Mehlala e 7 ea lipotso tsa ho potlakisa bohareng
1. Lejoe le tlangwa thapong ebe le potoloha ka ho otloloha ho fihlela lejoe le potoloha ka sekhutlo sa 360°.o motsotsoana o mong le o mong. Haeba bolelele ba thapo e le 20 cm, fumana boholo ba lebelo la bohareng ba ntho!
Puisano
Hoa tsebahala :
Lebelo la Angular (ω) = 360o/motsotswana = potoloho e le 1 / motsotswana = 6,28 radians/motsotswana
Bolelele ba thapo = radius (r) ea tsela e chitja = 20 cm = 0,2 metres
E botsitsoe : ho potlakisa bohareng ba pelo (as)
Jawab :


2. Lebili le nang le radius ea 30 cm le potoloha ka lebelo le potolohang la 180 rpm. Fumana lebelo le bohareng la ntlha e ka lehlakoreng la lebili!
Puisano
Hoa tsebahala :
Radius (r) ea lebili = 30 cm = 0,3 metres
Lebelo la Angular (ω) = diphetoho tse 180 / metsotsoana e 60 = diphetoho tse 3 / motsotsoana = (3)(di-radian tse 6,28) / motsotsoana = di-radian tse 18,84/motsotswana
E botsitsoe : ho potlakisa bohareng ba pelo (as) ho r = limithara tse 0,3
Jawab :
3. Mopalami o kganna koloi ho potoloha kobeho e sedikadikwe e nang le radius ya kobeho ya dimithara tse 50. Haeba lebelo la koloi e le 72 km/hora, lebelo la bohareng ba koloi ke lefe?
Puisano
Hoa tsebahala :
Radius (r) = limithara tse 50
Lebelo (v) = 72 km/hora = (72)(limithara tse 1000) / metsotsoana e 3600 = limithara tse 20/motsotsoana
E botsitsoe : boholo ba ho potlaka ha centripetal (a)s)
Jawab :
Boholo ba lebelo la koloi le bohareng:
as = v2 / r = 202 / 50 = 400 / 50 = 8 m/s2
4. Koloi e tsamaea tseleng e kobehileng ka lebelo la radial la 10 m/s2, moo ena e leng lebelo le phahameng ka ho fetisisa la centripetal leo koloi e ka le fihlelang ntle le ho thella tseleng. Haeba lebelo la koloi e le 108 km/h, radius ea kobeho ea kobeho ke efe hoo koloi e sa thelleng?
Puisano
Hoa tsebahala :
Ho potlaka ha centripetal (a)s) = 10 m/s2
Lebelo la koloi (v) = 108 km/hora = (108)(1000) / 3600 = limithara tse 30/motsotsoana
E botsitsoe radius (r)
Jawab :
Radius ea ho kobeha ha kobeho:
r= v2 / as
r = 302 / 10 = 900 / 10 = limithara tse 90
5. Lipotso tsa Tlhahlobo ea Naha ea 2003/2004
Kerafo e bonts'ang kamano pakeng tsa ho potlaka ha centripetal (as) ho lebelo le otlolohileng (v) ka motsamao o chitja o lekanang...

Puisano
Foromo ea ho potlakisa centripetal:
![]()
Tlhaloso: as = ho potlaka ha centripetal, v = lebelo le otlolohileng, r = sebaka ho tloha mothating oa potoloho.
Re batlisisa kamano pakeng tsa ho potlaka ha centripetal (as) ka lebelo le otlolohileng (v) e le hore sebaka se tlohang ho axis ea potoloho (r) se lule se tsitsitse. A re re r = 1.

Boleng ba v bo eketseha ka tatellano, boleng ba jwalo ka ha bo eketseha ka potlako.
Karabo e nepahetseng ke A.
6. Lipotso tsa Tlhahlobo ea Naha bakeng sa Fisiks ea SMA/MA U-ZC-2013/2014 Nomoro ea 4
'Mabole o otloa ka sekotlolong se chitja se bophara ba 1 m. Haeba 'mabole o potoloha moeling oa sekotlolo ka lebelo le sa fetoheng la 50 rpm, joale lebelo le otlolohileng le ho potlaka ha 'mabole bohareng ke….
A. 50 ms -1 le 2500 ms -2
B. 5π ms-1 le 25π2 Mof.-2
C. 5π/3 ms-1 le 25π2/18 ms-2
D. 5π/6 ms-1 le 25π2/18 ms-2
E. 5π/12 ms-1 le 25π2/36 ms-2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Bophara ba selikalikoe (D) = 1 mithara
Radius ea selikalikoe (r) = limithara tse 0,5
Lebelo la Angular (ω) = 50 rpm = diphetoho tse 50 / motsotso o le 1
Phetoho e le 'ngoe = 2π radians
Diphetoho tse 50 = 50 (2π radians) = 100π radians
Motsotso o le 1 = metsotsoana e 60
Lebelo la Angular (ω) = 100π radians / metsotsoana e 60 = (10π/6) radians/motsotswana
O botsitse: Lebelo la mola (v) le ho potlaka ha bohareng (a)s)
Karabo:
Lebelo le otlolohileng (v):
v = r ω = (0,5) (10π/6) = 5π/6 m/s
Ho potlaka ha centripetal (a)s):
as = v2/r = (5π/6)2 : 0,5 = 25π2/36 : 0,5 = (25π2/36)(1/0,5)
as = (25π2/18) m/s2
Karabo e nepahetseng ke D.
7. Lipotso tsa Tlhahlobo ea Naha ea 2007/2008 P4 No. 6
Ntho e tsamaya ka lebelo le sa fetoheng v tseleng e chitja ya radius R ka ho potlakisa bohareng ba potoloho (as). E le hore ho potlakisa ha centripetal ho be habeli ho feta ha pele ho feta…..
A. v e etsoa ka makhetlo a 4 mme R e etsoa ka makhetlo a 2 hape
B. v e etsoa ka makhetlo a 2 mme R e etsoa ka makhetlo a 4 hape
C. v e etsoa ka makhetlo a 2 mme R e etsoa ka makhetlo a 2 hape
D. v e sala mme R e imenne habeli hape
E. v e imenne habeli hape mme R e sala
Puisano
