Hobaneng ha li-amino acid tsa bohlokoa li le bohlokoa?
Li-amino acid ke motheo oa kaho ea liprotheine, tse bohlokoa bakeng sa mesebetsi e fapaneng ea baeloji le lits'ebetso tsa metabolism 'meleng oa motho. Ho li-amino acid tse 20 tse hlokoang ke 'mele, tse robong li arotsoe ka lihlopha tsa li-amino acid tsa bohlokoa. Li-amino acid tsa bohlokoa li ke ke tsa hlahisoa ke 'mele 'me li tlameha ho fumanoa ka lijo tsa rona. Sehloohong sena, re tla hlahloba bohlokoa ba li-amino acid tsa bohlokoa, mesebetsi ea tsona le mehloli ea lijo e ruileng ka limatlafatsi tsena.
Li-amino acid tsa bohlokoa ke life?
Ka kakaretso, li-amino acid ke limolek'hule tse sebetsang e le li-design tsa liprotheine. Liprotheine tsena, le tsona, li bapala karolo ea bohlokoa hoo e batlang e le ts'ebetsong e 'ngoe le e 'ngoe ea lik'hemik'hale le ts'ebetso 'meleng. Li-amino acid tse robong tse arotsoeng ka lihlopha e le tsa bohlokoa ke:
1. Histidine
2. Isoleucine
3. Leucine
4. Lysine
5. Methionine
6. Phenylalanine
7. Threonine
8. Tryptophan
9. Valin
'Mele oa motho o ke ke oa hlahisa li-amino acid tsena tsa bohlokoa ka botsona, kahoo re tlameha ho li fumana lijong.
Mesebetsi ea Li-amino Acids tsa Bohlokoa
Asiti e 'ngoe le e 'ngoe ea amino ea bohlokoa e na le mosebetsi o ikhethang o tlatsetsang boiketlong ba 'mele ka kakaretso. Mona ke tlhaloso e qaqileng ea mesebetsi ea bona e fapaneng:
1. Histidine: Amino acid ena e bohlokoa bakeng sa tlhahiso ea histamine, e leng neurotransmitter ea bohlokoa karabelong ea 'mele ea ho itšireletsa mafung, tšilong ea lijo le potolohong ea boroko le ho tsoha. Histidine e boetse ea hlokahala ho boloka myelin, e sireletsang lisele tsa methapo.
2. Isoleucine: Isoleucine e sebetsa haholo-holo metabolism ea mesifa 'me e bohlokoa bakeng sa ho hlaphoheloa ha mesifa le ho eketsa mamello ea' mele. Isoleucine e boetse e thusa ho boloka botsitso ba matla.
3. Leucine: E tsebahala ka karolo ea eona tlhahisong ea protheine le ho hlaphoheloeng ha mesifa, leucine e boetse e thusa ho laola maemo a tsoekere maling le ho hlasimolla pholiso ea maqeba.
4. Lysine: Amino acid ena e tšehetsa kholo, ho monngoa ha calcium, le tlhahiso ea lihormone, lienzyme le li-antibodies. Lysine e boetse e bapala karolo tlhahisong ea collagen le elastin, tse bohlokoa bakeng sa letlalo le phetseng hantle le lisele tse ling.
5. Methionine: Methionine ea hlokahala bakeng sa metabolism le ho ntša chefo 'meleng. E boetse e thusa ho monyeng liminerale tse kang selenium le zinc. Methionine ke selelekela sa metsoako e meng e kang taurine le homocysteine.
6. Phenylalanine: Ena ke selelekela sa di-neurotransmitters tse kang dopamine, norepinephrine, le epinephrine. Kahoo, phenylalanine e bapala karolo ya bohlokwa taolong ya maikutlo le tshebetsong ya kelello.
7. Threonine: E bohlokoa bakeng sa ts'ebetso ea 'mele ea ho itšireletsa mafung, threonine e boetse e bapala karolo ea ho thehoa ha collagen le elastin. E boetse e tšehetsa ts'ebetso ea sebete le metabolism ea mafura.
8. Tryptophan: E tsebahala ka karolo ea eona tlhahisong ea serotonin, e leng neurotransmitter e amang maikutlo, boroko le takatso ea lijo. Tryptophan e ka boela ea fetoloa melatonin, e laolang lipotoloho tsa boroko.
9. Valine: E bohlokwa bakeng sa kgolo le tsosoloso ya mesifa. Valine e boetse e thusa ho laola maemo a tswekere mading le ho tshehetsa tshebetso ya kelello.
Mehloli ea Lijo ea Li-Amino Acids tsa Bohlokoa
Ho fihlela tlhoko ea 'mele ea li-amino acid tsa bohlokoa, ho bohlokoa ho kenyelletsa mehloli e felletseng ea protheine lijong tsa rona. Mehloli e felletseng ea protheine ke lijo tse nang le li-amino acid tsohle tse robong tsa bohlokoa. Mehlala e meng ea lijo tse nang le li-amino acid tsa bohlokoa ke ena:
1. Nama le Khoho: Nama ea khomo, nama ea kolobe, khoho le kalakuni ke mehloli e felletseng ea protheine ea liphoofolo 'me e na le li-amino acid tse ngata tsa bohlokoa.
2. Litlhapi le Lijo tsa Leoatleng: Litlhapi tse kang salmon, tuna, le mackerel hammoho le lijo tsa leoatleng tse kang shrimp le shellfish ke likhetho tse ntle haholo.
3. Mahe le Lihlahisoa tsa Lebese: Mahe, lebese, yogurt le chisi ha li ruile protheine feela empa li boetse li fana ka li-amino acid tsohle tsa bohlokoa tseo 'mele o li hlokang.
4. Mehloli ea Limela: Le hoja ho tloaelehile haholo ho fumana liprotheine tse sa fellang mehloling ea limela, ho na le mekhelo e meng, joalo ka quinoa, soya, le lihlahisoa tse thehiloeng ho soya tse kang tofu le tempeh. Ka ho kopanya mehloli e fapaneng ea limela joalo ka raese le linaoa, u ka boela ua fumana boemo bo felletseng ba amino acid.
Matšoao le Matšoao a Khaello ea Bohlokoa ba Amino Acid
Ho haella ha amino acid ea bohlokoa ho ka baka mathata a fapaneng a bophelo bo botle. Matšoao a mang a khaello a kenyelletsa:
1. Bofokoli ba Mesifa le Mokhathala: Ha motho a se na li-amino acid tse lekaneng ho lokisa le ho boloka mesifa, a ka ’na a ikutloa a fokola ’me a khathala habonolo.
2. Mathata a Letlalo le Moriri: Khaello ea li-amino acid, tse phethang karolo ea ho qaptjoa ha collagen, e ka ama bophelo ba letlalo le moriri. Sena se ka lebisa letlalong le omileng, ho lahleheloa ke moriri le manala a robehang.
3. Mathata a Kelello le a Maikutlo: Kaha li-amino acid tse ling tsa bohlokoa li sebetsa e le li-neurotransmitters, likhaello li ka ama maikutlo le ts'ebetso ea kelello, tsa baka matšoao a kang khatello ea maikutlo, matšoenyeho le mathata a boroko.
4. Pholiso ea Maqeba a Butle-butle: Li-amino acid tsa bohlokoa li phetha karolo ea ho folisa le ho tsosolosa lisele. Khaello e ka liehisa mokhoa oa ho folisa maqeba.
5. Sistimi ea 'mele e Fokolang ea ho Itšireletsa: Khaello ea limatlafatsi tsena e ka ama tlhahiso ea li-antibodies, tse bohlokoa bakeng sa karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung.
Melemo ea ho Sebelisa Li-Amino Acids tsa Bohlokoa
Bohlokoa ba li-amino acid tsa bohlokoa ha boa lokela ho hlokomolohuoa, ka lebaka la melemo eo li fanang ka eona:
1. Ho Hlaphoheloa le ho Hola ha Mesifa: Baatlelete, baithaopi ba 'mele, le batho ka bomong ba koetlisoang ka matla ba hloka li-amino acid tsa bohlokoa bakeng sa ho hlaphoheloa le ho hola ha mesifa.
2. Bophelo bo Botle ba Kelello le Maikutlo: Li-amino acid tse kang tryptophan le phenylalanine li phetha karolo ea ho kopanya li-neurotransmitter tsa bohlokoa, tse thusang ho laola maikutlo le ho fokotsa kotsi ea mathata a kelello.
3. Letlalo, Moriri le Manala a Phetseng Hantle: Kotla ena e boetse e bohlokoa bakeng sa ho kopanya collagen le keratin, e leng likarolo tsa mantlha tsa letlalo, moriri le manala.
4. E Matlafatsa Sistimi ea 'Mele ea ho Itšireletsa: Ho netefatsa hore 'mele o fumana li-amino acid tsohle tse robong tsa bohlokoa ho thusa ho boloka karabelo e matla ea 'mele ea ho itšireletsa mafung, ho loantša tšoaetso, le ho tšehetsa ho hlaphoheloa bokuling.
Qetello
Li-amino acid tsa bohlokoa li bapala karolo ea bohlokoa mesebetsing e fapaneng ea baeloji e leng ea bohlokoa bakeng sa bophelo bo botle ba rona le boiketlo ba rona. Ka ho utloisisa bohlokoa ba limatlafatsi tsena le ho netefatsa lijo tse leka-lekaneng, re ka tšehetsa ts'ebetso e ntle ea 'mele. Ho ja mehloli e felletseng ea protheine joalo ka nama, tlhapi, lihlahisoa tsa lebese le mehloli e meng e thehiloeng limela ke tsela e molemohali ea ho fihlela litlhoko tsa bohlokoa tsa 'mele oa hau tsa amino acid. U se ke ua hlokomoloha karolo ea bohlokoa ea li-amino acid tse robong tsa bohlokoa ho bolokeng bophelo ba hau bo botle, 'me u etse qeto e bohlale ea ho li kenyelletsa lijong tsa hau tsa letsatsi le letsatsi.