Mehlala e 12 ea lipotso tse bonolo tsa mochini
1. Sheba setšoantšo sa pulley e tsitsitseng ka lehlakoreng! Ho e phahamisa, ho hlokahala matla a F.
e kholo joalo ka ...
A. 50 N
B. 100 N
C. 200 N
D. 1000 N
Puisano
Boima ba mojaro = Li-Newton tse 100. Ho phahamisa mojaro, ho hlokahala matla a bonyane a Li-Newton tse 100.
Karabo e nepahetseng ke B.
2. Sheba setšoantšo!

Molemo oa lever oa mechini ke…
A. 1
B. 1,5
C. 2,5
D. 10
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Boima (w) = 75 Newtons
Matla (F) = 7,5 Newton
Letsoho la Matla (LK) = 50 cm
Letsoho la Mojaro (LB) = 5 cm
E botsitsoe: Molemo oa mechini (KM)
Karabo:
Foromo ea melemo ea mechini ea lever:
KM = w / F kapa KM = LK/LB
Tlhahisoleseding: KM = monyetla wa mechini, w = boima ba mojaro, F = matla, LK = letsoho la matla, LB = letsoho la mojaro.
Molemo oa mechine oa lever o baloa ho sebelisoa foromo e kaholimo:
KM = w/F = 75 Newtons / 7,5 Newtons = 10 kapa
KM = LK/LB = 50 cm /5 cm = 10
Karabo e nepahetseng ke D.
3. Sheba setšoantšo se latelang sa lever!
Boholo ba matla a ho phahamisa lefika ke…
A. 2.250 Newton
B. 1.500 Newton
C. 750 Newton
D. 500 Newton
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Boima ba mojaro (w) = 1500 Newton
Letsoho la mojaro (Lb) = limithara tse 0,5
Letsoho la matla (Lk) = limithara tse 1,5
E botsitsoe: Matla (F)
Karabo:
Foromo ea melemo ea mechini ea lever:
Km = w / F kapa Km = Lk/Lb
Tlhaloso ea foromo:
Km = monyetla oa mechine, w = boima ba mojaro, F = matla, Lk = letsoho la matla, Lb = letsoho la mojaro.
Melemo ea mechini:
Km = Lk/Lb = 1,5/0,5 = 3
Setaele se seholo:
Km = w / F
F = w / Km
F = 1500 Newtons / 3
F = 500 Newton
Karabo e nepahetseng ke D.
4. Sheba setšoantšo!

Ho mechine e mene e bonolo e kaholimo, e sebelisang molao-motheo oa sefofane se sekametseng ke...
A. 1 le 2
B. 1 le 3
C. 2 le 3
D. 3 le 4
Puisano
Mochini o bonolo ke sesebelisoa se sebelisetsoang ho nolofatsa mosebetsi oa motho. Mohlala, haeba u thatafalloa ho phahamisa ntho ho fihlela bophahamong bo itseng, sefofane se sekametseng se ka sebelisoa. Ho sutumelletsa ntho sebakeng se sekametseng ho hloka matla a fokolang ho feta ho e phahamisa ka ho toba. Tabeng ena, ntho e tsamaea ha sefofane se sekametseng se ntse se eme.
Sefofane se sekametseng setšoantšong se kaholimo ke sefofane se sekametseng e sa sisinyeheng. Ho na le difofane tse sekametseng e leng mechine e bonolo e ka tsamayang, e leng dikurufu (1) le di-wedge. Mehlala ya di-wedge ke dilepe (2), dithipa le di-chisel. Tabeng ena, ntho e sa sisinyehe ha sefofane se sekametseng se ntse se tsamaya.
Karabo e nepahetseng ke A.
5. Mochini o latelang o bonolo o sebelisang molao-motheo oa lever ke...

Puisano
Mofuta o mong oa mochini o bonolo ke lever. Lever ke sesebelisoa se eketsang matla, moo matla a hlahisoang a leng maholo ho feta matla a lokollotsoeng. Ho na le mefuta e meraro ea li-lever, e leng li-lever tsa sehlopha sa pele, li-lever tsa sehlopha sa bobeli le li-lever tsa sehlopha sa boraro. Tšobotsi ea lever ea sehlopha sa pele ke hore fulcrum e pakeng tsa matla le mojaro, mohlala, sekere le pliers. Tšobotsi ea lever ea sehlopha sa bobeli ke hore mojaro o pakeng tsa fulcrum le matla, mohlala, se hulang manala le stapler. Tšobotsi ea lever ea sehlopha sa boraro ke hore matla a pakeng tsa mojaro le fulcrum, mohlala, borashe.
Setšoantšo sa B ke mohlala oa lever ea sehlopha sa bobeli, moo mojaro o leng pakeng tsa fulcrum (lebili) le matla (matla a ho phahamisa le matla a ho sututsa a batho).
Karabo e nepahetseng ke B.

6. Mochini o latelang o bonolo o na le molao-motheo o tšoanang oa ho sebetsa le mochini o bonolo o ka holimo, e leng...

Puisano
Mochini o bonolo setšoantšong se ka holimo ke lever. Lever ke sesebelisoa se eketsang matla, moo matla a hlahang a leng maholo ho feta matla a sebelisitsoeng. Ho na le mefuta e meraro ea lever: lever ea sehlopha sa pele, lever ea sehlopha sa bobeli, le lever ea sehlopha sa boraro.
Tšobotsi ea lever ea sehlopha sa pele ke hore fulcrum e pakeng tsa matla le mojaro, mohlala, li-lever, likere le li-plier.
Tšobotsi ea lever ea sehlopha sa bobeli ke hore mojaro o pakeng tsa fulcrum le matla, mohlala, sesebelisoa sa ho hula manala le sesebelisoa sa ho kopanya.
Tšobotsi ea lever ea sehlopha sa boraro ke hore matla a pakeng tsa mojaro le karolo e ka holimo, mohlala, borashe.
Setšoantšo potsong e ka holimo ke lever 'me mochini o bonolo o sebetsang ka molao-motheo o tšoanang le oa lever e le sekere.
Karabo e nepahetseng ke C.
7. Sheba papali ea ho sesa ka seesaw joalokaha ho bontšitsoe setšoantšong se latelang!
Boima ba ngoana A bo feta ba ngoana B. E le hore seesaw e leka-lekane, boemo bo nepahetseng ke...
A. Karolo e felletseng ea T e fetisetsoa ntlheng ea P
B. Ngoana B o fetela ntlheng ea R
C. Ngoana A o fallela ntlheng ea P
D. Ngoana B o fetela ntlheng ea Q
Puisano
Sesake ea ho sesa ke mohlala oa mochini o bonolo oa lever. Mokhoa oa melemo ea oona ea mechini ke:
KM = w lb = F lk
Lintlha :
KM = monyetla oa mechine,
w = mojaro
lb = letsoho la mojaro = sebaka se pakeng tsa mojaro le fulcrum. Efcrum e setšoantšong ke T
F = matla
lk = letsoho la matla = sebaka se pakeng tsa matla le fulcrum. Efcrum e setšoantšong ke T
Ho latela foromo e kaholimo, e le hore sehlahisoa sa mojaro (w) le letsoho la mojaro (lb) li tšoane le sehlahisoa sa matla (F) le letsoho la matla (lk), joale haeba mojaro o le moholo 'me matla a le manyane, letsoho la mojaro (lb) le tlameha ho ba le lenyenyane 'me letsoho la matla (lk) le tlameha ho ba le leholo.
Sheba setšoantšo se kaholimo. Haeba A e le mojaro o moholo 'me B e le matla a manyane, ho leka-lekana ho etsahala ha letsoho la mojaro le le lenyenyane 'me letsoho la matla le le leholo.
Letsoho la mojaro le ba lenyenyane ka mora hore ngwana A a fetohele ho P.
Karabo e nepahetseng ke C.
8.
Sheba setšoantšo se ka tlase!
Ho difofane tse nne tse sekametseng ka hodimo, e nang le monyetla o tshwanang wa mechini e bontshitswe palong ya setshwantsho….
A. (1) le (2)
B. (1) le (3)
C. (2) le (4)
D. (3) le (4)
Puisano
Sefofane se sekametseng ke mochini o bonolo. Mechini e bonolo ke lisebelisoa tse thusang batho ho etsa mesebetsi. Lifofane tse sekametseng li sebelisetsoa ho nolofalletsa batho ho phahamisa lintho ho fihlela bophahamong bo itseng.
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng ke karolelano ea bolelele ba sefofane se sekametseng le bophahamo ba sefofane se sekametseng.
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 1 = 5 cm / 2 cm = 2,5
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 2 = 3 cm / 2 cm = 1,5
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 3 = 3 cm / 1 cm = 3
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 4 = 12 cm / 4 cm = 3
Molemo o tšoanang oa mechine o bontšoa ke litšoantšo (3) le (4).
Karabo e nepahetseng ke D.
9.
Lifofane tse ling tse sekametseng li na le boholo bo tšoanang le setšoantšo.

E nang le monyetla o tšoanang oa mechine ke sefofane se sekametseng….
A. (1) le (2)
B. (1) le (3)
C. (2) le (4)
D. (3) le (4)
Puisano
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 1 = 3,2 m / 80 cm = 320 cm / 80 cm = 4
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 2 = 3,6 m / 90 cm = 360 cm / 90 cm = 4
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 3 = 3 m / 120 cm = 300 cm / 120 cm = 2,5
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 4 = 4 m / 125 cm = 400 cm / 125 cm = 3,2
Molemo o tšoanang oa mechine o bontšoa ke litšoantšo (1) le (2).
Karabo e nepahetseng ke A.
10.
Sheba setšoantšo se latelang sa sefofane se sekametseng!


Sefofane se sekametseng se nang le melemo e tšoanang ea mechine ke….
A. (1) le (2)
B. (1) le (3)
C. (2) le (3)
D. (3) le (4)
Puisano
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 1 = 3 m / 1,2 m = 2,5
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 2 = 5 m / 2 m = 2,5
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 3 = 4 m / 1,5 m = 2,6
Molemo oa mechine oa sefofane se sekametseng 4 = 3,6 m / 1,2 m = 3
Molemo o tšoanang oa mechine o bontšoa ke litšoantšo (1) le (2).
Karabo e nepahetseng ke A.
11. Mechini e bonolo
Sheba setšoantšo se latelang sa lever.
Sebaka AB = BC = CD = DE, bongata ba matla a lokelang ho sebelisoa ho ntlha E e le hore lever e leka-lekane ke…
A. 300 N
B. 450 N
C. 750 N
D. 900 N
Puisano
Hoa tsebahala hore:
AB = BC = CD = DE = l
Letsoho la mojaro (Lb) = l
Letsoho la matla (Lk) = 3l
Boima ba mojaro (w) = 900 Newton
E botsitsoe: Matla (F)
Karabo:
Melemo ea mechini:
Km = Lk/Lb = 3l/l = 3
Setaele se seholo:
Km = w / F
F = w / Km
F = 900 Newtons / 3
F = 300 Newton
Karabo e nepahetseng ke A.
12. Sheba setšoantšo sa lever se ka tlase!

Ebe mojaro o suthisetswa haufi le 10 cm haufi le fulcrum. Ho boloka botsitso ba lever, matla a tlameha ho ba...
A. hammoho le 54 N
B. tlosa 64 N
C. hammoho le 75 N
D. tlosa 96 N
Puisano
Bala letsoho la matla (Lk)
Hoa tsebahala hore:
Letsoho la mojaro (Lb) = 25 cm
Boima ba mojaro (w) = 480 Newton
Matla (F) = 160 N
E botsitsoe: Letsoho la matla (Lk)
Karabo:
Melemo ea mechini (Km):
Km = w / F = 480 Newtons / 160 N = 3
Letsoho la matla (Lk):
Km = Lk/Lb
3 = Lk/25 cm
1.54 = (3)(25 cm)
Lk = 75 cm
Bala boholo ba matla (F)
Hoa tsebahala hore:
Letsoho la mojaro (Lb) = 25 cm - 10 cm = 15 cm
Boima ba mojaro (w) = 480 Newton
Letsoho la matla (Lk) = 75 cm
E botsitsoe: Matla (F)
Karabo:
Melemo ea mechini (Km):
Km = Lk/Lb
Km = 75 cm / 15 cm
Km = 5
Boholo ba matla (F):
Km = w / F
F = w / Km
F = 480 Newtons / 5
F = 96 Newton
E le hore lever e be boemong bo leka-lekaneng, matla a fokotsoa ke li-Newton tse 64 (160 N - 96 N).
Karabo e nepahetseng ke B.
Mohloli oa lipotso:
Lipotso tsa Tlhahlobo ea Naha ea Saense ea Sekolo se Phahameng sa Bana ba Banyenyane/Sekolo se Phahameng sa Boislamo