Mohlala oa Potso ea Puisano: Likarolo tsa Mali Linthong tse Fetisang
Pengatar
Mali ke mokelikeli oa bohlokoa 'meleng o phethang karolo e 'maloa ea bohlokoa, ho kenyeletsoa le ho tsamaisa lintho tsa bohlokoa tse kang oksijene, limatlafatsi, lihormone le lihlahisoa tsa litšila tsa metabolism. Ho utloisisa sena haholoanyane, re tla hlalosa likarolo tsa mali tse bapalang karolo ea ho tsamaisa lintho, ebe re hlahisa mehlala e 'maloa ea mathata le lipuisano tsa tsona tse amanang le sehlooho sena.
Likarolo tse ka Sehloohong tsa Mali
Mali a na le likarolo tse 'maloa tse ka sehloohong: lisele tse khubelu tsa mali, lisele tse tšoeu tsa mali, li-platelet le plasma. Karolo ka 'ngoe e na le mosebetsi o itseng tsamaisong ea potoloho ea mali.
1. Lisele tse Khubelu tsa Mali (Li-Erythrocyte)
Lisele tse khubelu tsa mali ke karolo e kholo ka ho fetisisa ea mali, e ikarabellang bakeng sa ho tsamaisa oksijene ho tloha matšoafong ho pholletsa le 'mele le ho khutlisetsa carbon dioxide matšoafong bakeng sa ho ntša. Mosebetsi ona o khoneha ka hemoglobin, protheine e nang le tšepe e ngata ka har'a lisele tse khubelu tsa mali e tlamang oksijene.
2. Lisele tse Tšoeu tsa Mali (Li-Leukocyte)
Lisele tse tšoeu tsa mali li phetha karolo tsamaisong ea 'mele ea ho itšireletsa mafung, li sireletsa' mele tšoaetsong le mafung. Le hoja li sa amehe ka ho toba ho tsamaiseng oksijene kapa limatlafatsi, li-leukocyte lia hlokahala bakeng sa ho boloka mesebetsi e phetseng hantle ea 'mele ka kakaretso.
3. Liplatelete
Li-platelet ke likaroloana tsa lisele tse amehang ts'ebetsong ea ho hoama ha mali. Ha mothapo oa mali o senyehile, li-platelet lia bokana sebakeng seo 'me li thusa ho potlakisa ho thehoa ha ho hoama ho thibela tahlehelo e 'ngoe ea mali.
4. Lero la Mali
Plasma ke mokelikeli o mosehla o bosootho o etsang hoo e ka bang 55% ea bongata bohle ba mali. Plasma e sebetsa e le mokhoa oa ho tsamaisa lisele tsa mali, limatlafatsi, lihormone, liprotheine, litšila le lintho tse ling. Liprotheine tse kang albumin, fibrinogen le globulin li bapala karolo ea bohlokoa mesebetsing ea 'mele ea' mele.
Mosebetsi oa ho Tsamaisa Mali
Mali e le sesebelisoa sa ho tsamaisa 'mele oa motho a na le mesebetsi e fapaneng ea bohlokoa, ho kenyeletsoa:
– Ho tsamaisoa ha oksijene le khabone e qhibilihisitsoeng: Ka lisele tse khubelu tsa mali, mali a tsamaisa oksijene ho tloha matšoafong ho ea liseleng tsa 'mele 'me a khutlisa khabone e qhibilihisitsoeng ho tloha liseleng ho ea matšoafong.
– Kabo ea Liphepo le Lihormone: Liphepo tse fumanoang ka lebaka la tšilo ea lijo le lihormone tse hlahisoang ke litšoelesa tsa endocrine li isoa likarolong tse fapaneng tsa 'mele.
– Taolo ea Mocheso oa 'Mele le Tekanyo ea pH: Mali a thusa ho boloka mocheso o tsitsitseng oa 'mele 'me a sebetsa e le sesebelisoa sa ho boloka pH ea mali.
Lipotso tsa Mehlala le Puisano
Ho hlakisa haholoanyane kutloisiso ea rona ea mosebetsi oa mali ho tsamaiseng lintho, ha re shebeng mehlala e latelang ea lipotso:
Potso ea 1:
_Hlalosa karolo ea lisele tse khubelu tsa mali ho tsamaiseng oksijene le kamoo sebopeho sa lisele tsena se tšehetsang mosebetsi oa tsona._
Puisano:
Lisele tse khubelu tsa mali li na le sebopeho sa biconcave, e leng se eketsang sebaka sa tsona sa bokaholimo le katleho ea ho hasana ha khase. Lisele tse khubelu tsa mali li na le hemoglobin, protheine e ka kopanang le oksijene ka mokhoa o sa fetoheng. Matšoeng, oksijene e kena maling 'me e kopana le hemoglobin ho etsa oxyhemoglobin. Ha mali a ntse a phalla ho ea liseleng tsa' mele, oksijene e lokolloa ho hemoglobin 'me e sebelisoa ke lisele bakeng sa tlhahiso ea matla. Ha re bua ka bonolo, sebopeho le motsoako oa lik'hemik'hale tsa lisele tse khubelu tsa mali le hemoglobin li tšehetsa mosebetsi oa tsona oa mantlha oa ho tsamaisa oksijene.
Potso ea 2:
_Plasma ea mali e kenya letsoho joang ho tsamaiseng lintho tse sa qhibiliheng maling?_
Puisano:
Plasma ea mali e tsamaisa lintho tse kang litšila tsa metabolism, limatlafatsi le lihormone ka thuso ea liprotheine tsa plasma tse ka tlamang kapa tsa emulsify lintho tsena hore li ka ajoa 'meleng oohle. Albumin, mohlala, e laola khatello ea oncotic ea mali 'me e thusa ho tsamaisa lihormone, mafura a mahala le lithethefatsi. Li-globulin, ka lehlakoreng le leng, li bapala karolo ho tsamaiseng mafura le livithamine. Ka tsela ena, plasma e lumella ho ajoa ha lintho tse sa qhibiliheng metsing a hloekileng.
Potso ea 3:
_Ke hobane'ng ha li-platelet li le bohlokoa leha li se na karolo e tobileng ho tsamaiseng likhase kapa limatlafatsi?_
Puisano:
Li-platelet li bapala karolo ea bohlokoa ho hemostasis, kapa ts'ebetsong ea ho emisa ho tsoa mali. Ha mothapo oa mali o senyehile, li-platelet li bokellana ka potlako sebakeng seo kotsi e etsahetseng ho sona 'me li qala karabelo ea ho hoama ha mali, li etsa plug ea nakoana e bitsoang platelet clot. Le hoja e sa amehe ka ho toba ho tsamaiseng, mosebetsi ona o boloka botšepehi ba methapo ea mali, o netefatsa ho potoloha ha mali hantle le ho thibela tahlehelo ea lintho tsa bohlokoa tsa mali.
Potso ea 4:
_Mosebetsi oa lisele tse tšoeu tsa mali ke ofe hona o amana joang le ho tsamaisoa ha lintho maling?_
Puisano:
Lisele tse tšoeu tsa mali ke karolo ea bohlokoa ea sesole sa 'mele, li khetholla le ho timetsa likokoana-hloko kapa lintho tse kotsi tse tsoang linaheng tse ling. Leha mosebetsi oa tsona oa mantlha e le tšireletso ho e-na le ho tsamaisa, lisele tse tšoeu tsa mali li ka bontša phallo e eketsehileng ea mali ho ea sebakeng seo tšoaetso kapa kotsi li hlahileng ho sona, li eketsa phepelo ea oksijene, limatlafatsi le lintho tse ling tsa bohlokoa ho potlakisa ts'ebetso ea pholiso.
Ho koala
Ho utloisisa likarolo tsa mali le mesebetsi ea tsona ke motheo oa bohlokoa baeloji le bongaka. Lisele tse khubelu tsa mali, lisele tse tšoeu tsa mali, li-platelet le plasma kaofela li phetha karolo e tlatsetsang ho bolokeng tšebetso e ntle ea potoloho ea mali le ho boloka tšebetso e ntle ea 'mele. Ka lipotso tse ka holimo, re ka utloisisa hamolemo hore na likarolo tsena li sebetsa joang le hore na 'mele ea rona e itšetlehile ka mali joang bakeng sa ho phela le ho sebetsa letsatsi le letsatsi. Kutloisiso ena e boetse e re thusa ho ananela le ho boloka bophelo bo botle ba tsamaiso ea rona ea potoloho ea mali.
