Tšireletso ea 'Mele le Mathata a Eona
Pendahuluan
Sistimi ea 'mele ea ho itšireletsa mafung ea motho ke sistimi ea tlhaho ea ho itšireletsa e etselitsoeng ho sireletsa' mele litšokelong tse fapaneng tsa kantle, tse kang libaktheria, livaerase, li-fungus le likokoana-hloko. Sistimi ena e na le marang-rang a rarahaneng a lisele, liprotheine, litho le lisele tse sebetsang hammoho ho loantša likokoana-hloko tse kenang 'meleng. Leha ho le joalo, joalo ka litsamaiso tse ling 'meleng, sesole sa 'mele ha se kamehla se sebetsang hantle. Sehlooho sena se tla tšohla sesole sa 'mele, hore na se sebetsa joang, le mathata a mang a 'mele a ho itšireletsa mafung a ka hlahang.
Mokhoa oa ho Itšireletsa 'Meleng: Kamoo o Sebetsang Kateng
Sistimi ea 'mele ea ho itšireletsa mafung e na le likarolo tse peli tse ka sehloohong: tšireletso ea tlhaho le tšireletso e ikamahanyang le maemo. Tšireletso ea tlhaho ke mokhoa oa pele oa tšireletso 'me ha e khethehe. Karolo ena e kenyelletsa letlalo, lera la mucous, le lisele tse itseng tse tšoeu tsa mali tse kang macrophages le neutrophils, tse ikarabellang bakeng sa ho ja le ho senya likokoana-hloko.
Ka lehlakoreng le leng, tšireletso ea 'mele e ikamahanyang le maemo ke mokhoa oa bobeli oa tšireletso o tobileng haholoanyane khahlanong le likokoana-hloko tse itseng. E kenyelletsa li-lymphocyte tsa B le T, tse khonang ho hopola le ho fana ka tšireletso e matla le e potlakileng ha li kopana hape le kokoana-hloko e tšoanang. Li-antibodies tse hlahisoang ke lisele tsa B ke karolo ea bohlokoa ea tšireletso ena ea 'mele e ikamahanyang le maemo.
Mefuta ea Mathata a 'Mele oa ho Itšireletsa
Mathata a 'mele a hlaha ha sesole sa 'mele se sa sebetse hantle. Mathata ana a ka aroloa ka mekhahlelo e meraro e meholo: khaello ea 'mele ea ho itšireletsa mafung, autoimmune, le mathata a hypersensitivity (allergy).
1. Khaello ea sesole sa 'mele
Ho haella ha sesole sa 'mele ho etsahala ha karolo ea sesole sa 'mele e le sieo kapa e sa sebetse hantle. Boemo bona e ka ba ba mantlha (ba tlhaho) kapa ba bobeli (bo fumanoeng).
– Phoso ea mantlha ea 'mele ea ho itšireletsa mafung: Bothata ba liphatsa tsa lefutso boo hangata bo bang teng ho tloha tsoalong. Mohlala ke Phoso e Matla ea 'Mele e Kopantsoeng (SCID), moo bakuli ba se nang kapa ba fokolang haholo kapa ba sa sebetseng hantle, e leng se etsang hore ba be kotsing e kholo ea tšoaetso.
– Khaello ea sesole sa 'mele sa bobeli: E bakoa ke mabaka a kantle a kang lefu, meriana, kapa maemo a mang a bongaka. Mohlala o tsebahalang haholo ke Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS), e bakoang ke Vaerase ea Human Immunodeficiency Virus (HIV). Tabeng ena, vaerase e hlasela lisele tsa T, tse bohlokoa bakeng sa sesole sa 'mele se ikamahanyang le maemo.
2. Boitšireletso ba 'mele bo ikemetseng
Boitšireletso ba 'mele bo iketsang bo ikemetseng ke boemo boo sesole sa 'mele se hlaselang lisele le lisele tsa sona tse phetseng hantle joalokaha eka ke tšokelo. Sesosa se tobileng sa boitšireletso ba 'mele bo iketsang bo ikemetseng ha se utloisisoe ka botlalo, empa mabaka a liphatsa tsa lefutso, tikoloho le lihormone a bapala karolo.
– Ramatiki ea Mafu a Mafu (RA): Lefu la ho itšireletsa mafung leo ho lona sesole sa 'mele se hlaselang manonyeletso, se bakang ho ruruha, bohloko le tšenyo ea ka ho sa feleng haeba se sa phekoloe.
– Systemic Lupus Erythematosus (SLE): E ama litsamaiso tse fapaneng tsa litho 'meleng, e baka matšoao a kang mokhathala o feteletseng, bohloko ba manonyeletso le makhopho a letlalo.
– Lefu la Tsoekere la Mofuta oa 1: Boemo boo sesole sa 'mele se hlaselang lisele tsa beta tsa manyeme tse hlahisang insulin, e leng se fellang ka khaello ea insulin le keketseho ea maemo a tsoekere maling.
3. Mathata a ho ba le kutloelo-bohloko e feteletseng (Allergy)
Ho ba le kutloelo-bohloko e feteletseng ke karabelo e feteletseng kapa e sa tloaelehang ea 'mele ea ho itšireletsa mafung ho ntho eo hangata e seng kotsi. Ho kula ke mohlala o tloaelehileng oa ho ba le kutloelo-bohloko e feteletseng.
– Ho kula ha dijo: Ho baka karabelo ya mmele ya ho itšireletsa mafung dijong tse itseng tse kang dinate, dijo tsa lewatle, kapa dihlahiswa tsa lebese, ho ka baka matshwao a tlohang ho makhopho a bobebe ho isa ho anaphylaxis e matla.
– Asthma ea Alejiki: Boemo boo ho bona lintho tse bakang alejiki li bakang ho ruruha ha litsela tsa moea, e leng se etsang hore li be tšesaane 'me li hlahise matšoao a kang bothata ba ho hema le ho khohlela.
Tlhahlobo le Kalafo
Ho sebetsana le mathata a ho itšireletsa mafung, tlhahlobo e nepahetseng ea lefuba e bohlokoa. Hangata sena se kenyelletsa nalane e felletseng, tlhahlobo ea 'mele, le letoto la liteko tsa laboratori, joalo ka liteko tsa mali, ho lekola ts'ebetso ea sesole sa 'mele.
Kalafo le meriana li itšetlehile ka mofuta le boima ba lefu la 'mele oa ho itšireletsa mafung.
– Khaello ea 'mele ea ho itšireletsa mafung: Batho ba nang le bothata bona ba ka 'na ba hloka immunoglobulin e kenngoang ka methapo ho nkela li-antibodies tse sieo, phekolo ea liphatsa tsa lefutso, kapa esita le ho kenngoa ha lisele tsa stem ho lokisa liphoso tsa lefutso tse futsitsoeng.
– Autoimmune: Kalafo hangata e kenyelletsa tšebeliso ea meriana e thibelang 'mele ho fokotsa karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung le ho thibela tšenyo e eketsehileng ea lisele. Li-corticosteroids le meriana e seng ea steroid e thibelang ho ruruha hangata li sebelisoa ho fokotsa ho ruruha le bohloko.
– Ho kula ha mmele: Kalafo e kenyelletsa ho qoba ho kula ha mmele, di-antihistamine, di-bronchodilator bakeng sa asma, le epinephrine bakeng sa dikarabelo tse tebileng tsa anaphylactic.
Thibelo
Leha mafu a mang a ho itšireletsa mafung a bakoa ke liphatsa tsa lefutso 'me a ke ke a thibeloa, ho na le mehato eo u ka e nkang ho boloka sesole sa hau sa 'mele se phetse hantle le ho fokotsa kotsi ea ho tšoaroa ke mafu.
– Mokhoa oa Bophelo bo Botle: Lijo tse leka-lekaneng, boikoetliso ba kamehla, boroko bo lekaneng le taolo ea khatello ea maikutlo ke lintlha tsa bohlokoa ho bolokeng sesole sa 'mele se phetseng hantle.
– Meento: Ho fumana liente tse khothaletsoang ho ka sireletsa 'mele mafung a mangata a tšoaetsanoang a ka bakang mathata a tebileng.
– Bohloeki ba Motho ka Mong: Ho itloaetsa mekhoa ea bohloeki e kang ho hlatsoa matsoho khafetsa ho fokotsa monyetla oa ho pepesehela likokoana-hloko.
Qetello
Sesole sa 'mele se bapala karolo ea bohlokoa ho etseng hore bophelo bo botle bo be betere le ho thibela mafu. Leha ho le joalo, lintho tse sa tloaelehang tsamaisong ea 'mele ea ho itšireletsa mafung li ka lebisa mathateng a fapaneng a bophelo bo botle, ho tloha tšoaetsong e iphetang ho ea mafung a 'mele a itšireletsang mafung le ho kula. Ho utloisisa mefuta e fapaneng ea mafu a 'mele le mokhoa oa ho a laola ho re thusa ho ba hlokolosi le ho ba mafolofolo haholoanyane ho etseng hore bophelo ba rona bo be betere. Ka tlhahlobo e nepahetseng le kalafo e nepahetseng, mafu a mangata a 'mele a ka laoloa, a lumella bakuli ho phela bophelo bo atlehileng le bo phetseng hantle.