Maqiti a Sesole a Napoleon Bonaparte
Napoleon Bonaparte ke e mong oa bahlabani ba nang le tšusumetso e kholo historing ea kajeno. Ha a tsejoe feela ka takatso ea hae ea ho haha 'muso empa hape le ka bokhoni ba hae ba ho fetola tsela eo lintoa li neng li loanoa ka eona Europe. Maqiti a hae le mekhoa ea hae ea ts'ebetso li ile tsa etsa hore Sesole sa Fora sa mathoasong a lekholo la bo19 la lilemo e be matla a sebetsang hantle, a potlakileng le a tenyetsehang. Katleho ea Napoleon e ne e se feela phello ea lehlohonolo kapa lipalo tse ngata, empa ho e-na le hoo e ne e le motsoako oa mokhatlo, thepa, tlhahlobo, boetapele, le bokhoni ba ho bala sebaka le kelello ea sera. Sengoloa sena se hlahloba maqiti a sesole a Napoleon ka mokhoa o hlophisitsoeng haholoanyane, ho tloha melao-motheong e akaretsang ho ea ts'ebelisong ea 'ona ntoeng.
1. Lebelo le Maneuver: "Tsamaea ka Potlako ho Feta Sera"
E 'ngoe ea litšobotsi tse hlahelletseng tsa maqiti a Napoleon e ne e le ho hatisa ha hae lebelo. O ile a hlokomela hore ntoeng, lehlakore le neng le ka tsepamisa maikutlo kapele lintlheng tsa bohlokoa le ne le tla ba le monyetla o moholo. Napoleon o ne a itšetlehile ka metsamao e potlakileng ea masole naheng ka mokoloko o nang le taolo e phahameng. Hangata o ne a qobella masole a hae ho etsa mekoloko e melelele ka nako e khutšoanyane, ha a ntse a boloka tlhophiso le boitšoaro.
Khopolo ena e ile ea lumella Napoleon ho hlasela lira tsa hae pele li e-ba le nako ea ho kopanya mabotho a tsona kapa ho lokisa tšireletso e tiileng. Lebelo le ne le boetse le fana ka monyetla oa maano: o ne a ka khetha hore na lintoa li tla etsahala neng le hokae, a qobella bahanyetsi ba hae ho arabela ho e-na le ho rera ka bolokolohi.
2. Sistimi ea Corps: Ho tenyetseha ka tekanyo e kholo
Napoleon o ile a ntlafatsa tšebeliso ea "lihlopha" (corps d'armée), sehlopha se seholo se neng se entsoe ka masole a tsamaeang ka maoto, bapalami ba lipere, libetsa tsa ntoa le tšehetso ea thepa tlas'a taelo e le 'ngoe. Sehlopha se seng le se seng se ne se khona ho loana se le seng ka linako tse itseng, empa se ne se ka boela sa tsepamisa maikutlo kapele ha ho hlokahala ntoa e kholo.
Molemo oa tsamaiso ena e ne e le ho tenyetseha ha eona. Napoleon o ne a ka hasanya mabotho a hae sebakeng se seholo ho batla lijo, ho sireletsa litsela, kapa ho hlola sera ka bohlale, ebe ka tšohanyetso a a kopanya bakeng sa tlhaselo ea makhaola-khang. Sena se ne se fapane le mokhoa oa khale, moo mabotho a neng a tsamaea ka bongata bo boholo, bo liehang, le bo thata ho bo laola.
3. Tsepamisa Maikutlo Matla Lintlheng tse Fokolang (Molao-motheo oa ho Tsepamisa Maikutlo)
Napoleon o ne a sebelisa molao-motheo oa "ho tsepamisa matla." Hase kamehla a neng a hlasela ho pholletsa le mola oohle oa sera, empa ho e-na le hoo o ne a batla ntlha e fokolang kapa ea bohlokoa ka ho fetisisa eo a ka e phunyeletsang. Hang ha ntlha eo e se e robehile, liphello li ne li ka phatloha ho pholletsa le sebopeho sa sera, tsa baka tšabo, ho khutlela morao ka mokhoa o sa laoleheng, kapa esita le timetso e feletseng.
Mokhoa ona o ne o atisa ho kopanngoa le mokhoa oa ho "thibela" sera ka lehlakoreng le leng ka palo e fokolang ea masole, ha lebotho le ka sehloohong le ne le bokelloa ho hlasela libakeng tse ling. Ka tsela ena, Napoleon o ile a theha bophahamo ba lehae leha lebotho la hae lohle le ne le sa phahame kamehla.
4. "Boemo bo Bohareng": Hlōla Lira ka ho Latelana
Matsholong a mmalwa, Napoleon o ile a tobana le dikopano tsa ditjhaba tse mmalwa ka nako e le nngwe. Leqheka le leng le tummeng leo a ileng a le sebedisa e ne e le "boemo bo bohareng." Haeba sera se ne se le dihlopheng tse pedi tse arohaneng, Napoleon o ne a tla leka ho ipeha pakeng tsa tsona, ebe o hlasela lehlakore le leng ka matla a maholo pele le leng le ka thusa. Hang ha sera sa pele se lelekwa, se ne se tla retelehela ho tobana le sehlopha se latelang.
Leqheka lena le ne le hloka tlhahlobo e hlokolosi, nako e nepahetseng, le ho tsamaea ka lebelo le phahameng. Haeba Napoleon a ne a ka lieha, o ne a ka qabelloa a tobane le mabotho a mabeli ka nako e le 'ngoe. Leha ho le joalo, haeba a ne a ka atleha, butle-butle a ne a ka "fokotsa" matla a selekane.
5. Tšebeliso ea Libetsa: Ho Hlaha le ho Roba
Libetsa tsa ntoa nakong ea puso ea Napoleon li ile tsa fetoha sesebelisoa se matla. Napoleon ka boeena e ne e le lepolesa la libetsa tsa ntoa, 'me kutloisiso ea hae ka sebetsa sena e ne e tebile. O ne a sa sebelise libetsa tsa ntoa feela bakeng sa ho thunya hole, empa e le sesebelisoa sa ho phunyeletsa mela ea lira pele masole a tsamaeang ka maoto a ka hlasela.
Mokhoa o mong o atisang ho amahanngoa le setaele sa Napoleon e ne e le ho bokella likanono ka "betri e kholo" ho nesa mollo o matla karolong e 'ngoe ea sera. Hang ha sebopeho sa sera se sitisitsoe, mabotho a mang a ile a laeloa ho kenella. Ka mantsoe a mang, lithunya li ne li sebelisoa e le mokhoa oa ho fumana tsela, eseng sesebelisoa.
6. Bapalami ba Lipere: Lelekisa, Roba, 'me U Senye
Bapalami ba lipere tlas'a Napoleon ba ne ba phetha karolo ea bohlokoa, haholo-holo ho hlahlobeng, ho lelekisa le ho sebelisa litlhōlo hampe. Hang ha sera se qala ho khutlela morao, bapalami ba lipere ba ile ba romeloa ho lelekisa le ho thibela sera ho ipokella bocha. Ena ke tsela eo Napoleon a ileng a fetola tlhōlo ea maqiti hore e be ea maano: eseng feela ho hlola fatše, empa le ho netefatsa hore sera se sitoa ho tsoela pele ho hanyetsa ka ho feletseng.
Lebotho la bapalami ba lipere le ne le boetse le sebelisoa ho hlasela mahlakore, ho khaola mela ea puisano, kapa ho sitisa libetsa tsa lira. Leha ho le joalo, Napoleon o ne a utloisisa likotsi: bapalami ba lipere ba hlaselang ntle le masole a tsamaeang ka maoto le tšehetso ea libetsa ba ne ba ka senngoa ke mollo o sa khaotseng.
7. Thetso le Tlhahisoleseding: Ho Thetsa Sera, ho Laola Sebaka
Napoleon o ne a nka tlhahisoleseding e le ea bohlokoa haholo. O ne a itšetlehile ka li-scouts, litlaleho tsa lehae, le marang-rang a puisano a potlakileng ka baromi. Ka tlhahisoleseling e betere, o ne a ka bala merero ea mohanyetsi oa hae le ho etsa liqeto tse potlakileng. Liqeto tsena tse potlakileng e ile ea e-ba letšoao la mokhoa oa hae oa ho laela.
Ho feta moo, Napoleon o ne a atisa ho sebelisa thetso: ho etsa hore sera se nahane hore se fokola sebakeng se seng, kapa ho fana ka maikutlo a hore sea kgutlela morao, ha ka nako e ts'oanang se itokisetsa ho tsepamisa mohopolo bakeng sa tlhaselo e kgolo. Mofuta ona wa thetso o ne o sebetsa hantle haholo ka lebaka la botumo ba Napoleon ba ho etsa hore dira di tshohe le ho ba hlokolosi ho feta tekano.
8. Ho Sebelisa Sebaka le Thuto ea Kelello ea Ntoa
Napoleon o ne a tumme ka bokgoni ba hae ba ho kgetha mabala a ntwa a molemo. O ne a utlwisisa bohlokwa ba maralla, dinoka, ditsela tse patisaneng, le dintlha tse neng di thibela motsamao wa dira. Maemong a mang, o ne a dumella sera ka boomo ho hlasela sebaka se bonahalang se fokola, ebe o tjhesa leraba ka tlhaselo e kgutlisang ho tloha lehlakoreng kapa ka morao.
Ka nqane ho lebala la ntoa, Napoleon o ne a boetse a sebelisa kelello. O ne a atisa ho kenya boitshepo ho masole a hae ka lipuo le matšoao a tlhōlo. O ne a nka hore boitšoaro ba masole bo bohlokoa joaloka lipalo le libetsa. O ne a batla hore masole a lumele hore "ka sebele a tla hlola," a ba nolofalletsa ho mamella khatello e matla.
9. Mefokolo le Mefokolo ea Maqiti a Napoleon
Ho sa tsotellehe bohlale ba hae, maqiti a Napoleon a ne a sa atlehe kamehla. Bofokoli ba hae bo boholo bo ile ba senoloa ha a tobane le libaka tse telele, boemo ba leholimo bo feteletseng, le liphephetso tse kholo tsa thepa—joalo ka tlhaselong ea Russia ka 1812. Lebelo le ho tsamaea ka potlako li ile tsa e-ba thata ha masole a haelloa ke lijo, lipere li e-shoa, 'me mela ea phepelo e atolosoa.
Ho feta moo, bahanyetsi ba Napoleon ba ile ba ithuta mme ba ikamahanya le maemo. Majenerale a mang a kopanelo a ile a qala ho qoba dintwa tse kgolo tseo Napoleon a neng a di lakatsa, mme a kgetha leano la ho senya matla a Fora ka ntwa e telele. Phihlelo ena e bontshitse hore esita le maqiti a sebetsang ka ho fetisisa a itshetlehile hodima moelelo, mehlodi, le bokgoni ba sera ba ho ikamahanya le maemo.
Qetello
Maqiti a sesole a Napoleon Bonaparte a ile a beha maemo a macha bakeng sa ntoa: ho tsamaea, ho tenyetseha tsamaisong ea sesole, ho bokellana ha mabotho libakeng tse tiileng, tšebeliso e mabifi ea libetsa tsa ntoa, le ho sebelisa tlhōlo ka lipere tsa ntoa. O ile a kopanya lebelo la 'mele le ho nahana ka potlako—ho etsa liqeto pele sera se se se loketse. Leha ho le joalo, qetellong, maqiti a Napoleon a ne a e-na le meeli ea 'ona, haholo-holo ha a tobane le ho putlama ha thepa le sera se feto-fetohang. Leha ho le joalo, lefa la hae la maqiti le ntse le le taba ea thuto likolong tsa sesole kajeno, e leng se bontšang bohlokoa ba ho khanna, tlhahisoleseling le ho hokahanya ho fumana sephetho sa ntoa.
Haeba o lakatsa, nka eketsa mehlala ea ts'ebeliso ea maqiti ana lintoeng tse itseng tse kang Austerlitz, Jena-Auerstedt, kapa Wagram ho etsa hore sengoloa se be le litšoantšo tse ngata tsa nalane.
