Mokhoa oa ho Sebetsa ka ho Nchafatsa Li-Braking
Ntlafatso ea likoloi tsa motlakase le tsa motsoako e entse hore batho ba bangata ba utloe lentsoe "regenerative braking". Theknoloji ena hangata e qotsoa e le e 'ngoe ea mabaka a etsang hore likoloi tsa motlakase li sebetse hantle ho feta likoloi tse sebelisang mafura a khale. Empa ho etsahala'ng ha koloi e "brake" le "chaja" ka nako e le 'ngoe? Sengoloa sena se tšohla kamoo litsamaiso tsa regenerative braking li sebetsang kateng, likarolo tse amehang, le melemo le mefokolo ea tsona ts'ebelisong ea letsatsi le letsatsi.
Ho brakella ho tsosolosang ke eng?
Ho brakella hape ke sistimi ea ho brakella e sebelisang matla a kinetic a koloi ha e ntse e fokotseha ho e fetola matla a motlakase, ebe e bolokoa ka har'a betri. Ho brakella e tloaelehileng (li-brake tsa disc kapa tsa drum), boholo ba matla ana a bohlokoa a kinetic a fetoloa mocheso ka lebaka la khohlano pakeng tsa li-brake pad le disc kapa drum. Mocheso ona o lokolloa moeeng 'me ha o sebelisoe.
Ka lehlakoreng le leng, ho brakella ho tsosolosang ho leka ho "hapa" matla a mang ao ka tlwaelo a neng a tla senyeha. Ke ka lebaka leo ho bitswang ho tsosolosang - matla a ntshwang nakong ya ho potlaka a "hlahiswa botjha" nakong ya ho fokotsa lebelo.
Molao-motheo oa fisiks ka mor'a eona: enjene e fetoha jenereithara
Motheong oa ho braking ea ho tsosolosa ke molao-motheo oa hore enjene ea motlakase e ka sebetsa ka mahlakoreng a mabeli:
1. Jwalo ka enjene (mokgwa wa ho kganna): matla a motlakase a tswang betring a fetolwa hore e be matla a mechini ho tjhetjhisa mabili.
2. Jwalo ka jenereithara (mokgwa wa ho brake): matla a mechini a tswang mabiling a fetolelwa hape hore e be matla a motlakase.
Ha mokhanni a lokolla pedal ea accelerator kapa a hatella pedal ea brake, sistimi ea taolo ea koloi e fetola enjene ea motlakase hore e be jenereithara. Sena se etsoa ka ho laola matla a hona joale le a makenete ka har'a enjene ka sesebelisoa sa ho laola motlakase le sa ho laola motlakase. Ha enjene e "qobelloa" ho potoloha ke mabili, e hlahisa motlakase. Ka nako e le 'ngoe, tlhahiso ena ea motlakase e baka torque ka lehlakoreng le fapaneng la potoloho - seo ho thoeng ke brake.
Ka mantsoe a bonolo: mabili a phethola enjene, enjene e hlahisa motlakase, 'me khanyetso ea motlakase e liehisa koloi.
Likarolo tsa bohlokoa tsamaisong ea ho brake e nchafatsang
Hore sistimi ena e sebetse, likarolo tse 'maloa lia sebetsa hammoho:
1. Enjene ea motlakase (enjene ea ho hula)
Enjene e kgannang ke mokhanni wa mantlha. Dikoloing tsa motlakase tsa sejwalejwale, mefuta e tlwaelehileng ya dienjene e kenyeletsa dienjene tse tsitsitseng tsa makenete (PMSM) le dienjene tsa induction. Ka bobedi di ka sebetsa e le dijenereithara nakong ya ho fokotsa lebelo.
2. Molaoli oa inverter le enjene
Inverter e laola phallo ea motlakase o fetohang (AC) ho ea ho enjene ebe e e fetola ho latela litlhoko tsa torque le lebelo. Nakong ea ho brake e nchafatsang, inverter e tataisa matla ho tsoa ho enjene (eo hona joale e sebetsang e le jenereithara) ho ea tsamaisong ea ho tjhaja betri.
3. Betri (kapa polokelo e 'ngoe ea matla)
Matla a motlakase a tsosolositsoeng a tlameha ho bolokoa. Hangata sena se bolokoa libetering tsa lithium-ion. Lits'ebetsong tse ling (joalo ka libese kapa likoloi tse itseng tsa ts'ebetso), li-supercapacitor li ka boela tsa sebelisoa ho sebetsana le maqhubu a maholo a ho tjhaja ka nako e khuts'oane.
4. Sistimi ea taolo ea libeteri (BMS)
BMS e netefatsa ho tjhaja ka mokhoa o sireletsehileng: e lekola motlakase oa betri, motlakase le mocheso. Nchafatso e ka lekanyetsoa haeba betri e tletse haholo, e bata haholo, e chesa haholo, kapa haeba motlakase oa ho tjhaja o phahame haholo.
5. Sistimi ea li-brake tsa khohlano
Leha ho thiba ho tsosolosa koloi ho thusa ho diehisa koloi, ho ntse ho hlokahala di-brake tse tlwaelehileng bakeng sa maemo a itseng: ho thiba ho tshohanyetso, lebelo le tlase haholo, kapa ha betri e sa kgone ho tjhajwa. Ke ka lebaka lena mohopolo wa ho thiba ho kopantsweng o leng teng: motswako wa ho thiba ho tsosolosa koloi le ho thiba ho tsitsipana, o fetolwang ka boiketsetso ho boloka maikutlo a tlhaho a pedal le sebaka se bolokehileng sa ho ema.
Mokhoa ona o sebetsa joang ha mokhanni a roba li-brake?
Ho nolofatsa lintho, nahana ka boemo bo tloaelehileng moo koloi e khannang ebe e atamela lebone le lefubelu.
1. Mokhanni o lokolla pedale ya accelerator.
Ho di-EV tse ngata, sena se lekane ho qala tsosoloso e bobebe. Koloi e bonahala e fokotsa lebelo ntle le ho ama pedal ya brake, haholoholo ka mokgwa wa "ho kganna ka pedal e le nngwe".
2. Sistimi ea taolo e bala litlhoko tsa ho fokotsa lebelo.
ECU (khomphutha ea koloi) e bala lintlha tsa pedal, lebelo, boemo ba betri, ho hula ha mabili le botsitso ba koloi.
3. Enjene e fetohela mokgweng wa jenereithara.
Ho hlahisoa torque e mpe. Ha tsosoloso e ntse e eketseha, phello ea ho fokotseha ha lebelo e ba matla le ho feta.
4. Matla a motlakase a fuoa betri.
Inverter e lebisa motlakase o hlahisitsoeng ho betri, ka har'a meeli e sireletsehileng e behiloeng ke BMS.
5. Haeba tsosoloso e sa lekana, li-brake tsa khohlano lia thusa.
Haeba mokhanni a hloka ho brake e matla—kapa boemo ba betri bo sa dumelle ho tjhaja—di-brake tsa disc/drum di tla nka karolo kapa kaofela ha ho brake.
Ha e le hantle, mokhanni ha a hloke ho nahana ka ts'ebetso ena hobane tsohle li iketsahalla ka bohona. Phello e bonahalang feela ke koloi e sebetsang hantle, 'me mefuteng e meng, pedal ea brake e ikutloa e fapane hanyane ka lebaka la motsoako oa litsamaiso tsena tse peli.
Ke hobane'ng ha ho ikatisa ho sa lule ho le matla kapa ho se be mafolofolo kamehla?
Batho ba bangata baa botsa: “Haeba o ka tjhaja ha o ntse o brake, hobaneng o sa e etse hore kamehla e be matla a hodimo?” Ho na le mefokolo e totobetseng:
1. Betri e felletseng (SOC e phahameng)
Ha betri e le haufi le 100%, ho na le sebaka se senyenyane haholo sa matla a eketsehileng. BMS e tla fokotsa kapa e tima tsosoloso ho thibela betri ho tjhaja ho feta tekano.
2. Mocheso oa betri o tlase haholo kapa o phahame haholo
Libetri tsa lithium-ion li na le meeli ea mocheso o sebetsang. Ha ho bata haholo, bokhoni ba tsona ba ho sebetsana le motlakase oa ho tjhaja boa fokotseha. Ha ho chesa haholo, ho tjhaja ka matla ho ka potlakisa ho senyeha. Ka lebaka leo, tsosoloso e lekanyelitsoe.
3. Lebelo le tlase
Ka lebelo le tlase haholo (mohlala, haufi le ho emisa), tsosoloso hangata e a fokola hobane bokgoni ba enjene ba ho hlahisa torque ea braking le matla boa fokotseha ka lebelo le tlase. Nakong ena, li-brake tsa khohlano li sebetsa hantle haholo bakeng sa ho emisa ka botlalo.
4. Ho tsitseha le botsitso
Haeba tsela e thella, ho tsosolosoa ho feteletseng ho ka etsa hore mabili a lahleheloe ke ho hokahana, haholo-holo mabiling a kgannang. Taolo ya ho hokahana le ABS di tla fokotsa torque e tsosolosang ho boloka botsitso.
5. Kopo ea ho brake ka tšohanyetso
Ha ho behelwa ka brake ya tshohanyetso, sistimi e tla ntlafatsa ntho e nngwe le e nngwe: ho ntjhafatsa ka hohle kamoo ho ka kgonehang, empa di-brake tsa kgohlano di ntse di le karolo ya bohlokwa ho netefatsa ho fokotseha ho hoholo le ho tsitsitseng ha lebelo.
Ke matla a makae a ka "khutliswang"?
Ho brake e tsosolosang koloi ho ke ke ha fumana matla a 100% ka lebaka la tahlehelo e teng mothating oa ho tjhaja enjene, inverter, likhoele le betri. Leha ho le joalo, tšebelisong ea toropo ka ho khanna khafetsa, ho emisa le ho tsamaea, ho tsosolosa koloi ho ka ba le tšusumetso e kholo katlehong.
Likoloing tsa motlakase, ho nchafatsa lintho ho bohlokoa haholo ha:
– hangata o ema mabone a mafubedu,
– ho theosa le tsela ho theohela leralleng,
– ho kganna hara sephethephethe se nang le sephethephethe.
Ho sa le jwalo, ditseleng tse lefellwang tse nang le lebelo le tsitsitseng, monyetla wa ho ntjhafala o monyenyane hobane ho thiba di-brake ha ho fumanehe ka sewelo.
Melemo ea ho brake ea ho tsosolosa
1. Bokgoni bo phahameng ba eneji
Matla a mang ao hangata a neng a tla lahleha e le mocheso a ka sebelisoa hape, a eketsa sebaka seo mocheso o ka sebelisoang ho sona.
2. Fokotsa ho senyeha ha li-brake
Kaha li-brake tsa khohlano ha li sebelisoe khafetsa, li-brake pad le li-disc li ka nka nako e telele.
3. Taolo ha ho theoha e phutholohile haholoanyane
Litseleng tse theohelang tlaase, ho nchafatsa koloi ho thusa ho boloka lebelo ntle le ho sebelisa li-brake khafetsa, e leng se fokotsang kotsi ea ho fela ha li-brake.
4. E tšehetsa phihlelo ea ho palama ka pedal e le 'ngoe
Li-EV tse ling, bakhanni ba ka laola ho potlaka le ho fokotsa lebelo ka pedal e le 'ngoe feela, e leng se sebetsang haholoanyane maemong a sephethephethe se seholo.
Meeli le liphephetso
Leha e le e rarahaneng, ho ntjhafatsa ha se sebaka se feletseng sa dibrake tse tlwaelehileng. Sistimi ena e itshetlehile ka boemo ba betri, ho hokela le tlhokeho ya dibrake. Ho feta moo, moralo o kopantsweng wa dibrake o lokela ho ba o nepahetseng e le hore phetoho pakeng tsa ho brake e ntjhafatsang le ya khohlano e se ke ya baka maikutlo a "makatsang" kapa a sa tsitsang a pedal.
Likoloing tse ling, beng ba tsona ba lokela ho hlokomela hore li-brake tsa khohlano tse sa sebelisoeng hangata li ka baka mafome li-disc (haholo-holo libakeng tse mongobo). Ka hona, bahlahisi hangata ba khothaletsa ho brakea ha khohlano e bobebe nako le nako ho "hloekisa" libaka tsa li-brake.
Ho koala
Mekhoa ea ho brake e nchafatsang e sebetsa ka ho fetola enjene ea motlakase hore e be jenereithara ha koloi e fokotseha, e fetola matla a kinetic a lahlehang hangata e le mocheso hore e be motlakase le ho a boloka hape ka betring. Theknoloji ena e ntlafatsa katleho, e fokotsa ho senyeha ha li-brake, 'me e fana ka boiphihlelo bo bonolo ba ho khanna - haholo-holo libakeng tsa litoropo. Leha ho le joalo, ho nchafatsa ho na le mefokolo e angoang ke boemo ba betri, mocheso, lebelo le ho hokahana ha tsela, kahoo e ntse e lokela ho sebetsa hammoho le li-brake tse tloaelehileng bakeng sa polokeho.
Haeba o rata, nka fetola sengoloa sena bakeng sa moelelo o itseng—mohlala, bakeng sa mosebetsi oa sekolo, blog ea likoloi, kapa thepa ea nehelano—mme ka eketsa litšoantšo tsa mosebetsi kapa mehlala ea lipalo tsa ts'ebetso ea tsosoloso.