2 Mehlala ea lipotso ho fumana bophahamo bo phahameng ka ho fetisisa ba motsamao oa parabola
1. Bolo e rahelwa hodimo ka sekhutlo sa 60o khahlanong le bokaholimo ba tšimo. Haeba kecepatan qalo (v)o) 10 m/s, bolelele bo boholo ba bolo ke bofe? Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli = 10 m/s2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Sekhutlo (θ) = 60o
Lebelo la pele (v)o) = 10 m/s
O botsitse: Bolelele bo phahameng ka ho fetisisa (h)
Karabo:
Tsela eo bolo e tsamaeang ka eona e bontšoa ke setšoantšo.
Qala ka ho bala lebelo la pele ka lehlakoreng le otlolohileng:
sebe 60o = voy /vo
voy = vo sebe 60o = (10)(sebe sa 60o) = (10)(0,5√3) = 5√3 m/s
Kamora ho fumana boleng ba pele ba lebelo ka lehlakoreng le otlolohileng (voy), jwale bala bophahamo bo hodimo o sebedisa mokgwa o tshwanang le wa ho bala bophahamo bo hodimo ho motsamao o otlolohileng o yang hodimoHa ho rarolloa bothata ba motsamao o otlolohileng ho ya hodimo, bongata ba vekthara Vekthara eo tataiso ea eona e leng holimo e fuoa letšoao le letle, vekthara eo tataiso ea eona e leng tlase e fuoa letšoao le letle.
Hoa tsebahala hore:
Ho potlaka ha matla a khoheli (g) = -10 m/s2 (e mpe hobane tataiso ea ho potlaka ha matla a khoheli e theohela tlase)
Lebelo la pele ka lehlakoreng le otlolohileng (voy) = +5√3 m/s (e ntle hobane tataiso ea lebelo e ea holimo)
Lebelo le bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa (vty= 0
Ha e le bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa, ntho e dula e phomotse motsotsoana pele e kgutlela tlase. Kahoo ha e le bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa, lebelo la ntho ke lefela.
O botsitse: Bolelele bo phahameng ka ho fetisisa (h)
Karabo:
Hobane bongata bo tsejoang ke voy, g le vty, ha potso e le h, joale foromo ea motsamao o otlolohileng o eang holimo e sebelisitsoeng ke:
vt2 = vo2 + 2 gh
Tlhaloso: vt = lebelo la ho qetela, vo = lebelo la pele, g = ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli, h = bophahamo bo phahameng ka ho fetisisa.
Bolelele bo phahameng ka ho fetisisa:
vt2 = vo2 + 2 gh
02 = (5√3)2 + 2 (-10) lihora
0 = 25(3) – dihora tse 20
0 = 75 – 20 dihora
75 = lihora tse 20
h = 75 / 20
h = limithara tse 3,75
Kahoo bophahamo bo phahameng ka ho fetisisa boo bolo e bo fihletseng ke limithara tse 3,75.
2. Ntho e lahlelwa hodimo ka sekhutlo sa 30°o ka ho rapama, ho tloha mohahong o nang le mekato e mengata o bophahamo ba limithara tse 20 ho tloha fatše. Lebelo la pele la ntho ke 4 m/s. Fumana bophahamo bo phahameng ka ho fetisisa ba ntho ho tloha fatše! Lebelo le bakoang ke matla a khoheli ke 10 m/s2.
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Sekhutlo (θ) = 30o
Bolelele ba moaho (h) = limithara tse 20
Lebelo la pele (v)o) = 4 m/s
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
O botsitse: Bophahamo bo phahameng ka ho fetisisa ba ntho bo balwa ho tloha hodima lefatshe (h)
Karabo:
Lebelo la pele la ntho ka lehlakoreng le otlolohileng:
sebe 30o = voy /vo
voy = vo sebe 30o = (4)(sebe sa 30o) = (4)(0,5) = 2 m/s
Jwale bala bophahamo bo hodimo bo fihlelletsweng ke ntho ho tloha mohahong wa mekato e mengata o sebedisa foromo ya motsamao o otlolohileng o yang hodimo. Ebe, eketsa sena bophahamong ba moaho ho fumana bophahamo bohle. Ha o rarolla mathata a motsamao o otlolohileng o yang hodimo, bongata ba vekthara bo supang hodimo bo fuwa letshwao le letle, mme bongata ba vekthara bo supang hodimo bo fuwa letshwao le lebe.
Hoa tsebahala hore:
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = -10 m/s2 (e mpe hobane tataiso ea ho potlaka ha matla a khoheli e theohela tlase)
Lebelo la pele ka lehlakoreng le otlolohileng (voy) = +2 m/s (e ntle hobane tataiso ea lebelo e ea holimo)
Lebelo la ntho bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa (vty= 0
O botsitse: Bolelele bo phahameng ka ho fetisisa (h)
Karabo:
Bolelele bo phahameng ka ho fetisisa:
vt2 = vo2 + 2 gh
02 = 22 + 2 (-10) lihora
0 = 4 – 20 dihora
4 = lihora tse 20
h = 4 / 20
h = limithara tse 0,2
Bophahamo bo boholo bo fihlellehang ke bolo e baloang ho tloha holim'a lefatše ke limithara tse 0,2 + limithara tse 20 = limithara tse 20,2.
[Senyesemane: Ho rarolla mathata a motsamao oa projectile - ho fumana bophahamo bo phahameng ka ho fetisisa]