Mehlala e 4 ea lipotso bakeng sa ho fumana nako ea motsamao oa parabola
1. Bolo e rahelwa hodimo ka sekhutlo sa 30o kgahlanong le bokaholimo ba lebala ka lebelo la pele la 10 m/s. Fumana nako eo bolo e tla fihla bophahamong ba yona bo phahameng ka ho fetisisa! Ho potlaka ha matla a khoheli = 10 m/s2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Sekhutlo (θ) = 30o
Kecepatan qalo (v)o) = 10 m/s
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
O botsitse: Nako ea hore bolo e fihle bophahamong ba eona bo phahameng ka ho fetisisa
Karabo:
Lebelo la pele la bolo ka lehlakoreng le otlolohileng:
voy = vo sebe θ = (10 m/s)(sebe 30o) = (10 m/s)(0,5) = 5 m/s
Nako eo bolo e fihlang bophahamong ba eona bo phahameng ka ho fetisisa e baloa ho sebelisoa foromo motsamao o otlolohileng o yang hodimo.
Ha ho rarolloa mathata a kenyeletsang motsamao o otlolohileng ho ya hodimo, bongata ba vekthara bo lebisitsweng hodimo bo fuwa sesupo se setle, bongata ba vekthara tsela e theohelang tlase e fuoa letshwao le lebe.
Hoa tsebahala hore:
Lebelo la pele (v)o) = 5 m/s (e ntle hobane tataiso ea lebelo la pele e ea holimo)
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = -10 m/s2 (e mpe hobane tataiso ea ho potlaka ha matla a khoheli e theohela tlase)
Lebelo la ho qetela (v)t) = 0 (bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa, ntho e ntse e le teng motsotsoana pele e fetola tsela)
O botsitse: Nako e sa fellang (t)
Karabo:
Hoa tsebahala hore vo, g le vt, o ile a botsa t kahoo foromo ya v e sebediswat = vo + gt
vt = vo + gt
0 = 5 + (-10)t
0 = 5 – 10 t
5 = 10 t
t = 5/10 = metsotsoana e 0,5
Nako eo bolo e fihlang bophahamong ba yona bo phahameng ka ho fetisisa ke metsotsoana e 0,5.
2. Bolo e lahlelwa hodimo ka sekhutlo sa 30o ka ho otloloha ka lebelo la pele la 8 m/s. Ho nka nako e kae hore bolo e fihle ho yona?motsamao oa parabolaHo potlaka ka lebaka la matla a khoheli = 10 m/s2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Sekhutlo (θ) = 30o
Lebelo la pele (v)o) = 8 m/s
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
O botsitse: Nako ea ho tsamaea ha bolo ka parabola
Karabo:
Lebelo la pele la bolo ka lehlakoreng le otlolohileng:
voy = vo sebe θ = (8 m/s)(sebe 30o) = (8 m/s)(0,5) = 4 m/s
Taba ea pele, bala nako ea hore ntho e fihle bophahamong ba eona bo phahameng u sebelisa foromo ea motsamao o otlolohileng o eang holimo.
Ha ho rarolloa mathata a motsamao o otlolohileng ho ya hodimo, bongata ba vekthara bo lebisitsweng hodimo bo fuwa letshwao le letle, bongata ba vekthara bo lebisitsweng hodimo bo fuwa letshwao le lebe.
Hoa tsebahala hore:
Lebelo la pele (v)o) = 4 m/s (e ntle hobane tataiso ea lebelo la pele e ea holimo)
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = -10 m/s2 (e mpe hobane tataiso ea ho potlaka ha matla a khoheli e theohela tlase)
Lebelo la ho qetela (v)t) = 0 (bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa, ntho e ntse e le teng motsotsoana pele e fetola tsela)
O botsitse: Nako e sa fellang (t)
Karabo:
Hoa tsebahala hore vo, g le vt, o ile a botsa t kahoo mokhoa o sebediswa vt = vo + gt
vt = vo + gt
0 = 4 + (-10)t
0 = 4 – 10 t
4 = 10 t
t = 4/10 = metsotsoana e 0,4
Nako eo bolo e fihlang bophahamong ba yona bo phahameng ka ho fetisisa ke metsotsoana e 0,4.
Tsela eo bolo e tsamayang ka yona e lekana, kahoo nako eo bolo e tsamayang ka yona e tshwana le nako eo bolo e tsamayang ka yona ho ya tlase. Kahoo nako yohle ke metsotsoana e 2 x 0,4 = metsotsoana e 0,8.
3. Kulo e thunngoa hodimo ka sekhutlo sa 30°o ho tloha ntlheng e bolelele ba limithara tse 10 ho tloha fatše. Lebelo la pele la kulo ke 40 m/s. Ho nka nako e kae hore kulo e fihle fatše? Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli ke 10 m/s2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Sekhutlo (θ) = 30o
Bolelele ba qalong (h)o) = limithara tse 10
Lebelo la pele (v)o) = 40 m/s
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
O botsitse: Nako eo kulo e leng moeeng
Karabo:
Lebelo la pele la bolo ka lehlakoreng le otlolohileng:
voy = vo sebe θ = (40 m/s)(sebe 30o) = (40 m/s)(0,5) = 20 m/s
Taba ea pele, bala nako ea hore kulo e fihle bophahamong ba eona bo phahameng u sebelisa foromo ea motsamao o otlolohileng o eang holimo.
Ha ho rarolloa mathata a motsamao o otlolohileng ho ya hodimo, bongata ba vekthara bo lebisitsweng hodimo bo fuwa letshwao le letle, bongata ba vekthara bo lebisitsweng hodimo bo fuwa letshwao le lebe.
Hoa tsebahala hore:
Lebelo la pele (v)o) = 20 m/s (e ntle hobane tataiso ea lebelo la pele e ea holimo)
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = -10 m/s2 (e mpe hobane tataiso ea ho potlaka ha matla a khoheli e theohela tlase)
Lebelo la ho qetela (v)t) = 0 (bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa, ntho e ntse e le teng motsotsoana pele e fetola tsela)
O botsitse: Nako e sa fellang (t)
Karabo:
Hoa tsebahala hore vo, g le vt, o ile a botsa t kahoo mokhoa o sebediswa vt = vo + gt
vt = vo + gt
0 = 20 + (-10)t
0 = 20 – 10 t
20 = 10 t
t = 20/10 = metsotsoana e 2
Nako eo bolo e fihlang bophahamong ba yona bo phahameng ka ho fetisisa ke metsotsoana e 2.
Tsela eo bolo e tsamaellanang ka yona e lekana kahoo nako eo bolo e leng moyeng ke metsotsoana e 2 x 2 = metsotsoana e 4.
Kulo e thunngoa ho tloha sebakeng se limithara tse 10 ka holimo ho lefatše. Ho nka metsotsoana e 4 hore bolo e fihle moo e qalang teng. Bolo e tsoela pele ho theohela tlase.
Nako eo bolo e ka theohelang ho yona ho tloha bophahamong ba limithara tse 10 e balwa e le ho fumana nako eo e ka bang teng bakeng sa motsamao wa ho wa ka bolokolohi.
Hoa tsebahala hore:
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
Bophahamo (h) = limithara tse 10
O botsitse: Nako e sa fellang (t)
Karabo:
Fanoeng ka g, h mme a botsoa t e le hore foromo ea motsamao oa ho oa ka bolokolohi e sebelisitsoeng e be h = 1/2 gt2
h = 1/2 gt2
10 = halofo ea t (10)2
10 = 5 t2
t2 = 10/5 = 2
t = √2 = motsotsoana o le mong
Nako eo kulo e ka oang ho tloha bophahamong ba limithara tse 10 ke motsotsoana o le mong.
Nako yohle eo kulo e leng moyeng ke metsotsoana e 4 + metsotsoana e 1,4 = metsotsoana e 5,4.
4. 'Mabole o lahleloa ka ho le letona ho tloha bophahamong ba limithara tse 5 ka lebelo la pele la 15 m/s. Fumana nako eo 'mabole o leng moeeng ka eona! Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli = 10 m/s2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Bophahamo (h) = limithara tse 5
Lebelo la pele (v)o) = 15 m/s
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
O botsitse: Nako eo 'mabole o leng moeeng
Karabo:
Tsela eo 'mabole o tsamaeang ka eona e bontšitsoe setšoantšong. Nako eo 'mabole o leng moeeng e baloa ho sebelisoa mokhoa ona. motsamao oa ho oa o lokolohileng.
Hoa tsebahala hore:
Bophahamo (h) = limithara tse 5
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
O botsitse: Nako e sa fellang (t)
Karabo:
Fanoeng ka g, h mme a botsoa t e le hore foromo ea motsamao oa ho oa ka bolokolohi e sebelisitsoeng e be h = 1/2 gt2
h = 1/2 gt2
5 = halofo ea t (10)2
5 = 5 t2
t2 = 5/5 = 1
t = √1 = motsotsoana o le mong
Nako eo kulo e ka oang ho tloha bophahamong ba limithara tse 5 ke motsotsoana o le mong.
[Senyesemane: Ho rarolla mathata a motsamao oa projectile - ho fumana nako ea ho arohana]