Karolo ea Phepo ho Haheng Mesifa
Ho haha mesifa ha se feela taba ea ho phahamisa litšepe tse boima kapa ho etsa boikoetliso bo pheta-phetoang setsing sa boikoetliso. Boikoetliso ke sesosa se seholo sa kholo ea mesifa, empa ntle le tšehetso e nepahetseng ea phepo e nepahetseng, liphetho li atisa ho ba butle, li sa ntlafatse, kapa li bile li sa eme. Mesifa ea hola ha 'mele o e-na le "lisebelisoa tse tala" tse lekaneng ho lokisa le ho tsosolosa lisele tse senyehileng ke boikoetliso. Ka hona, ho utloisisa karolo ea phepo e nepahetseng kahong ea mesifa ho bohlokoa ho mang kapa mang ea batlang ho eketsa boima ba mesifa, matla, kapa sebopeho sa 'mele.
1. Mesifa e Thehoa Joang?
Ka bokhutšoanyane, boikoetliso ba boima bo baka meokho e menyenyane mesifang. Kamora boikoetliso, 'mele o qala ts'ebetso ea ho hlaphoheloa: ho lokisa lisele tse senyehileng 'me, ka ho hlasimolla le phepo e nepahetseng, ho haha mesifa e meholo le e matla hanyane. Ts'ebetso ena e tsejoa e le hypertrophy ea mesifa. Leha ho le joalo, hypertrophy ha e etsahale ka bo eona; 'mele o hloka matla, protheine, livithamine, liminerale le maro ho phethahatsa ts'ebetso ena ea ho ikamahanya le maemo.
Mabaka a mabeli a ka sehloohong a khethollang kholo ea mesifa ke ho hlasimolla koetliso le ho fumaneha ha phepo e nepahetseng. Haeba u ikoetlisa ka thata empa phepo ea hau e sa lekana, 'mele oa hau o tla tsepamisa maikutlo haholo ho pholoheng le ho lokisa tšenyo ea mantlha, ho e-na le ho haha boima bo bocha. Ka lehlakoreng le leng, phepo e ntle ntle le koetliso e nepahetseng le eona e ke ke ea hlahisa melemo e meholo ea mesifa.
2. Protheine: Thepa e ka Sehloohong e Tala bakeng sa Mesifa
Hangata protheine e bitsoa "setsi sa kaho" sa mesifa hobane e entsoe ka li-amino acid, tse sebelisetsoang ho haha le ho lokisa lisele tsa 'mele. Nakong ea boikoetliso, litlhoko tsa protheine lia eketseha hobane sekhahla sa ho senyeha ha protheine ea mesifa le sona sea eketseha. Ho haha mesifa, 'mele o hloka ho fihlela botsitso bo botle ba protheine, ho bolelang hore tlhahiso ea protheine ea mesifa e feta ho senyeha ha protheine.
U Hloka Protheine e Kae ho Haha Mesifa?
Litlhoko tsa motho ka mong lia fapana ho latela boima ba 'mele, matla a boikoetliso, lilemo le lipakane. Leha ho le joalo, ka kakaretso, batho ba ikoetlisang boima ba 'mele khafetsa ba eletsoa ho ja protheine e ngata ho feta batho ba lulang feela. Mohloli oa protheine le oona o bapala karolo: liprotheine tsa liphoofolo (mahe, khoho, tlhapi, nama, lebese) ka kakaretso li na le amino acid e felletseng 'me li monngoa habonolo. Liprotheine tsa limela (tempeh, tofu, linate, koro) li ntse li sebetsa, empa li hloka ho kopanngoa ho fihlela amino acid ea bohlokoa e felletseng haholoanyane.
Boleng ba Protheine le Kabo
Ntle le bongata, kabo ea protheine letsatsi lohle e bohlokoa. Ho ja protheine lijong tse 'maloa (mohlala, lijong tsa hoseng, tsa motšehare, tsa mantsiboea le tsa lijo tse bobebe) ho thusa ho boloka tlhahiso ea protheine e tsitsitseng ho feta ho ja protheine ka nako e le 'ngoe.
3. Lik'habohaedreite: Tšehetso ea Mohloli oa Matla le Tshebetso
Batho ba bangata ba tsepamisang maikutlo ho haheng mesifa ba tšaba lik'habohaedreite hobane ba tšoenyehile ka ho nona. Leha ho le joalo, lik'habohaedreite li phetha karolo ea bohlokoa koetlisong le ho foleng. Lik'habohaedreite ke mohloli oa matla o ka sehloohong o bolokiloeng ka mokhoa oa glycogen mesifa le sebeteng. Nakong ea koetliso e matla ea boima, glycogen e sebelisoa ho tšehetsa ho honyela ha mesifa, ho boloka ts'ebetso, le ho thusa 'mele ho boloka tekanyo e lekaneng ea koetliso.
Haeba ho ja lik'habohaedreite ho le tlase haholo, 'mele o ka felloa ke matla, e leng se fellang ka ho fokotseha ha matla a boikoetliso. Ho feta moo, 'mele o ka sebelisa protheine e le mohloli oa matla, e leng se sa lokelang haeba sepheo sa mantlha e le ho haha mesifa.
Mehloli e metle ea lik'habohaedreite e kenyelletsa raese, litapole, litapole tse tsoekere, oatmeal, bohobe ba koro e felletseng, litholoana le meroho e nang le setache. Ho khetha lik'habohaedreite tse rarahaneng tse nang le faeba e lekaneng ho boetse ho thusa ho boloka maikutlo a ho khora le tsoekere e tsitsitseng maling.
4. Mafura: Lihormone, Bophelo bo Botle le Pholiso
Hangata mafura a utloisisoa hampe e le sesosa se seholo sa ho nona. Leha ho le jwalo, mafura ke phepo e kgolo ya bohlokwa bakeng sa bophelo bo botle ba dihormone, ho monya divithamine tse qhibilihang mafura (A, D, E, le K), le tshebetso ya sele. Moelelong wa ho haha mesifa, mafura a tshehetsa tlhahiso ya dihormone tse bapalang karolo ho foleng le ho ikamahanya le boikoetliso.
Se bohlokoa ho se ela hloko ke mofuta oa mafura. Beha mafura a phetseng hantle pele joalo ka:
– Mafura a sa koaheloang a tsoang ho avocado, oli ea mohloaare, linate le peo
– Omega-3 e tswang ditlhaping tse mafura (salmon, sardine, tuna), peo ya chia, kapa peo ya flax
Ho sa le jwalo, tshebediso e feteletseng ya mafura a trans le mafura a kgomaretsweng e lokela ho lekanyetswa hobane a beha kotsing ya ho sitisa bophelo bo botle ba pelo le metabolism.
5. Likhalori: Ho feta kapa ho haella ho khetholla tsela ea phetoho
Ho haha mesifa ho amana haufi-ufi le lik'hilojule tsohle. Haeba motho a batla ho eketsa boima ba mesifa kapele, hangata o hloka lik'hilojule tse ngata (ho ja ho feta litlhoko tsa letsatsi le letsatsi). Chelete ena e ngata e fana ka matla a eketsehileng e le hore 'mele o ikemisetse haholoanyane ho haha lisele tse ncha.
Leha ho le jwalo, bongata bo feteletseng bo ka eketsa mafura a mmele. Ka hona, litsebi tse ngata tsa boikoetliso di kgothaletsa bongata bo itekanetseng, ha di ntse di shebile kgatelopele ya boikoetliso, boima ba mmele, potoloho ya mmele le tshebetso. Bakeng sa batho ba bang, ho hahuwa ha mesifa ho ntse ho ka etsahala ka dikhalori tsa tlhokomelo, haholoholo bakeng sa ba qalang kapa ba kgutlelang koetlisong kamora ho phomola nako e telele.
6. Limatlafatsi tse nyenyane: Tse nyane empa li bohlokoa
Livithamine le liminerale ha li fane ka lik'hilojule, empa li bohlokoa bakeng sa tlhahiso ea matla, ho honyela ha mesifa, ts'ebetso ea methapo le ho hlaphoheloa. Khaello ea limatlafatsi tse nyane e ka lebisa mokhathaleng, ho opeloa ke mesifa, ho hlaphoheloa butle, kapa ho fokotseha ha ts'ebetso.
Limatlafatsi tse ling tse atisang ho tšohloa mabapi le ts'ebetso le mesifa li kenyelletsa:
- Vithamine D: e tšehetsa mosebetsi oa mesifa le bophelo bo botle ba masapo
– Magnesium: e thusa ho honyela ha mesifa le boleng ba boroko
– Zinc: e bapala karolo ea metabolism le ts'ebetso ea 'mele ea ho itšireletsa mafung
– Calcium: ea bohlokoa bakeng sa ho honyela ha mesifa le ho matlafatsa masapo
– Tšepe: e phetha karolo ea ho tsamaisa oksijene (haholo-holo ea bohlokoa bakeng sa basali)
Tsela e molemohali ea ho fihlela litlhoko tsa hau tsa limatlafatsi tse nyane ke lijo tse fapaneng: meroho e tala, litholoana, protheine ea boleng bo holimo, lijo-thollo tse felletseng le lijo tse felletseng.
7. Ho Nosetsa: Motheo oo Hangata o sa Tsejoeng Hantle
Mesifa e entsoe haholo-holo ka metsi. Esita le ho felloa ke metsi hanyane ho ka fokotsa matla, ho tsepamisa mohopolo le mamello nakong ea boikoetliso. Ho feta moo, metsi a thusa ho tsamaisa limatlafatsi, ho boloka mali a le mangata, le ho tšehetsa ho hlaphoheloa. Ka hona, ho noa metsi a lekaneng letsatsi lohle ho bohlokoa, haholo-holo nakong ea boikoetliso bo matla kapa ha motho a fufuleloa haholo.
E le mokhoa o bonolo, hlokomela 'mala oa moroto oa hau: haeba o tiile haholo, mohlomong ha o noe ho lekaneng. Ho eketsa li-electrolyte ho ka ba molemo nakong ea lithupelo tse telele kapa boemo ba leholimo bo chesang.
8. Nako ea Phepo e Nepahetseng: U ka Ja Neng?
"Ho beha nako" ha se ntlha ea bohlokoa ka ho fetisisa, empa hoa thusa. Batho ba bangata ba ho fumana ho le molemo:
– Lijo tsa pele ho boikoetliso: motsoako oa lik'habohaedreite le protheine bakeng sa ho fumaneha ha matla le amino acid.
– Lijo tsa kamora ho ikoetlisa: protheine bakeng sa ho hlaphoheloa le lik'habohaedreite ho tlatsa glycogen
Habohlokoa le ho feta, tekanyo ea hau ea letsatsi le letsatsi e ntse e le ea bohlokoa. Ho lula u fihlela litlhoko tsa hau tsa protheine le lik'hilojule hangata ho tla hlahisa litholoana tse bonahalang ho feta feela ho tsepamisa maikutlo linakong tse itseng tsa lijo.
9. Litlatsetso: Litlatsetso, Eseng tse Nkang Sebaka
Litlatsetso li ka thusa, empa ha li hlokahale. Haeba lijo tsa hau li sa tsamaellane hantle, litlatsetso li ke ke tsa "boloka" liphetho tsa hau. Litlatsetso tse ling tse tsebahalang bakeng sa ho tšehetsa kaho ea mesifa li kenyelletsa:
- Protheine ea Whey: e nolofalletsa ho fihlela litlhoko tsa protheine tsa letsatsi le letsatsi
– Creatine monohydrate: e tšehetsa matla le ts'ebetso ea koetliso
– Omega-3: e thusa bophelo bo botle le ho hlaphoheloa
– Livithamine tse ngata: ha feela lijo tse jeoang li sa feto-fetohe ka ho lekaneng
Tsoela pele ho beha lijo tse felletseng pele, boroko bo lekaneng le lenaneo le hlophisitsoeng la boikoetliso.
Qetello
Phepo e phetha karolo ea bohlokoa ho haheng mesifa, e sebeletsa e le mohloli oa matla, thepa e tala bakeng sa ho lokisa lisele, le ho tšehetsa ts'ebetso ea lihormone le ho hlaphoheloa. Protheine e thusa ho haha likhoele tsa mesifa, lik'habohaedreite li boloka ts'ebetso le ho tlatsa glycogen, mafura a tšehetsa bophelo bo botle ba lihormone le lisele, ha limatlafatsi tse nyane le metsi li netefatsa ts'ebetso e ntle ea sistimi ea 'mele. Haeba u batla ho holisa mesifa haholo, kopanya koetliso ea boima bo tsoelang pele le lijo tse leka-lekaneng, tse nang le lik'hilojule tse lekaneng le mekhoa ea bophelo e tšehetsang ho hlaphoheloa.
Ka leano le nepahetseng la phepo, ho haha mesifa ha ho potlake feela, empa hape ho phetse hantle, ho tšoarella haholoanyane, le ho lekanngoa.