Mehlala ea Lipotso tse Buisanang ka Taolo ea Lihormone ho Tsoalong ea Basali
Taolo ea li-hormone tsamaisong ea ho ikatisa ea basali ke ts'ebetso e rarahaneng ea baeloji e kenyeletsang litšoelesa le li-hormone tse fapaneng. Li-hormone tsena li sebetsa 'moho ho laola potoloho ea ho ilela khoeli, ho beleha ha mahe, le mesebetsi e meng e fapaneng ea ho ikatisa. Sengoloa sena se tla akaretsa lipotso tsa mehlala le puisano mabapi le taolo ea li-hormone ho ikatiseng ha basali, e leng sehlooho se tšohloang khafetsa thutong ea baeloji.
Pendahuluan
Sistimi ea ho ikatisa ea basali e laoloa ke lihormone tse 'maloa tsa bohlokoa, ho kenyeletsoa estrogen, progesterone, hormone e susumetsang follicle (FSH), le hormone ea luteinizing (LH). Lihormone tsena li hlahisoa ke litšoelesa tsa endocrine 'me li phetha karolo ea bohlokoa ntlafatsong ea follicle ea ovari, ho ovulation, le ho lokisetsa popelo bakeng sa boimana bo ka bang teng.
Potoloho ea ho ilela khoeli
Ho utloisisa taolo ea lihormone, ho bohlokoa ho utloisisa potoloho ea ho ilela khoeli, e arotsoeng ka mekhahlelo e mene: ho ilela khoeli, karolo ea follicular, ho ovulation, le karolo ea luteal. Karolo ka 'ngoe e khetholloa ka liphetoho tse itseng tsa lihormone.
1. Mokhahlelo oa ho ilela khoeli
– Ena ke karolo ea pele ea potoloho, ha lesela la popelo (endometrium) le tsoa 'meleng nakong ea ho ilela khoeli. Maemo a estrogen le progesterone a tlaase nakong ena.
2. Mokhahlelo oa Follicular
– E qala ka mora hore kgwedi e fele, e tshwaetswa ke keketseho ya maemo a FSH, e leng se susumetsang kgolo ya di-follicle ka hara mae a bomme. Di-follicle tse ntseng di hola di qala ho hlahisa estrogen, e leng se etsang hore endometrium e teteane ho itokisetsa boimana bo ka bang teng.
3. Ho ntsha mahe ka popelong
– Mokhahlelo ona, o etsahalang bohareng ba potoloho, o bakoa ke keketseho ea LH. Ho phahama hona ho etsa hore follicle e butsoitseng e ntše lehe ka har'a mothapo oa fallopian. Ena ke nako eo mosali a nonneng haholo.
4. Mokhahlelo oa Luteal
– Kamora ho ntsha peo, follicle e tabohileng e fetoha corpus luteum, e hlahisang progesterone. Hormone ena, hammoho le estrogen, e lokisetsa endometrium bakeng sa ho kenngoa ha lehe le nontšitsoeng. Haeba boimana bo sa hlahe, corpus luteum ea fokotseha, e fokotsa maemo a progesterone le estrogen, qetellong e baka ho ilela khoeli.
Lipotso tsa Mehlala ea Puisano
Mehlala e meng ea lipotso le lipuisano mabapi le taolo ea li-hormone ho ikatiseng ha basali ke ena:
Potso ea 1:
Hlalosa karolo ea lihormone tsa FSH le LH potolohong ea ho ilela khoeli.
Puisano:
FSH le LH ke lihormone tse peli tsa bohlokoa tse hlahisoang ke tšoelesa ea pituitary bokong. Qalong ea potoloho ea ho ilela khoeli, maemo a eketsehileng a FSH a susumetsa kholo ea li-follicle ka har'a mae a bomme. Li-follicle tsena li qala ho hlahisa estrogen. LH e bapala karolo ea bohlokoa ho ovulation. Hoo e ka bang letsatsi la 14 la potoloho ea ho ilela khoeli, ho hlaha keketseho ea LH, e leng se etsang hore li-follicle tse hōlileng ka ho fetisisa li lokolle lehe. Ntle le keketseho e kholo ea LH, ovulation e ke ke ea etsahala.
Potso ea 2:
Ho etsahala'ng ka corpus luteum haeba ho se na manyolo?
Puisano:
Corpus luteum ke sebopeho se entsoeng ka follicle e tabohileng ka mor'a ho beleha. Haeba ho se ke ha e-ba le ho nona, corpus luteum e a senyeha 'me e fetoha corpus albicans. Sena se baka phokotseho ea tlhahiso ea progesterone le estrogen, e leng se qetellang se lebisa ho tšoloheng ha lesela la endometrial le ho qaleng ha potoloho e ncha ea ho ilela khoeli.
Potso ea 3:
Estrojene le progesterone li ama endometrium joang?
Puisano:
Estrogen le progesterone li na le tšusumetso e kholo boemong ba endometrium. Nakong ea karolo ea follicular, maemo a eketsehileng a estrogen a etsa hore endometrium e teteane, e e lokisetse ho fihla ha lehe le emolisitsoeng. Progesterone, e eketsehang nakong ea karolo ea luteal kamora ho ovulation, e thusa ho boloka endometrium e le boemong bo loketseng ho tšehetsa boimana. Haeba ho kenngoa ha peō ho etsahala, lihormone tsena tse peli li tsoela pele ho hlahisoa ho boloka boimana, empa haeba ho se joalo, ho fokotseha ha tsona ho baka ho ilela khoeli.
Qetello
Ho utloisisa taolo ea lihormone tsamaisong ea basali ea ho ikatisa ke habohlokoa ho utloisisa hore na potoloho ea ho ilela khoeli e sebetsa joang le hore na mokhoa ona o ama tsoalo joang. Lihormone tse kang FSH, LH, estrogen le progesterone li bapala karolo ea bohlokoa ho buisaneng le lits'ebetso tse 'maloa tsa bohlokoa, ho kenyeletsoa ho thehoa ha follicle, ho ovulation, le ho lokisetsa popelo bakeng sa boimana.
Ka ho utloisisa mehopolo ena, ha re elelloe feela likarolo tsa motheo tsa baeloji ea batho empa hape re ka li sebelisa bophelong bo botle ba ho ikatisa le maemong a bongaka a amanang le bona, joalo ka mathata a lihormone le mathata a ho ikatisa. Tsebo ena ke karolo ea bohlokoa ea baeloji le thuto ea bongaka, 'me e boetse e na le thuso bophelong ba letsatsi le letsatsi, haholo-holo ho laoleng bophelo bo botle ba ho ikatisa.
Ho hlaolela kutloisiso le kananelo ea mohlolo ona oa tlhaho ho bohlokoa, haholo-holo bakeng sa ba ithutang bongaka, baeloji le bophelo bo botle, hammoho le batho ka bomong ba batlang ho utloisisa 'mele ea bona hamolemo. Ho ithuta ka taolo ea lihormone ke mohato o lebisang tlhokomelong ea bophelo bo botle ba ho ikatisa le ho etsa liqeto tse betere maemong a bophelo bo botle ba motho ka mong.
Sengoloa sena se fana ka kakaretso feela ea taolo ea lihormone tsamaisong ea ho ikatisa ea basali, 'me kamehla ho na le ho hongata hoo u ka ithutang hona. Libuka tsa baeloji, lipampiri tsa saense, le lipuisano le litsebi tsa bophelo bo botle li ka fana ka temohisiso e tebileng le e felletseng haholoanyane.