Mehlala e 16 ea lipotso tsa Maqhubu a Molumo
1. Moshebelli peisong ea likoloi o utloa melumo e fapaneng (molumo oa likoloi) ha likoloi li ntse li atamela 'me li khutlela morao. Koloi e tloaelehileng ea peiso e hlahisa molumo oa 800 Hz. Haeba lebelo la molumo moeeng e le 340 m/s,-1 'me lebelo la koloi ke 20 ms-1, ebe maqhubu a utlwahalang ha koloi e atamela ke….
A. 805 Hz
B. 810 Hz
C. 815 Hz
D. 850 Hz
E. 875 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore:
v s = -20 m/s (e mpe hobane koloi e suthela hole le momameli)
v p = 0 (momameli o khutsitse hobane o shebelletse)
f = 800 hz
v = 340 m/s
Botsitswe: O utlwa modumo o kae?
Karabo:
Karabo e nepahetseng ke D.
2. Motho o tsamaya ka lebelo la 10 m/s −1 ho ya mohloding wa modumo o sa sisinyeheng o nang le maqhubu a 680 Hz. Kamora ho fihla mohloding wa modumo, motho o tsamaya hole le mohloding wa modumo ka lebelo le le leng. Haeba lebelo la mohloding wa modumo moyeng e le 340 m/s −1 , jwale karolelano ya maqhubu a mabedi a utlwiwang ha o fallela mohloding ho ya ha o tloha mohloding ke...
A. 33/34
B. 33/35
C. 34/35
D. 35/33
E. 35/34
Puisano
Hoa tsebahala hore:
v = 340 m/s
v p = 10 m/s
v s = 0
f = 680 hz
Potso: Karolelano ea maqhubu a molumo ke efe ha momameli a atamela mohloli ha momameli a suthela hole le mohloli?
Karabo:

Momameli o tloha mohloling:

Papiso ea maqhubu a utluoang:
700: 660 = 70: 66 = 35: 33
Karabo e nepahetseng ke D.
3. Terene e tsamaeang ka lebelo la 72 km/h e atamela sebaka seo terene e tšelang ho sona ha e ntse e letsa mololi ka maqhubu a 1600 Hz. Haeba lebelo la molumo moeeng e le 340 ms-1, joale maqhubu a mololi a utluoang ke molebeli oa terene ke ….
A. 3600 Hz
B. 3400 Hz
C. 1800 Hz
D. 1700Hz
E. 1400Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Lebelo la mohlodi wa modumo (vs ) = 72 km/h = 20 m/s (ha ho bapiswa le sebaka se tsamaisang modumo)
Maqhubu a mohlodi wa modumo (f) = 1600 Hz
Lebelo la molumo moeeng (v) = 340 m/s
Lebelo la momameli (v p ) = 0 (lefela hobane momameli ha a sisinyehe)
E botsitsweng: maqhubu a modumo a utluwang ke molebedi (f')?
Karabo:


Karabo e nepahetseng ke D.
4. Teraka ea mollo e tsamaea ka lebelo la 20 ms -1 ha e ntse e letsa siren ea eona ka maqhubu a 400 Hz (lebelo la molumo moeeng ke 300 ms -1 ). Haeba teraka ea mollo e tloha ho motho ea emeng ka thoko ho tsela, motho eo o tla utloa siren ka maqhubu a….
A. 375 Hz
B. 575 Hz
C. 600 Hz
D. 620 Hz
E. 725 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore:
v s = 20 m/s (e ntle hobane koloi e suthela hole le momameli)
v p = 0 (momameli ea khutsitseng ka thoko ho tsela)
f = 400 hz
v = 300 m/s
Botsitswe: O utlwa modumo o kae?
Karabo:

Karabo e nepahetseng ke A.
5. Sebuela-hōle se tsoang toreng ea temoso se ntša molumo ka maqhubu a 670 Hz. Koloi e atamela toreng ka lebelo la 90 km/h. Haeba lebelo la molumo moeeng ka nako eo e le 335 m/s, joale maqhubu a molumo o tsoang sebuela-hōle o utluoang ke mokhanni oa koloi ke…
A. 900 Hz
B. 840 Hz
C. 800 Hz
D. 750 Hz
E. 720 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore:
f = 670 hz
v s = 0 (tora e phomotseng)
v p = 90 km/h = 25 m/s (e ntle hobane momameli o atamela mohloli oa molumo)
v = 335 m/s
Potso: Molumo o utluoang ke mokhanni (f') o le makhetlo a makae?
Karabo:

Karabo e nepahetseng ke E.
6. Dini o ne a le tereneng e emeng A. Terene e 'ngoe (B) e ntse e leba A ka lebelo la 2 ms-1 ha o ntse o letsa mololi ka maqhubu a 676 Hz. Haeba lebelo la modumo moyeng e le 340 ms-1, ebe kgafetsa ya molodi wa terene B oo Dini a o utlwileng e ne e le….
A. 680 Hz
B. 676 Hz
C. 660 Hz
D. 656 Hz
E. 640 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore:
v s = -2 m/s (terene e mpe B e atamela Dini mme e terene A
v p = 0 (Dini o ka tereneng e emeng)
f = 676 hz
v = 340 m/s
Botsitswe: Dini o utlwile maqhubu a terene ya B ka tsela efe?
Karabo:

Karabo e nepahetseng ke A.
7. Sebapali sa bolo ea maoto se matha ka lebelo la v p ho ea ho moahloli ea sa emeng ha se ntse se letsa mololi ka makhetlo a f s . Haeba lebelo la moea sebakeng seo e le v, joale makhetlo ao sebapali se a utloang a etsoa joalo ka….

Puisano
Hoa tsebahala hore :
v s = 0 (moahloli o khutsitse)
v p = v p (e ntle hobane e atamela mohloli oa molumo)
f = fs
v = v
Potso : Foromo ea makhetlo a utluoang ke libapali tsa bolo ea maoto ke efe?
Karabo :

Karabo e nepahetseng ke A.
8. Ambulense A e tsamaya ka lebelo la 0,25 v ka morao ho sedan B e tsamayang ka lebelo la 0,2 v ka lehlakoreng le le leng le A. Ka nako eo, ambulense A e letsa siren ya yona ho 1.000 Hz. Haeba lebelo la modumo e le v, maqhubu a utluwang ke mokhanni wa sedan B ke…
A. 1.500 Hz
B. 1.250 Hz
C. 1.111 Hz
D. 1.067 Hz
E. 1.000 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Maqhubu a mohlodi wa modumo (f) = 1.000 Hz
Lebelo la mohlodi wa modumo (vs s ) = -0,25 v (ha ho bapiswa le modumo o tsamaisang modumo)
Lebelo la molumo (v) = v
Lebelo la momameli (v p ) = -0,2 v (ha ho bapisoa le seaplane se tsamaisang molumo)
Ho batloa : Khafetsa ha molumo o utluoa ke momameli (f')
Karabo :
Foromo ea phello ea Doppler:

Karabo e nepahetseng ke D.
9. Mohloli oa molumo o nang le maqhubu a 640 Hz o leba ho moshebelli ka lebelo la 20 m/s. Haeba lebelo la molumo moeeng e le 340 m/s 'me moshebelli a tloha mohloling oa molumo ka lebelo la 10 m/s, joale maqhubu a molumo o utluoang ke moshebelli ke…
A. 600 Hz
B. 660 Hz
C. 900 Hz
D. 980 Hz
E. 1300 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Maqhubu a mohlodi wa modumo (f) = 640 Hz
Lebelo la mohlodi wa modumo (vs s ) = -20 m/s (ha ho bapiswa le moya e le sesebediswa se tsamaisang modumo)
Lebelo la molumo (v) = 340 m/s (ha le bapisoa le moea e le sesebelisoa sa phetisetso ea molumo)
Lebelo la momameli (v p ) = -10 m/s (ha ho bapisoa le moea e le sesebelisoa se tsamaisang molumo)
Ho batloa : Khafetsa ha molumo o utluoa ke momameli (f')
Karabo :

Karabo e nepahetseng ke B.
10. Mohloli oa molumo o tsamaea ka lebelo la 60 m/s o siea moshebelli ka mor'a oona a tsamaea ka lehlakoreng le le leng le mohloli oa molumo ka lebelo la 10 m/s. Haeba lebelo la molumo moeeng e le 340 m/s 'me maqhubu a mohloli oa molumo e le 800 Hz, joale maqhubu a molumo o utluoang ke moshebelli ke…
A. 700 Hz
B. 800 Hz
C. 940 Hz
D. 960 Hz
E. 1.120 Hz
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Maqhubu a mohlodi wa modumo (f) = 800 Hz
Lebelo la mohlodi wa modumo (vs s ) = 60 m/s (ha ho bapiswa le moya e le sesebediswa se tsamaisang modumo)
Lebelo la molumo (v) = 340 m/s (ha le bapisoa le moea e le sesebelisoa sa phetisetso ea molumo)
Lebelo la momameli (v p ) = 10 m/s (ha ho bapisoa le moea e le sesebelisoa se tsamaisang molumo)
Ho batloa : Khafetsa ha molumo o utluoa ke momameli (f')
Karabo :

Matla a Molumo
11. Matla a modumo ntlheng ea P, e leng 3 m ho tloha mohloling oa modumo, ke 10 -4 watt/m 2. Ntlha ea R e 300 m ho tloha mohloling oa modumo. Haeba matla a moeli I 0 = 10 -12 watt/m 2 , joale karolelano ea maemo a matla lintlheng tsa P le R ke…
K. 1: 2
B. 2: 1
C. 2: 3
D. 2: 4
E. 3: 4
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Matla a molumo ntlheng ea P (IP ) = 10 -4 W/m 2
Sebaka sa ntlha P ho tloha mohloling oa molumo (r P ) = limithara tse 3
Sebaka sa ntlha R ho tloha mohloling oa molumo (r R ) = limithara tse 300
Matla a Moeli (Io ) = 10 -12 Watt/ m2
Potso : Papiso ea maemo a matla lintlheng tsa P le R (TI P : TI R )
Karabo :
Foromo ea kamano pakeng tsa matla le sebaka :
Ke p r p 2 = Ke R r R 2
Matla a molumo ho R :
(10 -4 )(3 2 ) = (I R )(300 2 )
(10 -4 )(9) = (I R )(90000)
9 x 10 -4 = (I R )(9 x 10 4 )
IR = 9 x 10 -4 : 9 x 10 -4
IR = 10 -8
Matla a molumo ntlheng ea R ke 10 -8 W/ m2.

Papiso ea TI lintlheng tsa P le R :
80 dB: 40 dB
2: 1
Karabo e nepahetseng ke B.
12. Matla a modumo ntlheng ya A, e leng mithara e le 1 ho tloha mohloding wa modumo, ke 10 -7 W/m 2 . Ntlha ya B e dimithara tse 100 ho tloha mohloding wa modumo. Haeba matla a moedi a le 10 -12 W/m 2 , karolelano ya maemo a matla ho A le B ke…
K. 5: 3
B. 5: 1
C. 4: 5
D. 4: 3
E. 3: 1
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Matla a molumo ntlheng ea A (IA ) = 10 -7 W/m 2
Sebaka sa ntlha A ho tloha mohloling oa molumo (r A ) = limithara tse 1
Sebaka sa ntlha B ho tloha mohloling oa molumo (r R ) = limithara tse 100
Matla a Moeli (Io ) = 10 -12 Watt/ m2
Potso : Papiso ea maemo a matla lintlheng tsa A le B (TI A : TI B )
Karabo :
Foromo ea kamano pakeng tsa matla le sebaka :
I A r A 2 = I B r B 2
Matla a molumo ntlheng ea B :
(10 -7 )(1 2 ) = (I B )(100 2 )
(10 -7 )(1) = (I B )(10.000)
1 x 10 -7 = (I B )(1 x 10 4 )
I B = 10 -7 : 10 4
1 B = 10 -11
Matla a molumo ntlheng ea R ke 10 -11 W/ m2.

Papiso ea IT lintlheng tsa A le B :
50 dB: 10 dB
5: 1
Karabo e nepahetseng ke B.
13. Lintlha tsa A le B li na le sebaka sa 800 m le 400 m ka ho latellana ho tloha mohloling oa molumo. Haeba sebakeng sa A u utloa molumo o nang le matla a 10 -3 W/m 2 , joale karolelano ea maemo a matla lintlheng tsa A le B ke... (log 2 = 0,3 le I o = 10 -12 W/m 2 )
K. 11: 15
B. 15: 11
C. 15: 16
D. 16: 11
E. 16: 15
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Matla a molumo ntlheng ea A (IA ) = 10 -3 W/m 2
Sebaka sa ntlha A ho tloha mohloling oa molumo (r A ) = limithara tse 800
Sebaka sa ntlha B ho tloha mohloling oa molumo (r B ) = limithara tse 400
Matla a Moeli (Io ) = 10 -12 Watt/ m2
Log 2 = 0,3
Potso : Papiso ea maemo a matla lintlheng tsa A le B (TI A : TI B )
Karabo :
Foromo ea kamano pakeng tsa matla le sebaka :
I A r A 2 = I B r B 2
Matla a molumo ntlheng ea B :
(10 -3 )(800 2 ) = (I B )(400 2 )
(10 -3 )(640.000) = (I B )(160.000)
(10 -3 )(64) = (I B )(16)
(10 -3 )(4) = (I B )(1)
I B = 4 x 10 -3 : 1
1 B = 4 x 10 -3
Matla a molumo ntlheng ea B ke 4 x 10 -3 W/ m2.

Karolelano ea TI lintlheng tsa P le R ke:
90 dB: 96 dB
15: 16
Karabo e nepahetseng ke C.
Matla le maemo a matla a molumo
14. Tafole ea maemo a matla bakeng sa mohloli o mong le o mong oa molumo.
| Mohloli oa molumo | Boemo ba Matla a Molumo (TI) |
| Molumo oa linonyana tse llang | 80 dB |
| Sirene ea ambulense | 100 dB |
| Sealuma (lehalima) | 160 dB |
Enjene ea koloi e hlahisa boemo ba matla a molumo ba TI = 70 dB (Io = 10 −12 Watt m −2 ). E le hore molumo oa enjene o hlahise boemo ba matla a lekanang le molumo oa siren ea ambulense, palo ea lienjene tsa koloi tse hlokahalang ke….
Mochini oa A. 20.00
Mochini oa B. 30.00
Mechini ea C. 100.0
D. Mechini e 1.000
Mechini e 3.000 ea E.
Puisano
Hoa tsebahala :
Koloi ea TI = 70 dB
Ambulense TI = 100 dB
Io = 10-12 Watt/m2
E botsitsoe : IT ea koloi e lokela ho lekana le IT ea ambulense ka lienjine tse kae tsa koloi?
Jawab :
Ambulense TI = koloi TI + 10 log x
100 = 70 + 10 log x
100 – 70 = 10 log x
30 = 10 log x
30 / 10 = log x
3 = log x
Antilog 3 = x
103 =x
1000 = x
Karabo e nepahetseng ke D.
15. Mohloli oa molumo o na le boemo ba matla ba 60 dB (Io = 10 - 12 watts m - 2 ). Ha mehloli e 100 ea molumo o tšoanang e utloahala ka nako e le 'ngoe, boemo ba matla a molumo bo hlahang ke ...
A. 62 dB
B. 80 dB
C. 82 dB
D. 100 dB
E. 160 dB
Puisano
Hoa tsebahala :
TI = 60 dB
Io = 10-12 W / limithara2
x = 100
E botsitsoe : Mohloli oa molumo oa TI 100?
Jawab :
Mehloli ea molumo ea TI 100 = Mochini oa TI 1 + 10 log x
TI = 60 + 10 log 100
TI = 60 + 10 log 102
TI = 60 + (2)(10)(log 10)
TI = 60 + 20
TI = 80 dB
Karabo e nepahetseng ke B.
Phello ea Doppler
16. Sebapali sa bolo ea maoto se matha ka lebelo vp ho ea ho moahloli ea neng a khutsitse ha a ntse a letsa mololi khafetsa ea fsHaeba lebelo la moea sebakeng seo e le v, joale maqhubu a utluoang ke sebapali a hlophisitsoe joalo ka….
Puisano
Hoa tsebahala :
vs = 0 (moahloli o khutsitse)
vp = vp (e ntle hobane e haufi le mohlodi wa modumo)
f = fs
v = v
E botsitsoe : mokhoa oa makhetlo oo libapali tsa bolo ea maoto li o utloang ke ofe?
Jawab :
Karabo e nepahetseng ke A.
Mohloli oa lipotso:
Lipotso tsa Fisiks tsa Tlhahlobo ea Naha bakeng sa Sekolo se Phahameng sa Thuto e Phahameng/Sekolo se Phahameng sa Mosebetsi