Mekhoa ea ho Etsa Sampole bakeng sa Tlhahlobo
Mekhoa ea ho etsa disampole ke karolo ea bohlokoa lipalo-palong le mokhoeng oa mahlale, e shebaneng le ho bokella lintlha tse emelang ho tsoa ho batho ba itseng. Moelelong oa tlhahlobo, mekhoa ea ho etsa disampole e bohlokoa bakeng sa ho fumana lisampole tse nepahetseng le tlhahlobo e tšepahalang. Sengoloa sena se tla tšohla mekhoa e tloaelehileng ea ho etsa disampole e sebelisoang bakeng sa merero ea tlhahlobo, hore na ke hobane'ng ha e le ea bohlokoa, le hore na e ka sebelisoa joang ka katleho.
Pendahuluan
Lefatšeng la bongaka le la lipatlisiso, tlhahlobo ke karolo ea bohlokoa ho khetholleng, ho aroleng le ho utloisiseng maemo a bophelo bo botle kapa liketsahalo tse ling. Ts'ebetso ea tlhahlobo hangata e itšetleha ka lisampole tse tsoang ho baahi ba reriloeng. Mohlala, lithutong tsa epidemiological, lisampole tse emelang baahi ba bangata li thusa ho utloisisa ho ata ha lefu le mabaka a kotsi. Liphoso mekhoeng ea ho nka lisampole li ka lebisa ho tlhahlobo e fosahetseng, e leng se fellang ka liqeto tse fosahetseng mabapi le kalafo le thibelo.
Mekhoa ea ho Etsa Sampole
Ho na le mekhoa e fapaneng ea ho nka lisampole e ka sebelisoang, ho latela litlhoko le litšobotsi tse ikhethileng tsa boemo ba tlhahlobo. Tse ling tsa tse tloaelehileng haholo ke tsena:
1. Ho etsa sampole e bonolo e sa reroang (SRS)
SRS ke mokhoa oa motheo ka ho fetisisa oa ho etsa sampole, moo setho se seng le se seng sa baahi se nang le monyetla o lekanang oa ho khethoa. Sena se finyelloa ka ho sebelisa jenereithara ea linomoro tse sa reroang kapa mokhoa o mong oa lothari. Melemo ea mokhoa ona ke ho fapana ha oona le ho tšepahala ha oona ho hlahiseng lisampole tse emelang. Leha ho le joalo, mefokolo ea oona e kenyelletsa bothata ba ho o sebelisa ho baahi ba bangata le ho hloka litšenyehelo le bokhoni ba nako.
2. Sampole e nang le lihlopha
Ho hlwayeng ha batho ba arotsoe ka lihlopha kapa lihlopha ho latela litšobotsi tse itseng (mohlala, lilemo, bong, boemo ba thuto), ebe ho ntšoa sampole ho tsoa sehlopheng se seng le se seng ka mokhoa o sa reroang. Mokhoa ona o thusa ho netefatsa hore sehlopha se seng le se seng sa batho se emetsoe sampoleng. Sena se ntlafatsa ho nepahala ha likhakanyo 'me se lumella tlhahlobo e nepahetseng haholoanyane. Bothata ke hore ts'ebetso e rarahane haholo 'me e hloka tlhahisoleseling ea pele mabapi le sehlopha.
3. Ho etsa Sampole ka Mokhoa o Hlophisitsoeng
Ho etsa disampole ka mokhoa o hlophisehileng ho kenyelletsa ho kgetha setho se seng le se seng sa lenane la baahi kamora nako ya pele ya kgetho e sa reroang. Mohlala, haeba re na le lethathamo la batho ba 1000 mme re batla ho etsa disampole tsa 100, re ka kgetha motho e mong le e mong wa leshome. Mokgwa ona o bonolo ebile o potlakile ho feta SRS, empa o sebetsa hantle feela haeba data e lenaneng e se na paterone ya nako le nako e ka hlahisang leeme.
4. Ho etsa Sampole ea Sehlopha
Ho etsa sampole ea sehlopha ke mokhoa oo baahi ba arotsoeng ka lihlopha tse nyane kapa lihlopha, 'me lihlopha tse' maloa li khethoa ka mokhoa o sa reroang bakeng sa ho etsa sampole. Mokhoa ona o thusa haholo ha baahi ba qhalakane haholo sebakeng kapa ho le thata ho o fumana. Bothata ke monyetla oa leeme haeba lihlopha tse khethiloeng li sa emele.
5. Ho etsa sampole ea bonolo
Ena ke mokhoa oo sampole e nkiloeng ho litho tsa baahi ba fumanehang habonolo kapa ba loketseng mofuputsi. Mohlala, ho etsa phuputso sebakeng sa sechaba joalo ka lebenkele kapa serapa sa boikhathollo. Mokhoa ona o potlakile ebile ha o theko e tlase, empa o sekametse ho leeme le phahameng 'me ha o na boemeli.
Tšebeliso ea Mekhoa ea ho Etsa Sampole Tlhahlobong
Mokhoa o mong le o mong oa ho nka sampole o na le lits'ebetso tsa oona ho latela litlhoko tsa tlhahlobo tse teng. Tse latelang ke lits'ebetso le mehlala ea mokhoa o mong le o mong oa ho nka sampole bakeng sa tlhahlobo:
1. Lipatlisiso tsa Bongaka
Phuputsong ea bongaka, SRS le ho nka sampole ka lihlopha hangata li sebelisoa ho netefatsa liphetho tse nepahetseng le tse emelang. Mohlala, litekong tsa bongaka bakeng sa meriana e mecha, bakuli ba khethoa ka mokhoa o sa reroang ho tsoa lihlopheng tse fapaneng tsa lilemo le bong ho netefatsa boemeli bo leka-lekaneng le liphetho tse sa nke lehlakore.
2. Lithuto tsa Epidemiological
Lithuto tsa Epidemiological hangata li sebelisa ho nka disampole tse arotsoeng ka lihlopha le lihlopha ho ithuta ho ata ha mafu ho baahi ba bangata. Mohlala, lipatlisisong tsa COVID-19, bafuputsi ba ka 'na ba arola baahi ka lihlopha ho latela lintlha tse kotsi tse kang lilemo le mosebetsi, ho netefatsa tlhahlobo e tebileng ea kotsi.
3. Teko ea laboratori
Laboratoring, mekhoa e hlophisitsoeng ea ho nka sampole e ka sebelisoa ha ho nkuoa sampole ea lihlahisoa tse entsoeng bakeng sa taolo ea boleng. Lisampole li nkuoa khafetsa ka linako tse itseng nakong ea tlhahiso ho netefatsa botsitso le ho lemoha liphoso tse ka bang teng.
4. Phuputso ea Bophelo bo Botle
Hangata lipatlisiso tsa bophelo bo botle tsa naha kapa tsa libaka li sebelisa ho nka sampole ea lihlopha. Palo ea baahi e ka aroloa ka libaka kapa toropo, 'me libaka tse' maloa li khethoa ka mokhoa o sa reroang bakeng sa lipatlisiso tse tebileng.
Liphephetso Mekhoeng ea ho Etsa Sampole bakeng sa Tlhahlobo
1. Phoso ea ho etsa sampole
Phoso ea ho etsa disampole e etsahala ha sampole e khethiloeng e sa emele baahi hantle. Sena se ka bakoa ke mekhoa e fosahetseng ea ho etsa disampole kapa phapang ea tlhaho ka har'a baahi. Phoso ena e ka lebisa ho fumanoeng ha batho ka phoso le liqeto tse fosahetseng tsa kalafo.
2. Meeli ea Litšenyehelo le Nako
Mekhoa e meng ea ho etsa disampole e bitsa chelete e ngata ebile e ja nako e ngata. Mohlala, SRS e hloka lisebelisoa le mekhoa e rarahaneng, ha ho etsa disampole ka lihlopha ho hloka lintlha tse qaqileng tsa motheo mabapi le baahi. Hangata sena se hlahisa tšitiso lipatlisisong tse nang le lichelete tse fokolang.
3. Leeme le ho Ferekanya
Leeme la ho disampole le ka hlaha ka mefuta e fapaneng, jwalo ka leeme la kgetho, moo batho ba itseng ba ka kenyelletswang sampoleng. Diphetoho tse ferekanyang le tsona di ka ama diphetho tsa tlhahlobo haeba di sa hlwaywe le ho laolwa hantle.
Qetello
Mekhoa ea ho etsa disampole ke karolo ea bohlokoa ts'ebetsong ea tlhahlobo, e amang ho nepahala le ho tšepahala ha liphetho. Mokhoa o mong le o mong o na le melemo le mathata a oona, 'me khetho ea mokhoa o nepahetseng e itšetlehile ka moelelo le lipheo tsa tlhahlobo. Ka kutloisiso e ntle ea mekhoa ea ho etsa disampole, bafuputsi le litsebi tsa bongaka ba ka netefatsa hore lisampole tse nkiloeng li emela, ba fokotsa monyetla oa phoso le leeme, 'me ba ntlafatse bokhoni ba ho etsa liqeto tse nang le tsebo ho latela liphetho tsa tlhahlobo.
Lefatšeng la bongaka le ntseng le fetoha kamehla, moo liqeto tse tsamaisoang ke data li ntseng li e-ba bohlokoa haholo, ho tseba mekhoa e sebetsang le e nepahetseng ea ho nka sampole ho ka kenya letsoho haholo katlehong ea tlhahlobo, kalafo le lipatlisiso. Ka ts'ebeliso e hlokolosi le tlhokomelo ho lintlha tse qaqileng, re ka fihlela bokhoni bo phahameng ba tlhahlobo le ho ntlafatsa boleng ba tlhokomelo ea bophelo.