרעסערן האַרץ ראַטע, אָדער אויסרופֿן דייַגעס ווען גענומען מיט געוויסע מעדיקאַמענטן. ביי עטלעכע מענטשן, קען קאַפין אויך אינטעראַקטירן מיט אַסטמע מעדיקאַמענטן (ווי טעאָפֿילין) אָדער עטלעכע פֿאַרקילטונג מעדיקאַמענטן וואָס אַנטהאַלטן דעקאָנגעסטאַנץ. דערצו, קען קאַפין שטערן דעם שלאָף, אפילו כאָטש עטלעכע מעדיקאַמענטן דאַרפֿן גענוג רו פֿאַר אָפּהיילונג.
5. אַלקאָהאָל און פילע טייפּס פון דרוגס
אַלקאָהאָל איז איינע פון די מערסטע געוויינטלעכע "טריגער אינטעראַקציעס." אַלקאָהאָל קען פֿאַרשטאַרקן די באַרויִגנדיקע ווירקונגען פֿון מעדיקאַמענטן ווי עלטערע אַנטיכיסטאַמינן, שלאָף-פּילן, דייַגעס-מעדיקאַמענטן און עטלעכע ווייטיק-מעדיקאַמענטן, וואָס פֿאַרגרעסערט דעם ריזיקאָ פֿון אומגליקן און רעספּעראַטאָרישע פּראָבלעמען. אַלקאָהאָל שטעלט אויך אַ דרוק אויף דער לעבער; ווען קאָמבינירט מיט מעדיקאַמענטן וואָס ווערן אויך מעטאַבאָליזירט אין דער לעבער, קען דער ריזיקאָ פֿון לעבער-שאָדן פֿאַרגרעסערן. ביי מענטשן מיט צוקערקרענק קען אַלקאָהאָל אויך אויסלעזן היפּאָגליקעמיע ווען קאָמבינירט מיט אינסולין אָדער געוויסע מעדיקאַמענטן.
6. הויך-זאַלץ עסנוואַרג און היפּערטענשאַן מעדאַקיישאַן
געוויסע מעדיקאַציעס קעגן היפּערטענשאַן אַרבעטן דורך העלפֿן דעם קערפּער אויסשיידן נאַטריום און וואַסער, אָדער דורך אָפּרוען די בלוט כלים. הויך זאַלץ ינטייק מאַכט בלוט דרוק שווערער צו קאָנטראָלירן, און מעדיקאַציע קען ויסזען ווייניקער עפעקטיוו. ביי פּאַציענטן מיט היפּערטענשאַן, זענען דיעטע ענדערונגען אָפט נייטיק פֿאַר אָפּטימאַל באַהאַנדלונג.
7. באַנאַנעס, מאַראַנצן, און קאַליום-פאַרשטאַרקנדיקע מעדאַקאַציעס
געוויסע פרוכטן זענען רייך אין קאַליום. ביי מענטשן וואָס נעמען מעדאַקיישאַנז וואָס קענען פאַרגרעסערן די קאַליום לעוועלס (למשל, עטלעכע בלוטדרוק מעדאַקיישאַנז ווי ACE אינהיביטאָרן אָדער קאַליום-שפּאָרנדיק דייורעטיקס), קען אַ זייער הויך קאַליום קאַנסאַמשאַן פאַרגרעסערן דעם ריזיקירן פון היפּערקאַלעמיאַ. סימפּטאָמס קענען אַרייַננעמען שוואַכקייט, וואַלגעניש, און אפילו האַרץ ריטם שטערונגען. דאָס מיינט נישט צו ויסמיידן פרוכט גאָר, אָבער עס דאַרף מאָניטאָרינג און מעדיצינישע עצה.
אַלגעמיינע כּללים: טרינקען פֿאַר, נאָך, אָדער מיט מאָלצײַטן?
אסאך מענטשן זענען צומישט ווען צו נעמען מעדיקאציע. בכלל:
– "אויף א ליידיגן מאגן" מיינט געווענליך 1 שעה פאר אדער 2 שעה נאך א מאלצייט. דאס זיכערט אן אפטימאלע אבזארבאציע פון די מעדיקאציע און פארמיידט עסן אריינמישונג.
– "נאך עסן" ווערט אָפט רעקאָמענדירט פֿאַר מעדיקאַמענטן וואָס קענען רייצן דעם מאָגן אָדער פאַראורזאַכן איבל. עסן העלפֿט באַשיצן די מאָגן-פֿוטער.
– "מיט עסן" קען מיינען אז די מעדיצין ווערט בעסער אבסארבירט ווען עס איז דא פעט אדער געוויסע עסנווארג, אדער צו רעדוצירן גאַסטראָאינטעסטינאַלע זייַט-עפעקטן.
אבער, די כּללים זענען אַנדערש לויטן טיפּ מעדיקאַציע. פֿאַרלאָזט זיך נישט אויף געזונטן שכל; לייענט דעם עטיקעט און קאָנסולטירט זיך מיט אייער אַפּטייקער.
גרופּעס וואָס דאַרפֿן זײַן מער אָפּגעהיט
מעדיצין און עסן אינטעראקציעס זענען מער ריזיקאליש אין:
– עלטערע, צוליב פֿאַרמינדערטער לעבער און ניר פונקציע און אָפֿטער קאַנסאַמשאַן פֿון פֿילע מעדאַקאַציעס (פּאָליפֿאַרמאַסי).
– פּאַציענטן מיט כראָנישע קראַנקייטן ווי היפּערטענשאַן, צוקערקרענק, האַרץ קרענק, ניר קרענק און לעבער קרענק.
– שוואַנגערע און ברוסט-געבענדיקע מוטערס, ווײַל פֿיזיאָלאָגישע ענדערונגען קענען אַפֿעקטירן די מעדיקאַמענט לעוועלס און די זיכערקייט פֿונעם פֿעטוס/בעיבי.
– מענטשן וואָס נעמען הערבס ביילאגעס ווי גינקגאָ, דזשינסענג, אדער סט. דזשאָן'ס וואָרט (אין עטלעכע לענדער). כאָטש זיי זענען "נאַטירלעך," קענען הערבס נאָך שטאַרק אינטעראַקטירן מיט מעדאַקיישאַנז.
ווי צו פאַרמייַדן מעדיצין און עסנוואַרג ינטעראַקשאַנז
עטלעכע פּראַקטישע טריט וואָס מען קען נעמען:
1. ליינט דעם מעדיצין עטיקעט און אינפארמאציע בראשור: עס זענען געווענליך דא ווארענונגען וועגן עסן/געטראנקען וואס מען דארף אויסמיידן.
2. מאַכט אַ רשימה פֿון אַלע מעדיקאַמענטן און סופּלעמענטן וואָס איר נעמט, אַרייַנגערעכנט וויטאַמינס, קראָיטער רפואות און דייאַטערי סופּלעמענטן. ווייַזט עס צו אייער דאָקטער/אַפּטייקער.
3. פרעגט ספּעציפֿיש: "קען מען נעמען די מעדיצין מיט מילך? קאַווע? טיי? אַלקאָהאָל? זאָל מען עס נעמען פֿאַר אָדער נאָך מאָלצײַטן?"
4. האַלטן קאָנסיסטענט עסן פּאַטערנז, ספּעציעל אויב איר נעמט מעדאַקיישאַן וואָס איז סענסיטיוו צו זיכער נוטריאַנץ (למשל, וואַרפאַרין).
5. לאָזט צייט אויב נייטיק, למשל צווישן געוויסע אַנטיביאָטיקס און מילך אָדער מינעראַל ביילאגעס.
6. היט אויף אומגעוויינטלעכע סימפּטאָמען: איבערגעטריבענע שווינדל, שווערע איבל, אויסשלאָג, האַרץ קלאַפּן, בלוטן, אדער דראַסטישע ענדערונגען אין בלוט דרוק/צוקער לעוועלס.
7. הער נישט אויף צו נעמען קיין מעדיקאציע אָן מעדיצינישע עצה, אפילו אויב איר כאָשעד אַן אינטעראַקציע.
קלאָוזינג
מעדיצין און עסן אינטעראקציעס זענען אן עכטע פראבלעם וואס קען אפעקטירן דעם ערפאלג פון טעראפיע און פאציענט זיכערהייט. געוויסע אינטעראקציעס מאכן פשוט מעדיקאמענטן עטוואס ווייניגער עפעקטיוו, בשעת אנדערע קענען פאראורזאכן ערנסטע זייטיגע עפעקטן. דער שליסל איז גענויע אינפארמאציע, קאנסיסטענטע קאנסומאציע געוואוינהייטן, און קאמוניקאציע מיט אייער דאקטאר און אפטייקער. דורך פארשטיין וואס מען קען און וואס מען קען נישט נעמען מיט מעדיקאמענטן, קענען מיר מאקסימיזירן די בענעפיטן פון באהאנדלונג בשעת מיר מינימיזירן אומגעוואונטשע ריזיקעס.
אויב איר ווילט, קען איך צופּאַסן דעם אַרטיקל צו זיין מער ספּעציפֿיש, למשל פֿאַר היפּערטענשאַן מעדאַקיישאַן, צוקערקרענק, אַנטיביאָטיקס, אָדער פֿאַר אַ געזונט בלאָג פֿאָרמאַט מיט מער קורצע אונטער-קעפּלעך און קויל-פּונקטן.
