Bertrand Russell le logic ea lipalo

Bertrand Russell le Mathematical Logic: Menehelo ea Hae le Lefa la Hae

Bertrand Arthur William Russell, ea tsebahalang haholo ka hore ke Bertrand Russell, e ne e le e mong oa bo-rafilosofi ba nang le tšusumetso e kholo lekholong la bo20 la lilemo. Menehelo ea hae e mengata ho logic, filosofi le lipalo e ile ea bula tsela bakeng sa nts'etsopele ea likhopolo le likhopolo tse ngata mafapheng ao. Haholo-holo, menehelo ea hae ho logic ea lipalo e fane ka motheo o tiileng bakeng sa lipatlisiso le litšibollo tse ngata tse latelang.

Bophelo ba Pele le Thuto

Bertrand Russell o hlahile ka la 18 Mots'eanong, 1872, Trellech, Monmouthshire, Wales. O ne a tsoa lelapeng le tummeng la Manyesemane la bahlomphehi. Ntate oa hae e ne e le Viscount Amberley 'me 'm'ae e ne e le Katherine Louisa Stanley. Lefu la batsoali ba hae ha a sa le monyenyane le ile la siea Russell a holisoa ke nkhono le ntate-moholo oa hae.

Russell o bontšitse bohlale bo ikhethang ho tloha bonyenyaneng. O ile a rutoa hae ke barupeli ba poraefete pele a kena Trinity College, Cambridge, moo a ileng a ithuta filosofi le logic. Ha a le Cambridge, Russell o ile a kopana le Alfred North Whitehead, eo e neng e tla ba mothusi oa bohlokoa mererong ea hae e fapaneng ea kelello.

Menehelo ho Logic ea Lipalo

Salah satu karya paling terkenal Russell dalam logika matematika adalah “Principia Mathematica,” yang ia tulis bersama Alfred North Whitehead. “Principia Mathematica,” atau yang sering disingkat sebagai PM, diterbitkan dalam tiga volume pada tahun 1910, 1912, dan 1913. Buku ini memiliki tujuan ambisius untuk meletakkan dasar matematis yang kuat bagi semua ilmu pengetahuan, mirip dengan karya Euclid dalam geometri.

Ho PM, Russell le Whitehead ba lekile ho hlalosa motheo oohle oa lipalo ba sebelisa likhopolo tse utloahalang. Ba lekile ho bontša hore likhopolo tsohle tsa lipalo li ka fokotsoa ho ba likhopolo tse utloahalang le matšoao a semmuso.

Leha ho le jwalo, boiteko bona bo ne bo se ntle le diphephetso. Bothata bo boholo bo kopaneng le bona tshebetsong ena e ne e le kgang e makatsang e ileng ya hlaha thutong ya sete, eo hamorao e ileng ya tsejwa e le “Phapang ya Russell.” Phapang ya Russell e bontsha kgohlano thutong ya sete ha re leka ho hlalosa sete e nang le yona.

Phapang ea Russell

Pherekano ea Russell e hlahile ha Bertrand Russell a nahana ka pokello ea lihlopha tsohle tse sa ikenyelletseng e le likarolo. Haeba re hlalosa sehlopha sa R ​​e le sehlopha sa lihlopha tsohle tse sa ikenyelletseng, joale potso ea hlaha hore na R e ikenyelitse kapa che.

Haeba R e ipopile, joale ka tlhaloso, R e ke ke ea ipopile. Leha ho le joalo, haeba R e sa ipopile, joale ka tlhaloso, R e tlameha ho ipopile. Phapang ena e bontša bothata ba motheo ka khopolo-taba ea sete e se nang tsebo e neng e sebelisoa ke litsebi tse ngata tsa lipalo ka nako eo.

Ho rarolla bothata bona, Russell o ile a hlahisa khopolo-taba ea mefuta, e ileng ea arola lintho tse fapaneng ka mefuta e fapaneng ho thibela hore ho se ke ha hlaha liphapang tse joalo.

Litlamorao tsa Lipalo le Filosofi

Tšusumetso ea Russell holim'a logic ea lipalo e ne e le pharaletse ebile e tebile. Boiteko ba hae ba ho hlalosa lipalo ka ho sebelisa logic bo ile ba susumetsa litsebi tse ngata tsa lipalo le bo-rafilosofi ho tsoela pele ho hlahloba metheo ea lipalo le logic. Le hoja takatso ea bona ea ho haha ​​lipalo tsohle ho tsoa melao-motheong ea logic e sa ka ea atleha ka botlalo, menehelo ea bona e ile ea bula tsela bakeng sa logic ea semmuso, khopolo-taba e behiloeng, le lithuto tse ling tse ngata tsa lipalo tsa sejoale-joale.

E 'ngoe ea litlamorao tse kholo ka ho fetisisa tsa mosebetsi oa Russell e bile pululelo ea eona ho Gertrude Beinecke, Kurt Gödel, le litsebi tse ling tse ngata tse sebetsang metheong ea lipalo. Likhopolo-taba tsa Gödel tsa ho se phethahale, har'a lintho tse ling, li pakile hore tsamaisong efe kapa efe ea lipalo e nang le palo e lekaneng ea li-axioms, kamehla ho na le litlhahiso tse ke keng tsa pakoa e le 'nete kapa leshano ka har'a tsamaiso ka boeona. Ena e ne e le phetoho ea takatso ea pele ea Russell le Whitehead, empa ba ntse ba ananela bohlokoa ba boiteko ba bona ba ho fana ka motheo o tiileng oa lipalo.

Lefa Thutong le Masimong a Mang

Ka ntle ho lefapha la logic ea lipalo, Bertrand Russell o ne a boetse a tsejoa e le mongoli, mohlahlobisisi oa sechaba, le pula-maliboho oa thuto. O ngotse libuka tse ngata tse hlahlobang litaba tsa boitšoaro, tsa lipolotiki le tsa thuto. Ho bohlokoa ho hlokomela hore Russell e ne e le rafilosofi oa boitšoaro ea neng a buella ho nahana ka bolokolohi 'me hangata a hanyetsa lithuto tse thata tsa bolumeli le tsa sechaba. Ka lebaka lena, o ne a atisa ho tobana le ho nyatsuoa le ho phehisanoa khang.

Thutong, Russell o ne a tsebahala ka maikutlo a hae a tswelopele. Bukeng ea hae ea "On Education," o ile a hatisa bohlokoa ba ho lokolla likelello tsa bana leemeng le lithutong tsa bolumeli le ho ba matlafatsa ho nahana ka botebo le ka boikemelo. Russell o thehile sekolo se tswelang pele ka 1927, seo, leha se nkile lilemo tse 'maloa feela, se ileng sa fana ka temohisiso mabapi le mekhoa e mecha ea thuto ea bana.

Dalam filsafat moral, Russell adalah pendukung kuat hak-hak individu dan pelopor dalam studi etika global. Pendekatannya terhadap isu-isu moral sering kali sangat pragmatis, menganjurkan perdamaian dan kerja sama internasional. Ia adalah penerima Hadiah Nobel Sastra pada tahun 1950, sebagai pengakuan atas berbagai tulisannya yang menjunjung tinggi cita-cita kemanusiaan dan kebebasan intelektual.

Kata Penutup

Bertrand Russell e ne e le motho ea nahanang ka ho hlaka, eo tšusumetso ea hae e ntseng e utloahala le kajeno mafapheng a mangata a tsebo. Thutong ea lipalo, mosebetsi oa hae le Alfred North Whitehead ho "Principia Mathematica" ke ntlha ea bohlokoa historing ea lipalo le logic. Mokhoa oa hae oa ho rarolla mathata a motheo a logic, joalo ka Russell's Paradox, o bile le tšusumetso e kholo le e tšoarellang nako e telele.

Ka ntle ho lipalo le logic, Russell o tsejoa e le rafilosofi oa boitšoaro, mohlahlobisisi oa sechaba, le mosuoe ea sebete. Mosebetsi oa hae o bonahatsa moea oa boikemelo le boikemisetso ba ho belaella likhopolo-taba tse sa lekoang, o re khothaletsa kaofela ho batla 'nete kamehla le ho khothaletsa tokoloho ea kelello. Ka hona, Bertrand Russell o sietse lefats'e lefa la bohlokoa la kelello.

Siea maikutlo