Melao-motheo ea Tsamaiso ea Saense
Pendahuluan
Tsamaiso ea mahlale, eo hangata e tsejoang e le "Tsamaiso ea Mahlale," ke mokhoa oa tsamaiso o qalileng ho hlahisoa ke Frederick Winslow Taylor qetellong ea lekholo la bo19 la lilemo le mathoasong a lekholo la bo20 la lilemo. Taylor, ea tsejoang hape e le "Ntate oa Tsamaiso ea Mahlale," o ntlafalitse melao-motheo ena ho arabela ho se sebetse hantle hoo a ho boneng ts'ebetsong ea khoebo ea mehleng ea hae. Melao-motheo ena e ne e reretsoe ho eketsa tlhahiso le katleho ka mokhoa o hlophisitsoeng, o thehiloeng saenseng oa ho laola mosebetsi le basebetsi.
Semelo sa Tsamaiso ea Saense
Pele Taylor a theha khopolo-taba ea tsamaiso ea mahlale, tsamaiso ea mosebetsi ka kakaretso e ne e ipapisitse le molao oa matsoho le phihlelo ea botho. Mekhoa ea mosebetsi ka nako eo e ne e atisa ho se sebetse hantle, hangata basebetsi ba ne ba sa khothatsoe, 'me ho ne ho se na mekhoa e tloaelehileng ea ho lekanya ts'ebetso. Taylor o ile a hlokomela hore monyetla o moholo oa ntlafatso o ne o le ho laoleng mosebetsi ka saense le ka mokhoa o hlophisehileng haholoanyane. Ka hona, o ile a theha sete ea melao-motheo e thehiloeng ho shebellong le tlhahlobong ho ntlafatsa tlhahiso le boiketlo ba basebetsi.
Melao-motheo ea Tsamaiso ea Saense
1. Ntlafatso ea Mekhoa ea Saense bakeng sa Karolo e 'Ngoe le e 'Ngoe ea Mosebetsi
Molao-motheo oa pele oa tsamaiso ea saense ke tšebeliso ea mekhoa ea saense karolong e 'ngoe le e 'ngoe ea mosebetsi. Taylor o hatelitse bohlokoa ba ho nkela mekhoa ea setso ea mosebetsi e sa tsitsang sebaka ka mekhoa e thehiloeng thutong e qaqileng ea saense. Sena se ne se kenyelletsa ho sekaseka mosebetsi le nako ho fumana mokhoa o motle le o sebetsang hantle oa ho phethela mosebetsi o itseng. Ka tsela ena, ts'ebetso eohle ea mosebetsi e ile ea ntlafatsoa le ho lekanngoa, ho fokotsa nako le boiteko bo senyehileng.
2. Khetho le Koetliso ea Basebetsi ba Saense
Molao-motheo oa bobeli ke hore khetho le koetliso ea basebetsi li lokela ho etsoa ka saense. Moelelong ona, Taylor o ile a buella ho khethoa ha basebetsi ba nang le tsebo le bokhoni bo loketseng mosebetsi o itseng le ho ba koetlisa ka mokhoa o hlophisitsoeng. Koetliso ena e lokela ho tsoela pele ho netefatsa hore basebetsi ba tseba mekhoa ea mosebetsi e sebetsang hantle le e hlahisang litholoana.
3. Tšebelisano e Kopanetsoeng lipakeng tsa Botsamaisi le Basebetsi
Molao-motheo oa boraro o totobatsa bohlokoa ba tšebelisano-'moho e lumellanang pakeng tsa batsamaisi le basebetsi. Taylor o ne a lumela hore khohlano pakeng tsa basebetsi le batsamaisi e ka qojoa haeba mahlakore ka bobeli a sebetsa 'moho ho fihlela lipheo tse tšoanang. Sena se hloka puisano e atlehang le kutloisiso e tebileng ea lithahasello le litlhoko tsa mokha ka mong.
4. Karohano e Hlakileng ea Boikarabello lipakeng tsa Botsamaisi le Basebetsi
Molao-motheo oa ho qetela oa tsamaiso ea mahlale ke karohano e hlakileng ea boikarabello pakeng tsa batsamaisi le basebetsi. Tsamaiso e ikarabella bakeng sa ho rera, ho hlophisa le ho hlokomela mosebetsi, ha basebetsi ba ikarabella bakeng sa ho phetha mesebetsi ea bona ho latela mekhoa e hlahlobiloeng ka saense le e reriloeng. Ka karohano ena e hlakileng ea boikarabello, mokga o mong le o mong o ka tsepamisa maikutlo libakeng tsa bona tsa boiphihlelo, e leng se eketsang bokhoni le tlhahiso ea mokhatlo ka kakaretso.
Tšebeliso le Tšusumetso ea Tsamaiso ea Saense
Tšebeliso ea melao-motheo ea tsamaiso ea mahlale e nametse makaleng a fapaneng a indasteri, ho tloha tlhahisong ho ea lits'ebeletsong. Mohlala, indastering ea likoloi, melao-motheo ena e sebelisitsoe ho theheng mela e sebetsang hantle ea tlhahiso, e lumellang lik'hamphani ho hlahisa likoloi tse ngata ka litšenyehelo tse tlase.
Tlhokomelong ea bophelo bo botle, tšebeliso ea melao-motheo ea tsamaiso ea mahlale e thusa lipetlele le litleliniki ho ntlafatsa katleho ea tsona ea ts'ebetso. Mohlala, tlhahlobo ea mosebetsi le nako li sebelisoa ho ntlafatsa phallo ea bakuli, ho fokotsa linako tsa ho leta le ho eketsa khotsofalo ea bakuli.
Leha ho le jwalo, ho kenngwa tshebetsong ha tsamaiso ya saense ho ne ho se bonolo kamehla. Bahlahlobisisi ba bang ba pheha khang ya hore mokgwa wa Taylor o ne o le wa boiketsetso haholo mme o hlokomolohile dikarolo tsa botho tsa mosebetsi, tse kang khothatso le boqapi. Ka hona, ha e le hantle, tsamaiso ya saense e ne e atisa ho kopanngwa le mekgwa e meng ya tsamaiso e shebaneng haholo le dikarolo tsa kelello le tsa kahisano tsa mosebetsi.
Ho nyatsuoa ha Tsamaiso ea Saense
Leha melao-motheo ea tsamaiso ea saense e entse menehelo e kholo ho eketseng bokhoni le tlhahiso, mokhoa ona o boetse o tobane le liphoso tse 'maloa. Tse ling tsa liphoso tse kholo tsa tsamaiso ea saense ke tse latelang:
1. Mokhoa oa Mekaniki: Tsamaiso ea saense hangata e nkoa e le ea mechine haholo, e tšoara basebetsi e le "likarolo" mochining oa tlhahiso. Sena se ka hlokomoloha likarolo tsa bohlokoa tsa khothatso le boiketlo ba basebetsi.
2. Ho Hloka ho Tenyetseha: Ka ho tsepamisa maikutlo haholo ho maemo le mekhoa e thata, tsamaiso ea saense e ka fokotsa ho tenyetseha ha ho arabela liphetoho tikolohong ea mosebetsi kapa litlhoko tsa mosebetsi ka mong.
3. Ho Hlokomoloha Boqapi: Mokhoa ona o atisa ho ela hloko boqapi le boqapi bo tsoang ho basebetsi hanyane, e leng se ka sitisang nts'etsopele ea mehopolo e mecha le tharollo ea mathata a boqapi.
4. Litaba tsa Boitšoaro: Mokhoa o shebaneng haholo le katleho le tlhahiso ka linako tse ling o ka lebisa maemong a mosebetsi a se nang botho kapa a sebelisang hampe.
Kopanyo ea Tsamaiso ea Saense le Mekhoa ea Sejoale-joale
Ho sa tsotellehe ho nyatsuoa, melao-motheo ea tsamaiso ea saense e ntse e le ea bohlokoa le kajeno. Mehleng ea dijithale le theknoloji ea tlhahisoleseling, likhopolo tsa motheo tsa tsamaiso ea saense tse kang tlhahlobo ea data le ntlafatso ea ts'ebetso li kopantsoe le mekhoa ea tsamaiso ea sejoale-joale e kang Lean Management le Data-Driven Decision Making (DDDM).
Ka mohlala, Lean Management e sebelisa likarolo tsa tsamaiso ea saense tse shebaneng le ho felisa litšila le ho ntlafatsa katleho ea ts'ebetso. DDDM, ha e ntse e le teng, e sebelisa data le analytics ho etsa liqeto tse nang le tsebo le tse sebetsang haholoanyane, e bonts'a melao-motheo ea Taylor ea bohlokoa ba mokhoa oa saense le o hlophisehileng oa tsamaiso.
Qetello
Melao-motheo ea tsamaiso ea saense, e ntlafalitsoeng ke Frederick Winslow Taylor, e fane ka mokhoa o hlophisitsoeng, o thehiloeng saenseng oa ho laola mosebetsi le basebetsi. E shebane le nts'etsopele ea mekhoa ea saense, khetho le koetliso ea basebetsi, tšebelisano-'moho lipakeng tsa batsamaisi le basebetsi, le karohano e hlakileng ea boikarabello, melao-motheo ena e reretsoe ho eketsa bokhoni ba mokhatlo le tlhahiso.
Leha ho le jwalo, ha e le hantle, mokgwa ona o lokela ho nahannwa ka hloko le ho kopanngwa le mekgwa e meng ya tsamaiso e shebaneng haholo le dikarolo tsa botho tsa mosebetsi. Ka tsela ena, mekgatlo e ka fihlella tekatekano pakeng tsa bokgoni le boiketlo ba basebetsi, e leng se etsang hore ho be le tikoloho ya mosebetsi e hlahisang litholoana le e utlwanang.
