Thuto mabapi le Mafu a Allergy ho Lintja
Ho kula ha lintja ke e 'ngoe ea mathata a bophelo bo botle a tloaelehileng a kopanang le lingaka tsa liphoofolo, haholo-holo hobane matšoao a tsona hangata a etsisa maemo a mang a letlalo kapa mathata a tšilo ea lijo. Ka kakaretso, ho kula ha lintja ke karabelo e feteletseng ea sesole sa 'mele linthong tseo hangata li seng kotsi ho liphoofolo tse ngata. Lintho tsena tse bakang ho kula ha lintja, tse bitsoang ho kula ha lintja, li ka hlaha tikolohong, lijong, kapa ho longoa ke likokoana-hloko. Ho ithuta ka lefu la ho kula ha lintja ho bohlokoa hobane ho kula ha lintja ho sa foleng ebile hoa ipheta, ho ka fokotsa boleng ba bophelo ba phoofolo, 'me ho ka lebisa litšenyehelong tsa tlhokomelo ea bophelo ea nako e telele bakeng sa beng ba tsona.
Kutloisiso le mekhoa ea ho kula ha lintja
Ho lintja, ho kula ho hlaha ha sesole sa 'mele se "sa ele hloko" ntho e itseng e le tšokelo, e leng se bakang ho ruruha. Karabelo ena e ka kenyelletsa li-antibodies (tse kang IgE) le lisele tse ruruhang tse kang lisele tsa mast. Ha allergen e kena 'meleng—ka letlalo, tsela ea ho hema, kapa tsamaiso ea ho sila lijo—' mele o ntša metsoako e ruruhang e kang histamine. Sena se fella ka ho hlohlona (pruritus), bofubelu, ho ruruha, esita le ho tsila lijo. Hoa thahasellisa hore lintja, ho kula ho hlaha hangata letlalong ho feta tseleng ea ho hema, joalo ka bathong.
Mefuta e tloaelehileng ea mafu a alejiki
Ka bongaka, ho kula ha lintja ho ka aroloa ka mekhahlelo e 'maloa e meholo:
1. Dermatitis alergi akibat gigitan kutu (Flea Allergy Dermatitis/FAD)
Ena ke mofuta o tloaelehileng haholo oa allergy. Hase matsetse ka boona a leng bothata bo ka sehloohong, empa ke mathe a matsetse a bakang karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung. Ntja e nang le kutlo e bonolo e ka ba le ho hlohlona ho matla ka lebaka la ho longoa ha 'maloa feela. Libaka tse atisang ho ameha ke mokokotlo, botlaaseng ba mohatla, lirope le mpa e ka tlase.
2. Alergi lingkungan / dermatitis atopik (Atopic Dermatitis/Atopi)
Atopy e bakoa ke lintho tse bakang allergy tikolohong tse kang likokoanyana tse nang le lerole la ntlo, peo e phofshoana, hlobo, kapa dander ea liphoofolo. Matšoao a atisa ho hlaha ka linako tsa selemo (mohlala, nakong ea lipalesa) kapa selemo ho pota, ho latela hore na allergy ke eng. Libaka tse atisang ho ameha li kenyelletsa litsebe, sefahleho, mahafing, libaka tse ka hare ho sefahleho le mameno a letlalo.
3. Alergi makanan (Food allergy / adverse food reaction)
Hangata ho alejiki ha dijo ho amana le diprotheine tse itseng, tse kang kgoho, nama ya kgomo, lebese, mahe, kapa mefuta e meng ya ditlhapi. Leha ho le jwalo, ho bohlokwa ho kgetholla pakeng tsa ho alejiki ha dijo, tse amang sesole sa mmele, le ho se mamelle dijo, tse amanang haholo le tshilo ya dijo. Ho dintja, ho alejiki ha dijo hangata ho baka ho hlohlona ho sa feleng, ditshwaetso tse kgutlelang tsa letlalo, mme ka dinako tse ding ho hlatsa kapa letshollo.
4. Alergi kontak (Contact allergy)
Hangata, lintja li ka arabela linthong tse itseng tse kopanang le letlalo la tsona, tse kang li-cleaner tsa fatše, li-shampoo tse itseng, kapa thepa ea ho robala. Hangata liso li hlaha libakeng tsa letlalo tse amanang haholo le letlalo, joalo ka mpa le maoto.
Mabaka a kotsi dan predisposisi
Beberapa studi klinis menunjukkan adanya mabaka a lefutso pada dermatitis atopik, sehingga beberapa ras dilaporkan lebih rentan. Ras seperti Labrador Retriever, Golden Retriever, West Highland White Terrier, French Bulldog, dan German Shepherd sering disebut dalam laporan kasus atopi. Selain ras, usia juga berpengaruh: atopi umumnya mulai terlihat pada usia muda (sekitar 6 bulan hingga 3 tahun), sedangkan alergi makanan dapat muncul pada berbagai usia. Kondisi lingkungan (kelembapan tinggi, paparan tungau) dan status perawatan parasit juga memengaruhi risiko munculnya gejala.
Gejala klinis yang sering ditemukan
Matšoao a ho kula ha lintja a ka fapana haholo, empa mekhoa e tloaelehileng e tlalehoang hangata e kenyelletsa:
– Ho hlohlona ho feteletseng, ho ngoapa, ho nyeka, kapa ho loma letlalo
– Bofubelu (erythema), makhopho, kapa makhopho
– Ho hlohlona ha moriri sebakeng seo (alopecia) ka lebaka la ho ngoapa
– Ho teteana le ho fifala ha letlalo maemong a sa foleng (lichenification/hyperpigmentation)
– Tšoaetso ea litsebe e iphetang (otitis externa), litsebe tse nkhang hampe, ho thothomela hlooho khafetsa
– Tšoaetso ea bobeli ea letlalo e bakoang ke libaktheria kapa li-fungus (mohlala, Malassezia)
– Bakeng sa alejiki ea lijo: letšollo, ho hlatsa, ho hema khafetsa, kapa mantle a sa phutholohang nako e telele
Matšoao a sa foleng hangata a etsa "potoloho e mpe" hobane ho hlohlona ho baka ho ngoapa, ho ngoapa ho senya mokoallo oa letlalo, ebe likokoana-hloko tse nkang monyetla lia atleha, li mpefatsa ho ruruha, 'me ho hlohlona ho ba matla le ho feta.
Mokhoa oa ho hlahloba: mokhoa oa ho etsa mehato ka mohato
Diagnosis alergi tidak selalu dapat ditegakkan hanya dengan melihat gejala, karena banyak penyakit lain mirip alergi, misalnya skabies, demodex, infeksi jamur dermatofita, gangguan hormonal, atau bahkan masalah perilaku. Karena itu, ngaka ea liphoofolo biasanya memakai pendekatan bertahap:
1. Anamnesis le tlhahlobo ea 'mele
Sena se kenyeletsa nalane ea linako tsa selemo, tikoloho, lijo, karabelo ea meriana, le tlhahlobo ea litsebe le letlalo.
2. Pemeriksaan parasit dan infeksi
Kerokan kulit, pemeriksaan mikroskopis, sitologi, atau kultur untuk melihat bakteri/jamur. Pada dugaan FAD, kontrol kutu sering dilakukan meski kutu tidak terlihat.
3. Diet eliminasi untuk dugaan alergi makanan
Ena ke hoo e batlang e le "tekanyetso ea khauta." Ntja e fepuoa lijo tse khethehileng (protheine e ncha kapa lijo tse nang le hydrolyzed) libeke tse 8-12 ntle le lijo tse ling tse monate. Haeba ntja e ntlafala, ho etsoa tlhahlobo ea ho qholotsa (ho khutlela lijong tsa khale) ho netefatsa hore na e fumanoe joang.
4. Tes alergi untuk atopi
Hang ha tlhahlobo ea kliniki ea atopy e se e tiisitsoe ka matla, tlhahlobo ea ka hare ho letlalo kapa tlhahlobo ea mali (serological IgE) e ka thusa ho khetholla lintho tse bakang allergy tikolohong bakeng sa kalafo ea immunotherapy. Ho bohlokoa ho hlokomela hore liteko tsena ha lia rereloa ho "hlahloba atopy ho tloha qalong," empa ho e-na le hoo ke ho khetholla lintho tse bakang allergy tse amehang.
Melao-motheo ea kalafo le phekolo
Ho kula ha lintja hangata ha ho rarollehe ka botlalo, empa ho ka laoloa ka motsoako oa maano:
– Kontrol parasit yang ketat
Ho FAD, sena ke sa bohlokoa. Liphoofolo tsohle tsa lapeng hangata li hloka phekolo ea ho thibela li-flea, 'me tikoloho le eona e lokela ho hloekisoa.
– Perawatan kulit dan pemulihan skin barrier
Li-shampoo tsa bongaka, mekhoa ea phekolo ea letlalo, le li-supplement tse itseng li ka thusa ho fokotsa ho ruruha le ho laola likokoana-hloko tse ling. Ho hlapa kamehla ka lihlahisoa tse loketseng hangata ho etsa phapang e kholo ho lintja tse se nang letlalo.
– Obat anti-gatal dan anti-inflamasi
Ngaka Hewan dapat meresepkan obat untuk menekan gatal, seperti terapi yang menarget jalur inflamasi tertentu, atau kortikosteroid pada kondisi tertentu dengan pengawasan. Penggunaan obat harus mempertimbangkan efek samping dan kondisi kesehatan lain.
– Antibiotik/antijamur bila ada infeksi sekunder
Hangata tšoaetso ea letlalo le ea litsebe e mpefatsa alejiki; ho li phekola ho ka ntlafatsa boiketlo kapele.
– Diet khusus untuk alergi makanan
Haeba karabelo ea lijo e pakoa, taolo ea nako e telele ke ho qoba protheine e bakang ho kula le ho boloka lijo tse tsitsitseng.
– Imunoterapi (allergen-specific immunotherapy)
Bakeng sa atopy, kalafo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung e ka thusa ho fokotsa kutloisiso ea' mele ho lintho tse bakang allergy tikolohong. Litlamorao li etsahala butle-butle 'me hangata li hlahlojoa likhoeli tse' maloa. Ena ke mokhoa o mong o shebaneng le sesosa sa mantlha, eseng matšoao feela.
Tšusumetso boleng ba bophelo le karolo ea mong'a bona
Ho kula ho sa foleng ho ka fokotsa boleng ba bophelo ba ntja hobane ho hlohlona ho sitisa boroko, ho baka ho teneha ha letlalo, 'me ho eketsa khatello ea maikutlo. Beng ba lintja hangata ba ba le mokhathala oa maikutlo le oa lichelete ka lebaka la phekolo e pheta-phetoang. Kalafo e atlehileng e itšetlehile haholo ka tlhokomelo e tsitsitseng: taolo ea kamehla ea lintsintsi, ho khomarela lijo tse tlosoang, kemiso ea ho hlapa, le ho beha leihlo litsebe le letlalo. Puisano e ntle pakeng tsa mong'a tsona le ngaka ea liphoofolo e bohlokoa bakeng sa moralo oa phekolo oa sebele le o ka finyelloang.
Qetello
Lithuto tsa lefu la alejiki ho lintja li bontša hore alejiki ke maemo a rarahaneng a amanang le tšebelisano ea mabaka a liphatsa tsa lefutso, mabaka a tikoloho le karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung. Mefuta e tloaelehileng haholo e kenyelletsa dermatitis ea flea bite, dermatitis ea atopic, le alejiki ea lijo. Tlhahlobo e nepahetseng e hloka mokhoa o tsamaeang le mohato ho thibela likokoana-hloko le tšoaetso le ho leka alejiki ea lijo le tikoloho. Kalafo e ntle ka ho fetisisa hangata ke ea mefuta e mengata: taolo ea likokoana-hloko, tlhokomelo ea letlalo, meriana ea ho thibela ho hlohlona, taolo ea tšoaetso, liphetoho tsa lijo, 'me, maemong a mang, kalafo ea' mele. Ka leano le nepahetseng le tlhokomelo e tsitsitseng ea nako e telele, lintja tse ngata tsa alejiki li ka phela bophelo bo mabothobotho le bo mafolofolo.
Haeba o rata, nka fetola sengoloa sena hore e be mofuta oa thuto haholoanyane (ka mokhoa oa koranta le buka ea libuka), kapa mofuta o tsebahalang haholo bakeng sa li-blog tsa beng ba lintja, ke eketsa likaroloana tse kang "lithuto tsa nyeoe" le "liphuputso tsa morao tjena."