Mehlala e 11 ea Lipotso tsa Potoloho ea Matla
Nako ea Setaele
1. Thupa e bobebe haholo, e bolelele ba 140 cm. Matla a mararo a sebetsa hodima thupa, F1 = 20 Newton, F2 = 10 N, le F3 = 40 N, e 'ngoe le e 'ngoe e na le tataiso le boemo joalokaha ho bontšitsoe setšoantšong. Boholo ba motsotso oa matla o etsang hore thupa e potolohe bohareng ba boima ba eona ke...

A. 40 Nm
B. 39 Nm
C. 28 Nm
D. 14 Nm
E. 3 Nm
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Bohareng ba boima ba molamu bo bohareng ba molamu.
Bolelele ba thupa (l) = 140 cm = 1,4 metres
Matla 1 (F 1 ) = 20 N, letsoho la matla 1 (l 1 ) = 70 cm = 0,7 metres
Matla 2 (F 2 ) = 10 N, letsoho la matla 2 (l 2 ) = 100 cm – 70 cm = 30 cm = 0,3 metres
Matla 3 (F 3 ) = 40 N, letsoho la matla 3 (l 3 ) = 70 cm = 0,7 metres
Potso: Boholo ba motsotso wa matla o etsang hore molamu o potolohe bohareng ba boima ba wona
Karabo:
Motsotso oa matla 1 o etsa hore molamu o potolohe ka lehlakoreng la oache. Ka hona, motsotso oa matla 1 o mpe.
τ 1 = F 1 l 1 = (20 N)(0,7 m) = -14 N m
Motsotso oa matla a 2 o etsa hore molamu o potolohe ka lehlakoreng le leng. Ka hona, motsotso oa matla a 2 o nepahetse.
τ 2 = F 2 l 2 = (10 N)(0,3 m) = 3 N m
Motsotso oa matla 3 o etsa hore molamu o potolohe ka lehlakoreng la oache. Ka hona, motsotso oa matla 3 o mpe.
τ 3 = F 3 l 3 = (40 N)(0,7 m) = -28 N m
Motsotso o hlahang oa matla:
Στ = -14 Nm + 3 Nm – 28 Nm = – 42 Nm + 3 Nm = -39 Nm
Boholo ba motsotso wa matla ke dimithara tse 39 tsa Newton. Letshwao le lebe le bolela hore molamu o potoloha ka lehlakoreng le leng.
Karabo e nepahetseng ke B.
2. Rod AB, eo boima ba yona bo sa hlokomolohuweng, e bewa ka ho rapama mme e sebediswa ke matla a mararo jwalo ka ha ho bontshitswe setshwantshong. Motsotso o hlahang wa matla a sebetsang hodima molamu ha o potoloha hodima mothapo ho D ke… (sin 53 o = 0,8)

A. 2,4 N m
B. 2,6 N m
C. 3,0 N m
D. 3,2 N m
E. 3,4 N m
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Mokhahlelo oa potoloho kapa pivot o sebakeng sa D.
F 1 = 10 N le l 1 = r 1 sebe θ = (40 cm)(sebe 53 o ) = (0,4 m) (0,8) = 0,32 mitha
F 2 = 10√2 N le l 2 = r 2 sebe θ = (20 cm)(sebe 45 o ) = (0,2 m)(0,5√2) = 0,1√2 limithara
F 3 = 20 N le l 3 = r 1 sebe θ = (10 cm)(sebe 90 o ) = (0,1 m) (1) = 0,1 mitha
E botsitsoe : Motsotso o hlahang oa matla
Karabo :
τ 1 = F 1 l 1 = (10 N) (0,32 m) = 3,2 Nm
(e ntle hobane motsotso ona oa matla o etsa hore boloko bo potolohe ka lehlakoreng le leng)
τ 1 = F 2 l 2 = (10√2 N)( 0,1√2 m) = -2 Nm
(e mpe hobane motsotso ona oa matla o etsa hore boloko bo potolohe ka lehlakoreng la oache)
τ 1 = F 2 l 2 = (20 N) (0,1 m) = 2 Nm
(e ntle hobane motsotso ona oa matla o etsa hore boloko bo potolohe ka lehlakoreng le leng)
Motsotso o hlahang oa matla:
Στ = τ 1 – τ 1 + τ 3
Στ = 3,2 Nm – 2 Nm + 2 Nm
Στ = 3,2 Nm
Karabo e nepahetseng ke D.
3. Rod AB, eo boima ba yona bo sa hlokomolohuweng, e bewa ka ho rapama mme e sebediswa ke matla a mararo jwalo ka ha ho bontshitswe setshwantshong. Motsotso o hlahang wa matla a sebetsang hodima molamu ha o potoloha hodima mothapo ho D ke… (sin 53 o = 0,8)
A. 2,4 Nm
B. 2,6 Nm
C. 3,0 Nm
D. 3,2 Nm
E. 3,4 Nm
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Mokhahlelo oa potoloho o fumaneha ho D.
Sebaka se pakeng tsa F 1 le axis ea potoloho (r AD ) = 40 cm = 0,4 m
Sebaka se pakeng tsa F 2 le axis ea potoloho (r BD ) = 20 cm = 0,2 m
Sebaka se pakeng tsa F 3 le axis ea potoloho (r CD ) = 10 cm = 0,1 m
F 1 = 10 Newton
F 2 = 10√2 Newton
F 3 = 20 Newton
Sebe 53 o = 0,8
Potso : Motsotso o hlahang oa matla haeba molamu o potoloha moleng o otlolohileng ho D
Karabo :
Bala motsotso oa matla o hlahisoang ke matla ka 'ngoe.
Motsotso oa matla 1
Στ 1 = (F 1 )(r AD sebe 53 o ) = (10 N)(0,4 m)(0,8) = 3,2 Nm
Motsotso oa matla a 1 o motle hobane tsela eo molamu o potolohang ka eona e bakoang ke motsotso oa matla a 1 e fapana le oache.
Motsotso oa matla 2
Στ 2 = (F 2 )(r BD sebe 45 o ) = (10√2 N)(0,2 m)(0,5√2) = -2 Nm
Motsotso oa matla 2 o mpe hobane tataiso ea ho potoloha ha molamu e bakoang ke motsotso oa matla 2 e ka lehlakoreng le le leng le potoloho ea matsoho a oache.
Motsotso oa matla 3
Στ 3 = (F 3 )(r CD sebe 90 o ) = (20 N)(0,1 m)(1) = 2 Nm
Motsotso oa matla a 3 o motle hobane tsela eo molamu o potolohang ka eona e bakoang ke motsotso oa matla a 3 e fapana le oache.
Motsotso o hlahang oa matla
Στ = Στ 1 + Στ 2 + Στ 3
Στ = 3,2 – 2 + 2
Στ = 3,2 Limithara tsa Newton
Karabo e nepahetseng ke D.
Motsotso oa Bofokoli
4. Nahana ka setshwantsho sa dibolo tse pedi tse hokahantsweng ke terata. Bolelele ba terata = 12 m, l 1 = 4 m mme boima ba terata bo hlokomolohuwa, kahoo boholo ba motsotso wa ho se sebetse hantle ha sistimi ke…
A. 52,6 kg m2
B. 41,6 kg m 2
C. 34,6 kg m2
D. 22,4 kg m2
E. 20,4 kg m 2
Puisano
Hoa tsebahala hore :
Boima ba bolo A (m A ) = 0,2 kg
Boima ba bolo B (m B ) = 0,6 kg
Sebaka se pakeng tsa bolo A le axis ea potoloho (r A ) = limithara tse 4
Sebaka se pakeng tsa bolo B le mothapo oa potoloho (r B ) = 12 – 4 = limithara tse 8
Potso : Nako ea ho se sebetse hantle (I) ha sistimi
Karabo :
Motsotso oa ho se tsitse ha bolo A
I A = (m A )(r A 2 ) = (0,2)(4) 2 = (0,2)(16) = 3,2 kg m 2
Motsotso oa ho se tsitse ha bolo ea B
I B = (m B )(r B 2 ) = (0,6)(8) 2 = (0,6)(64) = 38,4 kg m 2
Motsotso oa ho se sebetse hantle ha tsamaiso ea likaroloana :
Ke = I A + I B = 3,2 + 38,4 = 41,6 kg m 2
Karabo e nepahetseng ke B.
Molao oa Bobeli oa Newton oa Motsamao oa Potoloho
5. Sheba setšoantšo sa lebili le tiileng le ts'oanang ka lehlakoreng. Khoele e phuthetsoe ho potoloha lehlakore la lebili ebe pheletso ea khoele e huloa ka matla a F a 6 N. Haeba boima ba lebili e le 5 kg 'me radius ea lona e le 20 cm, lebelo la angular la lebili ke…
A. 0,12 rad s-2
B. 1,2 rad s –2
C. 3,0 rad s –2
D. 6,0 rad s –2
E. 12,0 rad s –2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Matla a ho thapolla (F) = 6 Newton
Boima ba mabili (M) = 5 kg
Radiyo ya lebili (R) = 20 cm = 20/100 m = 0,2 m
Potso: Ho potlaka ha lebili ka tsela e potolohang (α)
Karabo:
Bala motsotso oa matla:
τ = FR = (6 Newton)(limithara tse 0,2) = 1,2 Limithara tsa Newton
Bala motsotso oa inertia:
Foromo ea motsotso oa ho se sebetse ha lebili le tiileng ka mokhoa oa disc kapa poleiti ke 1/2 MR 2 = 1/2 (5 kg)(0,2 m) 2 = 1/2 (5 kg)(0,04 m 2 ) = 1/2 (0,2) = 0,1 kg m 2.
Bala ho potlaka ha angular o sebedisa foromo ya rotational dynamics:
τ = I α
α = τ / I = 1,2 / 0,1 = 12 rad s -2
Karabo e nepahetseng ke E.
6. Pulley e tiileng ea disc e boima ba 8 kg le radius ea 10 cm e phuthetsoe ho potoloha moeli oa thapo ka mojaro oa 4 kg o tlameletsoeng pheletsong e 'ngoe (g = 10 ms -2 ). Ho potlakisa motsamao oa ho theohela tlaase oa mojaro ke...
A. 2,5 ms –2
B. 5,0 ms –2
C. 10,0 ms –2
D. 20,0 ms –2
E. 33,3 ms –2
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Boima ba pulley ea disc e tiileng (m) = 8 kg
Radius ea pulley ea disc e tiileng (r) = 10 cm = 0,1 metres
Boima ba mojaro (m) = 4 kg
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s 2
Boima ba mojaro (w) = mg = (4 kg)(10 m/s 2 ) = 40 kg m/s 2 = 40 Newtons
Potso: Ho potlakisa motsamao o theohelang tlase wa mojaro
Karabo:
Bala motsotso oa inertia ea disc e tiileng:
I = 1/2 MR 2 = 1/2 (8 kg)(0,1 m) 2 = (4 kg)(0,01 m 2 ) = 0,04 kg m 2
Bala motsotso oa matla:
τ = F r = (40 N) (0,1 m) = 4 Nm
Bala ho potlaka ha angular o sebedisa foromo ya molao wa bobedi wa Newton bakeng sa motsamao wa ho potoloha:
Στ = I α
4 = 0,04 α
α = 4 / 0,04 = 100
Bala ho potlaka ha motsamao o theohelang tlase oa mojaro:
a = r α = (0,1)(100) = 10 m/s 2
Karabo e nepahetseng ke C.
7. Pulley e tiileng e nang le boima (M) le radius (R) joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong! Qetello e 'ngoe ea thapo e se nang boima e phuthetsoe ho potoloha pulley, pheletso e 'ngoe ea thapo e fanyehoa ka mojaro oa m kg, lebelo la angular la pulley (α) haeba mojaro o lokolloa. Haeba karolo ea plasticine A e nang le boima ba 1⁄2 M e hoketsoe pulley, ho hlahisa lebelo le tšoanang la angular mojaro o tlameha ho etsoa…. (Pulley ea I = 1/2 MR 2 )
A. 3/4 m kg
B. 3/2 m kg
C. 2 m kg
D. 3 m kg
E. 4 m kg
Puisano
Hoa tsebahala hore :
boima ba mojaro = m
Boima ba mojaro = w = mg
Boima ba pulley e tiileng = M
Radius ea pulley e tiileng = R
Ho potlaka ha pulley ka angular = α
O botsitse :
Haeba boima ba pulley bo eketseha ho M + M/2 = 3M/2 mme lebelo la angular la pulley = α, boima ba mojaro ke bokae?
Karabo :
Nako ea ho se sebetse ha pulley ntle le polasetiki:
Ke = 1/2 MR 2 = 0,5 MR 2
Nako ea ho se sebetse hantle ha pulley + plasticine:
Ke = 1/2 (3M/2) R 2 = (3M/4) R 2 = 0,75M R 2
Motsotso oa matla:
τ = FR
Molao oa bobeli oa Newton oa motsamao oa potoloho:
Στ = I α
w R = I α
mg R = I α
α = mg R / I

Ho hlahisa lebelo le tšoanang la angular, boima ba mojaro bo tlameha ho etsoa….. Nkela α sebakeng sa equation ea 2 le α ho equation ea 1:

Karabo e nepahetseng ke B.
8.. Pulley e entsoeng ka ntho e tiileng e nang le thapo e phuthetsoeng lehlakoreng la eona le ka ntle e bontšoa joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong. Khohlano ea pulley le thapo le khohlano e mothating oa eona oa ho potoloha lia hlokomolohuoa. Haeba mojaro o theoha ka ho potlaka ho sa khaotseng a ms -2 , joale boleng ba motsotso oa inertia oa pulley bo lekana le….
A. I = τ α R
B. I = τ α -1 R
C. I = τ a R
D. I = τ a -1 R -1
E. I = τ a R -1
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Matla = w = mg
Letsoho la matla = R
Ho potlaka ha Angular = α
Ho potlaka ha mojaro = a ms -2
Potso: Motsotso oa ho se sebetse hantle ha pulley (I)
Karabo:
Kamano pakeng tsa ho potlaka ka mola le ho potlaka ka angular:
a = R α
α = a / R
Nako ea inertia e baloa ho sebelisoa foromo:
τ = I α
I = τ : α = τ : a / R = τ (R / a) = τ R a -1
Ha ho karabo e nepahetseng.
9. Pulley e entsoeng ka ntho e tiileng e nang le thapo e phuthetsoeng lehlakoreng la eona le ka ntle e bontšoa joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong. Khohlano ea pulley e hlokomolohuoa. Haeba motsotso oa ho se sebetse ha pulley I = β 'me thapo e huloa ka matla a sa fetoheng F, joale boleng ba F bo lekana le….
A. F = α. β. R 
B. F = α. β 2. R
C. F = α . (β . R) -1
D. F = α . β . (R) -1
E. F = R. (α. β) -1
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Matla a ho hula = F
Nako ea ho se sebetse ha pulley = β
Ho potlaka ha pulley ka angular = α
Radius ea pulley = R
Potso: Boleng ba F bo lekana le….
Karabo:
Foromo ea molao oa bobeli oa Newton bakeng sa motsamao oa ho potoloha:
Στ = β α ———- Equation 1
Tlhaloso ea foromo:
Στ = Sephetho sa nako ea matla (torque)
β = Motsotso oa ho se inertia
α = Ho potlaka ha Angular
Motsotso o hlahang oa matla a sebetsang holim'a pulley:
Στ = FR ———-> Equation 2
Tlhaloso ea foromo:
F = matla a ho tsikinyeha
R = Sebaka ho tloha ntlheng ea ketso ea matla F ho ea ho axis ea potoloho = radius ea pulley
Tlosa Στ ho equation 1 ka Στ ho equation 2:
Στ = β. α
F. R = β. α
F = (β . α) / R
F = β. α. (R -1 )
Karabo e nepahetseng ke D.
Motsotso o Angular
10. Karoloana e boima ba digrama tse 0,2 e tsamaya ka sedikadikwe ka lebelo le sa fetoheng la 10 rad s -1 . Haeba radius ya tsela ya karoloana e le 3 cm, jwale lebelo la karoloana le...
A. 3 × 10 –7 kg m 2 s -1
B. 9 × 10 –7 kg m 2 s -1
C. 1,6 × 10 –6 kg m 2 s -1
D. 1,8 × 10 –4 kg m 2 s -1
E. 4,5 × 10 –3 kg m 2 s -1
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Boima ba dikarolwana (m) = 0,2 grams = 2 x 10 -4 kg
Lebelo la Angular (ω) = 10 rad s -1
Radius ea tsela ea likaroloana (r) = 3 cm = 3 x 10 -2 metres
E botsitsoe: Motsamao o kobehileng oa karoloana
Karabo:
Foromo ea momentum ea angular:
L = Ke ω
Tlhaloso: I = momentum oa angular, I = motsotso oa inertia, ω = lebelo la angular
Motsotso oa ho se sebetse ha karoloana:
Ke = monghadi 2 = (2 x 10 -4 )(3 x 10 -2 ) 2 = (2 x 10 -4 )(9 x 10 -4 ) = 18 x 10 -8
Motsamao oa Angular ke:
L = I ω = (18 x 10 -8 )(10 rad s -1 ) = 18 x 10 -7 kg m 2 s -1
Ha ho karabo e nepahetseng.
11. Motantshi o a dikologa matsoho a hae a otlolohile ho fihlela bolelele ba 160 cm. Ebe matsoho a hae a menwa ho fihlela bolelele ba 80 cm litsoe. Haeba lebelo la motantshi le dula le tsitsitse, jwale lebelo la hae le otlolohileng ke...
A. ntse e le teng
B. e fetoha karolo ea 1/2 ea boholo ba pele
C. e fetoha 3/4 ea boholo ba pele
D. e ba makhetlo a mabeli ho feta ea pele
E. e ba makhetlo a mane ho feta ea pele
Puisano
Hoa tsebahala hore:
Radius 1 (r 1 ) = 160 cm
Radius 2 (r 2 ) = 80 cm
Lebelo la Angular 1 (ω 1 ) = ω
Lebelo la Angular 1 (ω 2 ) = ω
E botsitsoe: Momentum o otlolohileng
Karabo:
Lebelo le otlolohileng 1:
v 1 = r 1 ω 1 = (160 cm) ω
Lebelo le otlolohileng 2:
v 2 = r 2 ω 2 = (80 cm) ω
Motsamao o otlolohileng oa 1:
p = mv 1 = m (160 cm) ω
Motsamao o otlolohileng oa 2:
p = mv 2 = m (80 cm) ω
Kahoo momentum o otlolohileng o fetoha 1/2 makgetlo a pele.
Karabo e nepahetseng ke B.
Mohloli oa lipotso:
Lipotso tsa Fisiks tsa Tlhahlobo ea Naha bakeng sa Sekolo se Phahameng sa Thuto e Phahameng/Sekolo se Phahameng sa Mosebetsi