Tataiso ea Tlhokomelo ea Baoki ba Bakuli ba Kankere
Kankere ke lefu le sa foleng le sa ameng feela 'meleng empa hape le boiketlo ba kelello, sechaba le moea ba bakuli le malapa a bona. Ho pholletsa le ts'ebetso ea tlhokomelo ea kankere—ho tloha tlhahlobong le kalafong e mafolofolo ho isa mohatong oa ho hlaphoheloa kapa oa tlhokomelo ea ho kokobetsa—baoki ba bapala karolo ea bohlokoa e le bahlokomeli, matichere, babuelli ba bakuli le metsoalle ea maikutlo. Sengoloa sena se tšohla ka botlalo litataiso tsa booki bakeng sa bakuli ba kankere, se shebane le tlhahlobo, ho kenella, thuto le tšebelisano-'moho ea mafapha a mangata.
1. Karolo ea Baoki Tlhokomelong ea Kankere
Baoki ba Oncology, kapa baoki ba hlokomelang bakuli ba kankere lihlopheng tse fapaneng tsa litšebeletso, ba hloka ho utloisisa hore mokuli e mong le e mong o na le litlhoko tse ikhethang. Karolo ea mooki e kenyelletsa ho beha leihlo maemo a bongaka, ho fana ka meriana, ho thibela mathata, ho laola matšoao, ho fana ka tšehetso ea kelello le kelello, le ho matlafatsa ho khomarela ha mokuli merero ea phekolo. Baoki ba boetse ba sebetsa e le lihokelo pakeng tsa bakuli le litho tse ling tsa sehlopha sa tlhokomelo ea bophelo (lingaka, litsebi tsa phepo e nepahetseng, litsebi tsa meriana, litsebi tsa kelello, basebetsi ba sechaba le baruti).
2. Tlhahlobo e Felletseng ea Booki
Tlhahlobo ke motheo oa tlhokomelo ea booki. Ho bakuli ba kankere, litlhahlobo li lokela ho ba tse phethahetseng le tse tloaelehileng hobane boemo ba mokuli bo ka fetoha ka potlako ka lebaka la lefu le litla-morao tsa phekolo.
Lintlha tsa bohlokoa tsa tlhahlobo li kenyelletsa:
– Boemo ba 'mele: matšoao a bohlokoa, boemo ba phepo e nepahetseng, metsi, boima ba 'mele, matla a mesifa, boemo ba mokhathala, mekhoa ea ho robala, le bokhoni ba ho etsa mesebetsi ea letsatsi le letsatsi.
– Bohloko: sebaka, matla, botho, mabaka a bakang/a imollang, le karabelo ho meriana e kokobetsang bohloko.
– Matšoao a lefu lena le kalafo: ho nyekeloa ke pelo, ho hlatsa, letšollo/ho patoa, stomatitis, neuropathy, ho lahleheloa ke moriri, liphetoho tsa letlalo, ho hema ka thata, khohlela e sa foleng, kapa ho tsoa mali.
– Boemo ba kelello: matšoenyeho, khatello ea maikutlo, tšabo ea lefu, ho ferekana ha setšoantšo sa 'mele le khatello ea maikutlo.
– Mahlakore a kahisano le moruo: tšehetso ea lelapa, maemo a mosebetsi, phihlello ea lits'ebeletso tsa bophelo bo botle, le bokhoni ba lichelete.
– Boemo ba moea le setso: litumelo tsa mokuli mabapi le bokuli, tšepo le meetlo e khethehileng e hlokang ho hlomphuoa.
– Kotsi ea mathata: tšoaetso, ho tsoa mali, khaello ea mali, khaello ea phepo e nepahetseng, ho felloa ke metsi 'meleng, le ho senyeha ha botšepehi ba letlalo.
Tlhahlobo e ntle e etsoa ka maikutlo a kutloelo-bohloko, puisano e hlakileng, le ho netefatsa lekunutu la mokuli.
3. Taolo ea Bohloko le Matšoao
Bohloko ke tletlebo e tloaelehileng ho bakuli ba kankere, ka bobeli ka lebaka la hlahala le e le litla-morao tsa mekhoa ea bongaka. Baoki ba hloka ho kenya tšebetsong melao-motheo ea taolo ea bohloko e thehiloeng tlhahlobong e nepahetseng le tlhahlobong ea kamehla.
Mekhoa ea booki bakeng sa bohloko:
– Hlahloba bohloko ka sekala (mohlala, Sekala sa Dinomoro sa 0–10).
– Fana ka meriana e kokobetsang bohloko ho latela lenaneo la kalafo (ho kenyeletsoa le li-opioid haeba ho hlokahala) 'me u behe leihlo litla-morao tse kang ho pipitleloa, ho nyekeloa ke pelo, kapa ho kokobetsa bohloko.
– Ruta mekhoa e seng ea meriana: ho hema ka botebo, ho sitisa, ho hatella ka mofuthu/serame joalokaha ho bontšitsoe, ho silila ka bonolo le phekolo ea 'mino.
– Ruta bakuli hore taolo e ntle ea bohloko e ntlafatsa boleng ba bophelo 'me ha se pontšo ea "bofokoli."
Ntle le bohloko, baoki ba boetse ba hloka ho laola matšoao a tloaelehileng a kang ho nyekeloa ke pelo le ho hlatsa ho amanang le chemotherapy, mokhathala o amanang le kankere, ho fokotseha ha takatso ea lijo, mathata a ho robala le ho hema ka thata. Taolo ea matšoao e tlameha ho etsoa ka bomong 'me hangata e hloka tšebelisano-'moho le lingaka le litsebi tsa meriana.
4. Thibelo ea Tšoaetso le Tlhokomelo ea 'Mele oa ho Sireletsa Mafu
Bakuli ba bangata ba kankere ba na le sesole sa 'mele se fokolang, haholo-holo ba fuoang chemotherapy, radiotherapy, kapa mekhoa e itseng ea phekolo e reretsoeng. Neutropenia e eketsa kotsi ea tšoaetso e tebileng.
Mehato ea bohlokoa ea ho thibela tšoaetso:
– Ho tiisa mekhoa e tiileng ea bohloeki ba matsoho bakeng sa baoki, bakuli le baeti.
– Lekola mocheso oa 'mele khafetsa; feberu ho bakuli ba nang le neutropenic ke tšohanyetso ea bongaka.
– Ruta bakuli ho qoba ho kopana le batho ba bangata, ho kopana le batho ba kulang, le ho boloka bohloeki ba molomo le letlalo.
– Boloka bohloeki ba sebaka seo ho kenngwang mothapo ka sona ka methapo (mohlala, catheter/CVAD) mme o behe leihlo bakeng sa matshwao a tshwaetso ya sebakeng seo.
– Khothalletsa ho ja lijo tse nang le phepo e nepahetseng le tse sireletsehileng 'me u netefatse hore lijo li sireletsehile ho latela likhothaletso tsa ngaka.
Baoki ba boetse ba hloka ho hlokomela matšoao a sepsis a kang ho thothomela, khatello e tlase ea mali, ho hema ka potlako le ho fokotseha ha letsoalo bakeng sa kalafo ea hang-hang.
5. Tšehetso ea Phepo le Metsi
Phepo e mpe e atile ho bakuli ba kankere ka lebaka la liphetoho tsa metabolism, ho nyekeloa ke pelo, bohloko ha ho metsa, liso tsa molomo, kapa liphetoho tatsong. Baoki ba bapala karolo tlhokomelong le tšehetsong ea phepo e nepahetseng.
Mekhoa ea ho kenella e ka etsoang:
– Hlahloba boemo ba phepo e nepahetseng (boima, tekanyo ea boima ba 'mele, tekanyo ea letsatsi le letsatsi ea lijo, le matšoao a ho felloa ke metsi 'meleng).
– Khothalletsa ho ja lijo tse nyenyane empa khafetsa, ka lijo tse nang le lik'hilojule tse ngata le protheine haeba ho khoneha.
– Ikopanye le setsebi sa phepo e nepahetseng bakeng sa ho rera lijo tse lumellanang le boemo ba mokuli.
– Lekola ho kenngoa ha metsi le ho leka-lekana ha electrolyte, haholo-holo haeba mokuli a hlatsa kapa a na le letšollo.
– Fana ka tlhokomelo ea molomo ho fokotsa stomatitis le ho ntlafatsa boiketlo ba ho ja.
Haeba mokuli a hloka phepo e nepahetseng ea ka mpeng kapa ea parenteral, mooki o ikarabella bakeng sa ho beha leihlo mathata le ho ruta lelapa ka tlhokomelo e sireletsehileng.
6. Tlhokomelo ea kelello le puisano ea phekolo
Tlhahlobo ea kankere e ka baka tšabo, matšoenyeho le liphetoho tse kholo boitsebahatsong ba mokuli. Baoki ba hloka ho haha kamano ea phekolo e le hore bakuli ba ikutloe ba utluoa ebile ba ananeloa.
Maano a tšehetso ea kelello le sechaba:
– Ho sebedisa puisano ya kalafo: ho mamela ka mafolofolo, ho bonahatsa maikutlo, le ho fa bakudi sebaka sa ho botsa dipotso.
– Hlalosa matšoao a khatello ea maikutlo kapa takatso ea ho ipolaea 'me u romelle ngaka ea bophelo bo botle ba kelello kapele.
– Ho kenyeletsa lelapa e le mokhoa oa tšehetso, ha ka nako e ts'oanang ho hlomphuoa boikemelo ba mokuli.
– Ho thusa bakuli ho sebetsana le liphetoho setšoantšong sa 'mele (mohlala, kamora ho ntšoa ha mastitis kapa ho lahleheloa ke moriri) ka likeletso, litšupiso tsa sechaba, le tšehetso ea sehlopha.
Baoki ba ka boela ba khothaletsa bakuli ho boloka mesebetsi e nang le moelelo ka har'a bokhoni ba bona, kaha sena se eketsa kutloisiso ea bona ea taolo le boleng ba bophelo.
7. Thuto ea Mokuli le ea Lelapa
Thuto ke e 'ngoe ea linotlolo tsa kalafo e atlehileng ea mofetše, haholo-holo ho eketsa ho khomarela kalafo, ho lemoha matšoao a kotsi le ho fokotsa mathata.
Lisebelisoa tsa bohlokoa tsa thuto li kenyelletsa:
– Tlhaloso ea moralo oa phekolo (chemotherapy, radiotherapy, opereishene, immunotherapy) le litla-morao tse ka bang teng.
– Mokhoa oa ho laola litla-morao lapeng, ho kenyeletsoa le nako ea ho ea setsing sa bophelo hang-hang.
– Tlhokomelo ea maqeba ka mor'a opereishene kapa tlhokomelo ea lisebelisoa tsa bongaka (li-catheter, li-stoma, li-port).
– Mokhoa oa bophelo bo botle: phomola ka ho lekaneng, etsa boikoetliso bo bobebe ba 'mele kamoo ho ka khonehang, khaotsa ho tsuba, 'me u fokotse joala.
– Ho latela melao ea ho noa meriana le bohlokoa ba ho hlahlojoa khafetsa.
Thuto e lokela ho fanoa ka puo e bonolo, e tsamaeang le lingoliloeng haeba ho hlokahala, 'me tlhahlobo ea kutloisiso (thuto-khutlela morao) e lokela ho etsoa.
8. Tlhokomelo ea ho kokobetsa bohloko le Tlhokomelo ea ho Qetela Bophelo
Hase bakuli bohle ba kankere ba ka folisoang. Mofetšeng o tsoetseng pele, tlhokomelo ea kalafo hangata e fetohela tlhokomelong ea ho kokobetsa bohloko: ho fokotsa mahlomola le ho ntlafatsa boleng ba bophelo.
Baoki ba bapala karolo ho:
– Laola bohloko le matšoao a mang a matla (ho hema ka thata, ho hloka botsitso, ho ferekana kelellong).
– Buisana ka litlhoko le likhetho tsa mokuli mabapi le tlhokomelo, ho kenyeletsoa le liqeto tse mabapi le ho tsosolosa kapa tlhokomelo ea lapeng.
– Fana ka tšehetso ea moea le ea maikutlo ho bakuli le malapa.
– Ho thusa malapa ho sebetsana le mokhoa oa ho siama le ho fana ka thuto ka mor'a hore mokuli a hlokahale.
Tlhokomelo ea ho kokobetsa bohloko ha e bolele "ho tela," empa ho e-na le hoo e bolela ho hlompha seriti sa mokuli le ho eketsa boiketlo.
9. Tšebelisano-'moho le Litokomane tsa Sehlopha sa Litsebi tse Ngata
Tlhokomelo ea mofetše e hloka tšebelisano-'moho e haufi. Baoki ba tlameha ho buisana ka mafolofolo le sehlopha sa bongaka, litsebi tsa phepo e nepahetseng, litsebi tsa meriana, litsebi tsa physiotherapists le litsebi tsa kelello. Litokomane tse felletseng lia hlokahala bakeng sa ho tsoela pele ha tlhokomelo: ho tlaleha matšoao, karabelo ea meriana, thuto e fanoeng, le merero ea ho latela. Litokomane tse ntle li boetse li sebetsa e le tekanyetso ea molao le ea profeshenale.
Qetello
Tlhokomelo ea booki bakeng sa bakuli ba kankere e hloka bokhoni ba bongaka, kutloelo-bohloko, le tsebo e matla ea puisano. Ho tloha litekong tse felletseng le taolong ea bohloko ho isa thibelong ea tšoaetso le tšehetso ea phepo e nepahetseng, ho ea tlhokomelong ea ho kokobetsa bohloko, baoki ba bapala karolo ea bohlokoa ho khetholleng boleng ba bophelo ba mokuli. Ka mokhoa o akaretsang le oa tšebelisano-'moho, baoki ba ka thusa bakuli ho tsamaea ts'ebetsong ea kalafo ka mokhoa o sireletsehileng haholoanyane, o phutholohileng le o nang le moelelo - le ho tšehetsa malapa ho tsamaea e 'ngoe ea liphihlelo tse thata ka ho fetisisa bophelong.
Haeba o lakatsa, nka boela ka fetola sengoloa sena ho ea ka sebopeho sa saense (se nang le litšupiso), sebopeho se tsebahalang bakeng sa li-blog, kapa ka tsepamisa maikutlo karolong e itseng e kang "tlhokomelo ea tlhokomelo ea bakuli ba kankere ba nang le chemotherapy" kapa "tlhokomelo ea ho kokobetsa kankere e tsoetseng pele."
