Mokhoa oa ho thehoa ha memori ke boko

Mokhoa oa ho Theha Mehopolo ke Boko

Na o kile wa ipotsa hore na boko ba rona bo kgona ho boloka tlhahisoleseding e ngata hakaale jwang, ho tloha mehopolong ya bongoaneng ho isa dinneteng tseo re ithutileng tsona sekolong? Hoa makatsa hore na mekgwa ya ho etsa memori bokong ba motho e rarahane ebile e rarahane hakae. Mehopolo ha se ya bohlokwa feela hore batho ka bomong ba tsamaye bophelong ba letsatsi le letsatsi, empa hape ke ya bohlokwa boitsebahatsong ba rona le monehelong wa rona ho tsa tsoelopele. Sengoloa sena se tla hlahloba mekgwa e rarahaneng ya ho bopa memori bokong le mabaka a susumetsang tshebetso ena.

Dibopeho tsa Boko tse Amehang ho Theheng ha Mehopolo

Ha re bua ka ho thehwa ha mohopolo, re tlameha ho utloisisa hore boko bo sebetsa e le setsi sa mantlha sa mesebetsi yohle ya kelello. Dibopeho tse mmalwa tsa bohlokwa bokong di bapala karolo ya bohlokwa ho thehweng le polokelong ya mohopolo:

1. Hippocampus: Hippocampus ke sebaka sa boko se amanang haholo le ho thehoa ha memori. E fumaneha karolong ea medial temporal lobe, hippocampus e ikarabella bakeng sa ho fetola liphihlelo le mehopolo ea nako e khuts'oane hore e be mehopolo ea nako e telele.

2. Prefrontal Cortex: Karolo ena e bohlokoa bakeng sa ho boloka le ho hopola memori e sebetsang, e re lumellang ho boloka le ho laola tlhahisoleseling ka nako e khuts'oane.

3. Amygdala: Amygdala e haufi le hippocampus mme e bapala karolo ea bohlokoa mohopolong oa maikutlo. Liphihlelo tse nang le karolo e matla ea maikutlo li hopoloa habonolo ka lebaka la tšusumetso ea amygdala.

4. Cerebral Cortex: Karolo ena e ka ntle ea boko e sebelisetsoa ho boloka mefuta e fapaneng ea tlhahisoleseling nako e telele.

5. Striatum: E ameha mohopolong oa ts'ebetso, o amanang le tsebo le mekhoa eo re e etsang ntle le ho nahana ka eona ka hloko, joalo ka ho palama baesekele kapa ho thaepa.

Mokhoa oa ho Theha Mehopolo

Ho thehoa ha memori ke ts'ebetso e nang le mekhahlelo e 'maloa e amanang: Ho ngola, ho boloka, ho fumana le ho kopanya.

BALA  Karolo ea RNA tlhahisong ea protheine

1. Ho ngola (Ho rekota)

Mokhahlelo oa pele oa ho thehoa ha memori ke ho ngola khoutu. Ena ke mokhoa oo ka oona tlhahisoleseling e fetoloang hore e be sebopeho seo boko bo ka se amohelang. Ho ngola khoutu ho ka etsahala ka boomo kapa ka ho se tsebe. Mohlala, u ka 'na ua leka ka boomo ho hopola lebitso la motho ka ho ela hloko lintlha tsa bohlokoa, kapa ka phoso u ka 'na ua tšoara molumo o tsoang papatsong eo u e utloang khafetsa.

Ho na le mefuta e 'maloa ea ho kenya khoutu:

– Ho ngola khoutu ka pono: Ho sebedisa pono ho sebetsana le tlhahisoleseding.
– Ho ngola ka molumo: Ho sebedisa kutlo ho sebetsana le tlhahisoleseding.
– Ho ngola ka Semantic: Ho sebedisa moelelo, tlhaloso, kapa moelelo wa mantswe ho sebetsana le tlhahisoleseding.

2. Polokelo

Mokhahlelo oa bobeli ke polokelo, moo tlhahisoleseling e kentsoeng e bolokoang bokong. Polokelo ea memori e ka aroloa ka mekhahlelo e 'meli e meholo:

– Mehopolo ea Nako e Khutšoanyane: Tlhahisoleseling e bolokoa ka nakoana 'me e hloka ho phetoa haeba e tla hopoloa nako e telele. Mohlala, ho hopola nomoro ea mohala ea motho ho nka metsotsoana e seng mekae feela.
– Khopolo ea Nako e Telele: Polokelo e tsitsitseng haholoanyane ea tlhahisoleseling 'me hangata e ka hopoloa ka nako e telele. Mohlala ke ho hopola mabitso a matichere a sekolo sa mathomo.

3. Ho Fumana (Ho Hopola)

Mokhahlelo oa boraro ke ho fumana, kapa ho hopola tlhahisoleseling e bolokiloeng. Ena ke mokhoa oo tlhahisoleseling e bolokiloeng mohopolong e fihlellehang ka oona ha ho hlokahala. Ts'ebetso ena e ka ba e sebetsang kapa e sa sebetseng. Mohlala, ho batla ka mafolofolo mehopolo ea seo u ithutileng sona maobane kapa ka tšohanyetso ho lemoha sefahleho sa motho leha u sa ka ua leka ho se hopola.

4. Ho kopanngoa

Mokhahlelo oa ho qetela oa ho thehoa ha mohopolo ke ho kopanngoa, e leng mokhoa oa ho matlafatsa mohopolo ho tloha boemong bo feto-fetohang ho ea boemong bo tsitsitseng le bo sa feleng. Mokhoa oa ho kopanngoa hangata o susumetsoa ke boroko, haholo-holo boroko ba REM (Rapid Eye Movement). Nakong ea boroko, boko bo sebetsa ho hlophisa le ho matlafatsa mehopolo, e leng se etsang hore ho be bonolo ho e hopola hamorao.

BALA  Sebopeho le mosebetsi oa tsamaiso ea ho hema ea motho

Mabaka a Susumetsang Sebopeho sa Mehopolo

Mabaka a 'maloa a ka susumetsa tsela eo mehopolo e thehoang le ho bolokoa ka eona bokong. Tse ling tsa tsona ke tsena:

Maikutlo

Maikutlo a bapala karolo ea bohlokoa ho theheng mohopolo. Liphihlelo tse nang le maikutlo a phahameng li atisa ho hopoloa hamolemo ho feta tse se nang maikutlo a mangata. Amygdala, e ikarabellang bakeng sa ho sebetsana le maikutlo, hangata e sebetsa hammoho le hippocampus ho kenya maikutlong liphihlelong tsa maikutlo.

Boleng ba Boroko

Boroko bo bapala karolo ea bohlokoa ho kopanyeng mohopolo. Ho hloka boroko ho ka sitisa bokhoni ba boko ba ho sebetsana le ho boloka tlhahisoleseling e ncha. Boroko bo lekaneng, ba boleng, haholo-holo nakong ea boroko ba REM, bo bohlokoa bakeng sa bophelo bo botle ba mohopolo.

khatello ea kelello

Leha kgatello e nyane e ka ntlafatsa tlhokomelo le mohopolo wa nako e kgutshwane, kgatello e sa feleng e ka ama mohopolo hampe. Dihormone tsa kgatello ya maikutlo tse kang cortisol di ka senya hippocampus le dibopeho tse ding tsa boko tse bohlokwa bakeng sa mohopolo.

Nutrisi

Phepo e ntle le yona e bohlokwa bakeng sa bophelo bo botle ba boko le mohopolo. Di-acid tse mafura tsa Omega-3, divithamine tse itseng, le diminerale di bontshitswe di tshehetsa tshebetso ya kelello le mohopolo. Dijo tse leka-lekaneng di ka thusa ho boloka bophelo bo botle ba boko ka kakaretso.

Boikoetliso ba 'Mele le ba Kelello

Boikoetliso ba 'mele bo 'nile ba amahanngoa le melemo e fapaneng ea boko, ho kenyeletsoa le ts'ebetso e ntlafalitsoeng ea mohopolo. Boikoetliso ba kelello, joalo ka ho rarolla li-puzzle kapa ho ithuta ho hong ho hocha, bo ka boela ba matlafatsa mohopolo ka ho hlasimolla boko le ho theha litsela tse ncha tsa methapo.

Qetello

Mehopolo ke e 'ngoe ea likarolo tsa bohlokoa le tse khahlang tsa ts'ebetso ea boko ba rona. Ho tloha ho khomphutheng ho ea ho kopanyeng, ho thehoa ha mohopolo ho kenyelletsa mefuta e fapaneng ea libopeho le mekhoa e rarahaneng ka hare ho boko. Maikutlo, boleng ba boroko, khatello ea maikutlo, phepo e nepahetseng, le boikoetliso ba 'mele le ba kelello kaofela li bapala karolo ea bohlokoa ho tebiseng le ho kopanyeng mehopolo.

BALA  Phapang pakeng tsa methapo ea mali le methapo ea mali

Ho ithuta kamoo mohopolo o sebetsang kateng ha ho re lumelle feela ho itlhaloganya hamolemo empa hape ho re bulela menyetla ea mekhoa e ka ntlafatsang ts'ebetso ea mohopolo bakeng sa bao e ka bang ba na le bothata ba mohopolo. Ka tsebo e nepahetseng, re ka nka mehato ea ho fetola mokhoa oa rona oa bophelo le mekhoa ho ntlafatsa mohopolo oa rona 'me qetellong boleng ba bophelo ba rona.

Siea maikutlo