Ho Utloisisa Tsamaiso ea ho Ikatisa ho Likatse
Likatse, ka tlhaho ea tsona e makatsang le e ikemetseng, li 'nile tsa khahla batho ka nako e telele. E 'ngoe ea likarolo tse sa tsejoeng haholo, empa li khahla haholo tsa libōpuoa tsena ke mokhoa oa tsona oa ho ikatisa. Ho utloisisa mathata a ho ikatisa ha likatse ho ka fana ka temohisiso ea bohlokoa mabapi le boitšoaro ba tsona, litlhoko tsa tlhokomelo ea bophelo bo botle le taolo ea baahi. Sengoloa sena se hlahloba ka botebo sebōpeho sa 'mele, fisioloji le mekhoa ea ho ikatisa ea likatse, se fana ka leseli la se etsahalang nakong ea potoloho ea ho ikatisa le litlamorao tsa eona ho beng ba likatse le lingaka tsa liphoofolo.
Kakaretso ea Anatomical
Tsamaiso ea ho ikatisa ka likatse e ikhetha ho tse tona le tse tšehali, e etselitsoe mesebetsi ea tsona ts'ebetsong ea ho ikatisa.
Likatse tse tšehali (Mafumahali)
Sistimi ea ho ikatisa ea basali e kenyelletsa mae a bomme, mae a bomme, popelo, molomo oa popelo, botšehali le botšehali.
– Mahe a bomme: A fumaneha haufi le liphio, mahe a bomme a hlahisa mahe (ova) le lihormone tse kang estrogen le progesterone. Lihormone tsena li laola potoloho ea ho ikatisa le boimana.
– Li-oviducts: Tse tsejoang hape e le li-fallopian tubes, li-tubes tsena tse tšesaane li tsamaisa ova ho tloha maeeng a popelong ho ea popelong.
– Popelo: Setho se bōpehileng joaloka Y moo mahe a nontšitsoeng a kenelletseng teng 'me a hola ho ba likatse. Manaka a popelo ke moo mahe a embryo a khomarelang le ho hola teng.
– Mothapo oa popelo: Karolo e tšesaane, e ka tlase ea popelo e isang botšehaling.
– Botshehadi: Mokero wa mesifa o hokahanyang molomo wa popelo le setho sa botona kapa sa botšehali sa kantle (botshehadi).
– Vulva: Karolo e ka ntle ea setho sa botšehali sa basali.
Likatse tse tona (Li-Tom)
Sistimi ea ho ikatisa ea banna e na le li-testes, epididymis, vas deferens, urethra, penis, le litšoelesa tse thusang.
– Li-teste: Li fumaneha ka har'a scrotum, li-teste li hlahisa peō ea botona le testosterone.
– Epididymis: Phaephe e kobehileng moo peo e holang le ho bolokwa teng.
– Vas deferens: E tsamaisa peo e butsoitseng ho tloha ho epididymis nakong ea ho ntša peo.
– Urethra: Phaephe e ntšang moroto le peo ea botona ka har'a 'mele.
– Botona: E na le di-barb tse hlasimollang ho ntsha mahe ho mofumahadi nakong ya ho nyalana.
– Litšoelesa tse thusang: Li hlahisa mokelikeli oa peō ho fepa le ho tsamaisa peō.
Potoloho ea Estrous
Likatse tse tšehali li ba le potoloho ea estrous, eo hangata e bitsoang "ho futhumala." Potoloho ena e na le mekhahlelo e 'maloa e lokisetsang mofumahali bakeng sa ho nyalana, ho nontšoa ha peō le boimana.
1. Proestrus: Mokhahlelo ona wa pele, o nkang matsatsi a 1-2, o kenyeletsa mesebetsi e eketsehileng le boitshwaro bo lerato. Mafumahadi a ka qala ho bua haholo mme a batla tlhokomelo, empa ha a so amohele ho kopana.
2. Estrus: Mokhahlelo oa 'nete oa mocheso o nka matsatsi a 4-10. Nakong ena, mofumahali o bontša matšoao a hlakileng a ho itokisetsa ho nyalana, ho kenyeletsoa le ho eketseha ha molumo, ho hloka botsitso, boitšoaro bo phahameng ba lerato, le ho nka boemo ba lordosis (ho phahamisa likarolo tse ka morao). Haeba ho kopana ho etsahala, ho etsoa hore ovulation e hlahe.
3. Interestrus (haeba ho se kopane ha peō): Haeba mofumahali a sa kopanele peō, e tla kena nakong e khutšoanyane ea ho se amohele peō e nkang libeke tse ka bang 1-2 pele e khutlela ho proestrus.
4. Diestrus: Haeba ho ntsha peo le ho nontsha peo ho etsahala, mofumahali o kena diestrus, moo ho ima ho etsahalang. Haeba ho ntsha peo ho etsahala ntle le ho nontsha peo, mofumahali a ka feta boimaneng ba bohata bo nkang matsatsi a ka bang 30-40.
5. Anestrus: Nako ena ea ho se sebetse thobalanong e etsahala haholo-holo nakong ea hoetla le mariha ha lihora tsa motšehare li le khutšoanyane, e leng se amang tlhahiso ea lihormone.
Ho Kopanela Liphate le ho Emola
Likatse li nkoa e le li-ovulator tse susumetsoang, ho bolelang hore ho beleha ha mahe ho etsahala feela ka mor'a ho kopana. Botona bo nang le meutloa bo hlasimolla tsela ea ho ikatisa ea mofumahali, e leng se bakang ho lokolloa ha mahe. Mokhoa ona o eketsa menyetla ea ho nontšoa ha mahe ka katleho.
Ho nyalana ka bohona ho nka nako e kgutshwane, ho nka metsotswana e mmalwa feela ho isa motsotsong. Leha ho le jwalo, mafumahadi a ka kopana le tse tona tse ngata ka matsatsi a mmalwa, e leng boitshwaro bo tsejwang e le superfecundation, bo fellang ka ho tswala bana ba bangata.
Boimana le ho pepa
Ho ima ha likatse ho nka matsatsi a ka bang 63-65. Nakong ena, mofumahali o feta liphetohong tse 'maloa tse bonahalang:
– Liphetoho tsa Boitšoaro: Mafumahali a baimana a ka ’na a ba le lerato le eketsehileng kapa, ka lehlakoreng le leng, a itšehla thajana haholoanyane.
– Liphetoho tsa 'Mele: Ha boimana bo ntse bo tsoela pele, mpa ea mofumahali ea hola, 'me li-nipple li hlahella le ho feta 'me li pinki.
– Litlhoko tsa Phepo: Keletso e eketsehileng ea lijo le litlhoko tsa phepo e nepahetseng ho tšehetsa masea a ntseng a hola.
Ha nako ea pelehi, kapa mokhoa oa ho beleha, e atamela, mafumahali hangata a batla libaka tse khutsitseng, tse ka thoko ho beleha. Mokhoa oa pelehi, kapa ho beleha ha mafumahali, o kenyelletsa letoto la ho honyela ho thusang ho beleha malinyane. Mokhahlelo oa pelehi o na le mekhahlelo e meraro:
1. Mokhahlelo oa pele ho pelehi: Mofumahali o qala ho hloka botsitso 'me a ka 'na a hana lijo. Boitšoaro ba ho behela lihlaha boa eketseha ha a ntse a lokisetsa sebaka se sireletsehileng bakeng sa tsoalo.
2. Mosebetsi o Mafolofolo: Ho honyela ho matla ho fella ka ho beleha ha likatse. Ka kakaretso, katse e 'ngoe le e 'ngoe e tsoaloa metsotso e meng le e meng e 10-60, leha linako tse ling li ka ba telele. Mofumahali o tla hloekisa katse e 'ngoe le e 'ngoe le ho khaola mothapo oa mokhubu.
3. Mokhahlelo oa Kamora ho Tsoaloa: Mofumahali o tsoela pele ho hloekisa likatse tsa hae 'me a ka ja li-placenta bakeng sa melemo ea phepo e nepahetseng.
Tlhokomelo ea Kamora ho pepa le ho anyesa
Kamora ho beleha, mafumahali a kena nakong ea ho anyesa ho fepa likatse tsa bona ka lebese le nang le limatlafatsi tsa bohlokoa le li-antibodies. Ho bohlokoa hore beng ba tsona ba netefatse hore mofumahali o na le lijo le metsi a lekaneng ho tšehetsa litlhoko tsa hae tse eketsehileng tsa lijo nakong ena.
Hangata likatse li anyesa libeke tse ka bang tšeletseng ho isa ho tse robeli pele li qala ho fetohela lijong tse tiileng. Ho qala hoo e ka bang libeke tse 'ne, beng ba ka hlahisa lijo tse ngata tsa likatse le metsi ho thusa ts'ebetsong ea ho khoesa.
Matšoenyeho a Bophelo bo Botle ba Pelehi
Ho utloisisa tsamaiso ea ho ikatisa ho bohlokoa bakeng sa ho lemoha mathata a bophelo bo botle a ka bang teng likatseng. Matšoenyeho a tloaelehileng a kenyelletsa:
– Pyometra: Tšoaetso e behang bophelo kotsing ea popelo e atisang ho bonoa ho mafumahali a hōlileng, a sa hlabang.
– Dystocia: Ho pepa ho thata kapa ho sitisoa, ho hlokang thuso ea bongaka ba liphoofolo.
– Lihlahala tsa Matsoele: Li atile haholo ho basali ba sa tsoa pepa, e leng se hlokang hore ho etsoe liteko tsa bophelo bo botle khafetsa.
Bakeng sa ba botsoa, matšoenyeho a tloaelehileng a kenyelletsa:
– Cryptorchidism: Ho hloleha ha teko e le 'ngoe kapa ka bobeli ho theoha, ho eketsa kotsi ea kankere ea teko.
– Prostatitis: Ho ruruha ha tšoelesa ea prostate, hangata ho bakoa ke tšoaetso.
fihlela qeto e
Ho utloisisa mokhoa oa ho ikatisa oa likatse ho bohlokoa bakeng sa ho netefatsa bophelo bo botle le boiketlo ba tsona. Ho tloha mekhahlelong ea potoloho ea estrous ho isa mathateng a ho kopana ha liphoofolo, boimana le tlhokomelo ea kamora ho pepa, karolo e 'ngoe le e 'ngoe e bapala karolo ea bohlokoa kutloisisong ea mofuta ona. Ka ho fumana temohisiso mabapi le 'mele oa tsona oa ho ikatisa, beng ba likatse le lingaka tsa liphoofolo ba ka laola ho ikatisa hamolemo, ba sebetsana le mathata a bophelo bo botle, 'me ba kenya letsoho tlhokomelong e nang le boikarabelo le taolong ea baahi ba metsoalle ea rona ea likatse.