Mehlala e 9 ea Lipotso tsa Matla a Matla a Khoheli
1. Karolelano ea bongata ba lipolanete A le B ke 2:3 ha karolelano ea mahlaseli a lipolanete A le B e le 1:2. Haeba boima ba ntho e polaneteng A e le w, joale boima ba ntho e polaneteng B ke….
A. 3/8 w
B. 3/4 w
C. 1/2 w
D. 4/3 w
E. 8/3 w
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Boima ba polanete A (m A ) = 2
Boima ba polanete B (m B ) = 3
Radius ea polanete A (r A ) = 1
Radius ea polanete B (r B ) = 2
Boima ba ntho = m
Boima ba ntho polaneteng A = w
E botsitsoe : boima ba ntho e polaneteng ea B
Karabo :
Foromo ea matla a khoheli e nkiloeng molaong oa Newton oa matla a khoheli ke:
![]()
Tlhaloso: w = boima, G = ntho e sa fetoheng ya matla a khoheli, M = boima ba polanete, m = boima ba ntho, r = sebaka sa ntho ho tloha bohareng ba polanete. Haeba ntho e le hodima polanete, r = radius ya polanete.

Boima ba ntho bo tshwana kahoo nkela m sebaka ka w/2G

Karabo e nepahetseng ke A.
2. Rokete e boima ba w e tshololwa hodimo ka ho otloloha ho tloha hodima lefatshe. Haeba D e le bophara ba lefatshe, jwale hantle feela ha rokete e le bophahamong ba 0,5 D ho tloha hodima lefatshe, boima ba rokete ke...
A. 4 w
B. 2 w
C. w
D. 0,5 w
E. 0,25 w
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Boima ba rokete = w
Radius ea Lefatše = sebaka ho tloha bohareng ba Lefatše = R
Bophara ba Lefatše = D = 2R
Potso: Boima ba rokete ha rokete e le bophahamong ba 0,5 D ho tloha holim'a lefatše.
Karabo:
0,5 D = 0,5 (2R) = R
Sebaka sa rokete ho tloha bohareng ba lefats'e = radius ea lefats'e + sebaka sa rokete ho tloha holim'a lefats'e = R + R = 2R
Boima ke matla a khoheli a sebetsang nthong. Matla a khoheli (F) a lekana ka tsela e fapaneng le sekwere sa sebaka ho tloha bohareng ba Lefatše (R), kahoo boima bo lekana ka tsela e fapaneng le sekwere sa sebaka.

Karabo e nepahetseng ke E.
3. Lethathamo la lintlha tsa 'mele bakeng sa ntho A le ntho B mabapi le bokaholimo ba lefatše bo nang le radius ea R. Papiso ea matla a matla a khoheli a ntho A le ntho B ke...
K. 2: 1
B. 4: 1
C. 1: 4
D. 9: 4
E. 4: 9
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Boima ba ntho A (m A ) = 1
Boima ba ntho B (m B ) = 2
Sebaka sa ntho A ho tloha polaneteng ea Lefatše (r A ) = 1
Sebaka sa ntho B ho tloha polaneteng ea Lefatše (r B ) = 2
Potso : papiso ea matla a matla a khoheli a ntho A (g A ) le ntho B (g B )
Karabo :
Foromo ea matla a matla a khoheli a Lefatše:
![]()
Tlhaloso: g = matla a matla a khoheli a lefatše, G = matla a khoheli a bokahohleng, m B = boima ba lefatše, r B = radius ea lefatše

Papiso ea matla a matla a khoheli a ntho A (g A ) le ntho B (g B )
g A : g B
G: G/2
1: 1/2
2: 1
Karabo e nepahetseng ke A.
4. Haeba boemo ba ntho A bo le 1/2 R ka hodima bokahodimo ba lefatshe, ha boemo ba ntho B bo le 2R ka hodima bokahodimo ba lefatshe (R = radius ya lefatshe), jwale karolelano ya matla a matla a kgohedi a fumanwang ke dintho A le B ke...
K. 1: 8
B. 1: 4
C. 2: 3
D. 4: 1
E. 8: 1
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Sebaka sa ntho A ho tloha bohareng ba lefats'e = 0,5R + R = 1,5R = 1,5
Sebaka sa ntho B ho tloha bohareng ba lefats'e = 2R + R = 3R = 3
Potso : Papiso ea matla a matla a khoheli a bonoang ke lintho A le B
Karabo :

Papiso ea matla a matla a khoheli a bonoang ke lintho A le B :

Karabo e nepahetseng ke D.
5. Sefofa-sepakapaka se holim'a lefatše se fumana matla a khoheli a g, kahoo ha se le bophahamong ba 1,5 R ho tloha holim'a lefatše se tla fumana matla a khoheli a .... (R = radius ea lefats'e).
A. g/0,50
B. g/2,25
C. g/6,25
D. g/7,50
Mohlala/6,00
Puisano
Matla a khoheli (F) a lekana ka ho toba le tšimo ea khoheli (g). Ha matla a khoheli a le maholo, tšimo ea khoheli e ba kholo le ho feta. Matla a khoheli (F) a bonoang ke ntho a lekana ka ho toba le 1/r 2 , moo r = sebaka sa ntho ho tloha bohareng ba lefatše. Hobane matla a khoheli a lekana ka ho toba le 1/r 2 , tšimo ea khoheli (g) le eona e lekana ka ho toba le 1/r 2.
Ha mofofi o le hodima lefatshe hole R (R = radius ya lefatshe) ho tloha bohareng ba lefatshe, matla a kgoheli ao a a bonang ke g. Sena se ka pakwa ka dipalo tse latelang:
Tšimo ea matla a khoheli (g) e lekana le 1/R 2. Haeba R = 1 joale 1 / R 2 = 1 / 1 2 = 1 / 1 = 1. Haeba sebaka sa mofofisi oa linaleli ho tloha bohareng ba lefats'e = 1 joale o fumana tšimo ea matla a khoheli ea = (g)(1) = g.
Sebaka sa mofofi ho tloha bohareng ba lefats'e ke 1,5R = 1,5(1) = 1,5 ebe o fumana sebaka sa matla a khoheli sa: 1 / R 2 = 1 / 1,5 2 = 1 / 2,25. Kahoo haeba sebaka sa mofofi ho tloha bohareng ba lefats'e = 1,5 joale o fumana sebaka sa matla a khoheli sa = (g)(1 / 2,25) = g / 2,25
Karabo e nepahetseng ke B.
6. Papiso ea matla a matla a khoheli a lefatše bakeng sa lintho tse peli, e 'ngoe holim'a lefatše 'me e 'ngoe bophahamong ba ½ R ho tloha holim'a lefatše (R = radius ea lefats'e) ke....
K. 1: 2
B. 2: 3
C. 3: 2
D. 4: 9
E. 9: 4
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Sebaka sa ntho A ho tloha bohareng ba lefats'e (r A ) = R = 1
Sebaka sa ntho B ho tloha bohareng ba lefats'e (r B ) = 0,5R + R = 1,5R = 1,5
Potso : Papiso ea matla a matla a khoheli a bonoang ke lintho A le B
Karabo :

Papiso ea matla a matla a khoheli a bonoang ke lintho A le B :

Karabo e nepahetseng ke E.
7. Matla a khoheli a pakeng tsa lefats'e le ntho e kaholimo ho lefats'e a maholo hakae? Boima ba lefats'e = 5,97 x 1024 kg, boima ba ntho = 1000 kg, radius ea lefats'e = 6,38 x 106 limithara. Boima kapa matla a khoheli a lefats'e a sebetsang holim'a ntho ke afe haeba a baloa ho sebelisoa mokhoa oa molao oa bobeli oa Newton moo ho potlaka ha khoheli (g) = 9,8 m/s2 ?
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Boima ba Lefatše (mB) = 5,97 x 1024 kg
Boima ba ntho (mb= 103 kg
Radiyo ea Lefatše (r) = 6,38 x 106 mitha
Khoheli e sa fetoheng ea bokahohle (G) = 6,67 x 10-11 N m2 /kg2
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 9,8 m/s2
Ha a botsoa: matla a khoheli a maholo hakae?
Karabo:
Boholo ba matla a khoheli pakeng tsa lefats'e le ntho (ho sebelisoa molao oa Newton oa matla a khoheli):
Tlhaloso w = F = matla a khoheli, G = ntho e sa fetoheng ea khoheli ea bokahohleng, mB = boima ba lefatše, mb = boima ba ntho, r = sebaka se pakeng tsa bohareng ba lefatše le bohareng ba ntho. Ntho e lutse holim'a lefatše hoo r = radius ea lefats'e.
Boima ba ntho (ho sebelisoa mokhoa oa molao oa bobeli oa Newton):
w = mg = (1000)(9,8) = 9800 Newtons
Bapisa sephetho sena sa lipalo le se fetileng. Litekanyetso li batla li tšoana ka lebaka la ho potoloha. Ho ka fihleloa qeto ea hore boima ba ntho e holim'a Lefatše ke matla a khoheli a Lefatše a sebetsang holim'a ntho e holim'a Lefatše.
8. Matla a khoheli a pakeng tsa lefats'e le ntho e bophahamong ba limithara tse 10.000 ka holimo ho mobu ke afe? Boima ba lefats'e = 5,97 x 1024 kg, boima ba ntho = 1000 kg, radius ea lefats'e = 6,38 x 106 metara.
Puisano:
Bapisa le karabo ea nomoro ea 1. Ha motho a le hole le lefatše, boima ba ntho bo ba bonyenyane.
9. Rokete e boima w e tshololwa hodimo ka ho otloloha ho tloha hodima lefatshe. Haeba D e le bophara ba lefatshe, fumana boima ba rokete ha rokete e le bophahamong ba 2D ho tloha hodima lefatshe.
Puisano
Hoa tsebahala hore:
D = bophara ba lefats'e, R = radius ea lefats'e, 1 D = 2 R, 2 D = 4 R
Potso: Boima ba rokete ke bofe ha e le bophahamong ba 2D?
Karabo:
Matla a boima kapa matla a khoheli a lekana ka tsela e fapaneng le sekwere sa sebaka.

Lipotso mabapi le matla a khoheli
1. Matla a khoheli a pakeng tsa lefats'e le ntho e kaholimo ho lefats'e a maholo hakae? Boima ba lefats'e = 5,97 x 1024 kg, boima ba ntho = 2000 kg, radius ea lefats'e = 6,38 x 106 limithara. Boima kapa matla a khoheli a lefats'e a sebetsang holim'a ntho ke afe haeba a baloa ho sebelisoa mokhoa oa molao oa bobeli oa Newton moo ho potlaka ha khoheli (g) = 9,8 m/s2 ?
2. Matla a khoheli a pakeng tsa lefats'e le ntho e bophahamong ba limithara tse 100.000 ka holimo ho mobu ke afe? Boima ba lefats'e = 5,97 x 1024 kg, boima ba ntho = 2000 kg, radius ea lefats'e = 6,38 x 106 metara.
3. Rokete e boima w e tshololwa hodimo ka ho otloloha ho tloha hodima lefatshe. Haeba D e le bophara ba lefatshe, fumana boima ba rokete ha rokete e le bophahamong ba 3D ho tloha hodima lefatshe.