Mekhoa ea ho Lekanya Sekhutlo
Ho lekanya dikhutlo ke karolo ya motheo ya dithuto tse fapaneng tse kang geodesy, bolepi ba dinaledi, boenjiniere ba meaho, meaho le fisiks. Ho fumana ditekanyo tse nepahetseng ho bohlokwa ho netefatsa botshepehi le botsitso ba meaho e fapaneng le ditshebediso tsa botekgeniki. Ka hona, mekgwa ya ho lekanya dikhutlo e ntshetsitswe pele le ho ntlafatswa ho theosa le dilemo. Sengoloa sena se tla bua ka mekgwa e fapaneng ya ho lekanya dikhutlo, disebediswa tse sebediswang, le ditshebediso tsa tsona masimong a fapaneng.
Tekanyo ea Sekhutlo ka Lisebelisoa tsa Khale
Theodolite
Theodolite ke e 'ngoe ea lisebelisoa tse sebelisoang haholo bakeng sa ho lekanya likhutlo tse otlolohileng le tse otlolohileng. E bohlokoa bakeng sa ho hlahloba mobu le kaho ea meaho. Theodolite e na le teleskopu e ka potolohang ka bobeli ka ho lebanya (azimuth) le ka ho lebanya (bophahamo), le axis e ka kenngoang holim'a tripod bakeng sa botsitso.
1. Tekanyo ea Sekhutlo se Otlolohileng: Teleskoupo e shebiloe sepheo sa pele 'me ho baloa ha selikalikoe se otlolohileng (azimuth) hoa tlalehoa. Ebe, teleskoupo e shebiloe sepheo sa bobeli 'me ho baloa ho hocha. Phapang pakeng tsa ho baloa ho hobeli ke sekhutlo se otlolohileng pakeng tsa lipheo tse peli.
2. Tekanyo ea Sekhutlo se Otlolohileng: Mokhoa o tšoanang le oa tekanyo ea sekhutlo se rapameng, empa o sebelisa selikalikoe se otlolohileng ho rekota palo ea bophahamo ba teleskopu.
Diyuniti tsa Tekanyo
Likhutlong tsa ho lekanya, ho na le diyuniti tse 'maloa tse sebelisoang haholo, tse kang likhato, li-radian, le li-gradian. Yuniti e sebelisoang haholo ke degree, moo ho potoloha ho felletseng ho beoang likhatong tse 360.
Ho Lekanya Likhutlo ka Lisebelisoa tsa Sejoale-joale
Kakaretso ea Seteishene
Seteishene sa kakaretso ke ntshetsopele ya theodolite, e kgonang ho lekanya dibaka ka ho nepahala ho hoholo ho sebedisa theknoloji ya laser. Sesebelisoa sena se tumme haholo ho phuputsong ya mobu le ho etsa dimmapa. Diteishene tsa kakaretso di fana ka melemo ya bokgoni ba ho lekanya le ho nepahala.
1. Ho Fumana Dikoordinati: Ka ho sebedisa seipone, Setsi sa Kakaretso se ka fumana boemo ba mahlakore a mararo (X, Y, Z) ba sepheo ka ho lekanya dibaka le dikhutlo tse otlolohileng le tse otlolohileng ho tloha sesebediswa ho ya sepheong.
2. Tekanyo e Iketsang: Liteishene tse ngata tsa sejoale-joale tsa Kakaretso li na le software ea ts'ebetso ea data e lumellang pokello le polokelo ea data ea tekanyo ka bo eona.
Inclinometer
Sesebelisoa sa ho lekanya sekhahla sa ho sekamela kapa leralla se sebelisoa haholo boenjiniere ba jeotekinoloji ho lekola motsamao oa mobu le meaho.
1. Tekanyo ea Botebo: Hangata li-inclinometer li sebelisoa hammoho le liphaephe tsa inclinometer tse patiloeng mobung. Lisebelisoa tsena li romelloa ka phaephe ho lekanya sekhutlo sa ho sekamela botebong bo fapaneng.
2. Ho Tsitsisa Leralla: Boenjiniere ba meaho, li-inclinometer li sebelisoa ho lekola botsitso ba leralla mererong ea kaho e kang matamo, lithanele, kapa mehaho e metelele.
Tekanyo ea Sekhutlo ka Mekhoa ea ho Sebelisa Litšoantšo le Litšoantšo
Litšoantšo tsa Photogrammetry
Photogrammetry ke mokhoa oa ho lekanya o sebelisang linepe kapa litšoantšo ho fumana lintlha le tlhahisoleseling mabapi le lintho tse itseng. Moelelong ona, ho nka linepe tsa moeeng ho tsoa ho li-drone kapa lifofane hangata ho sebelisoa ho etsa 'mapa oa libaka tse kholo.
1. Stereo Photogrammetry: Mokhoa ona o sebedisa difoto tse pedi tse nkuweng ho tswa dikhutlong tse fapaneng ho etsa setshwantsho sa stereo. Sena se dumella basebedisi ho lekanya dikhutlo le ho falla ha dintho ka nepo.
2. Qeto e Phahameng: Ka tsoelo-pele theknolojing ea khamera le drone, photogrammetry e ka hlahisa data ea qeto e phahameng e lumellang litekanyo tsa likhutlo tse nepahetseng haholo.
Sistimi ea Pono ea Khomphutha (Pono ea Khomphutha)
Mekhoa ea pono ea khomphutha e sebelisa li-algorithms tsa ts'ebetso ea litšoantšo ho lemoha lintho le ho lekanya likhutlo litšoantšong tsa dijithale. Litšebeliso tsena li sebelisoa haholo lirobotong, likoloing tse ikemetseng le tlhahlobong ea indasteri.
1. Ho Lemoha Moeli: Di-algorithm tse kang Canny edge detector di sebedisetswa ho lemoha di-contour kapa mathoko a dintho setshwantshong, tse ka sebediswang ho lekanya dikhutlo tse pakeng tsa mathoko ao.
2. Mehlala ea 3D: Ka ho sebelisa litšoantšo tse ngata tse tsoang maikutlong a fapaneng, khomphutha e ka haha mohlala oa 3D oa tikoloho kapa ntho e itseng le ho lekanya likhutlo mohlaleng.
Tekanyo ea Angle ho Bolepi ba Linaleli
Teleskoupo ea Lipalangoang
Litheleskoupo tsa transit li sebelisoa ho lekanya metsamao ea lintho tsa leholimo tse kang linaleli kapa lipolanete. Lisebelisoa tsena li sebelisoa ho fumana libaka tse nepahetseng tsa lintho tsa leholimo.
1. Tekanyo ea Sekhutlo sa Hora: Thelesekoupu ea transit e shebane le axis e le 'ngoe (hangata axis ea meridian), e le hore ha ntho e fihla holimo tseleng, nako e tlalehuoe 'me boemo ba ntho bo ka baloa.
2. Sekhutlo sa ho theoha ha ntho: Sekhutlo se otlolohileng sa ntho se ka lekanyetsoa, se tsejoang e le ho theoha ha ntho, ho fumana sebaka sa naleli sepakapakeng.
Astrolabe
Astrolabe ke sesebelisoa sa boholo-holo sa linaleli se sebelisetsoang ho fumana sebaka sa lintho tsa leholimo. Le hoja se sa sebelisoe hangata kajeno, likhopolo tsa eona le melao-motheo ea eona ea ho sebetsa li ntse li le bohlokoa bakeng sa ho utloisisa litekanyo tsa angular thutong ea linaleli.
1. Sekhutlo sa Bophahamo: Ka ho sebedisa sekala le ditshupo tse ho astrolabe, mosebedisi a ka lekanya sekhutlo sa bophahamo ba ntho ya lehodimo ha e bapiswa le sebaka se hodimo.
2. Ho tsamaya ka sekepe: Li-Astrolabes le tsona li ne li sebelisoa ke basesisi ba likepe bakeng sa ho tsamaea ka sekepe ka ho lekanya bophahamo ba linaleli ho fumana hore na li hokae leoatleng.
Qetello
Ho lekanya dikhutlo ke karolo ya bohlokwa mafapheng a fapaneng a saense le theknoloji. Ka ntshetsopele ya disebediswa le mekgwa ya ho lekanya, ho tloha ho theodolite ya kgale ho ya diteisheneng tsohle le theknoloji ya photogrammetry, re ka etsa ditekanyo ka ho nepahala le bokgoni bo boholo. Thutong ya bolepi ba dinaledi, tshebediso ya ditheleskoupo tsa transit le astrolabes e re thusa ho utlwisisa maemo le metsamao ya dintho tsa lehodimo.
Mekhoa e tsoetseng pele ea ho lekanya, e tšehetsoang ke tsoelo-pele ea ts'ebetso ea data le theknoloji ea khomphutha, ha ea ntlafatsa feela ho nepahala ha tekanyo empa hape e atolositse ts'ebeliso ea tekanyo ea likhutlo masimong a macha a kang liroboto le likoloi tse ikemetseng. Ka kutloisiso e felletseng ea mekhoa ena, re ka fihlela liphetho tse nepahetseng le tse tšepahalang morerong ofe kapa ofe kapa lipatlisisong tse kenyelletsang tekanyo ea likhutlo.