Kunzwisisa Tembiricha neKupisa
Kupisa . Pfungwa yekupisa inobva mukunzwa kupisa nekutonhora kunoitika nekunzwisisa kwedu kubata. Zvichibva pane zvinonzwa kunzwa kwedu kubata, tinoti chinhu chinopisa kupfuura chimwe chinhu kana chinhu chinotonhora kupfuura chimwe chinhu. Zvinhu zvinopisa zvine tembiricha yakakwira nepo zvinhu zvinotonhora zvine tembiricha yakaderera. Kana chinhu chikanyanya kutonhora, tembiricha yazvo yakaderera. Kusiyana neizvi, kana chinhu chikanyanya kupisa, tembiricha yazvo yakakwira. Kuyera uku kwekupisa kana kutonhora kwechinhu kunonzi tembiricha. Munyaya yedzidziso yekinetic yemagasi ichadzidzwa gare gare mugiredhi rechi11, uchanzwisisa zvakadzama zvinoreva tembiricha; zvinoitika kumamorekuru anoumba chinhu icho chinhu chinogona kunzwa kupisa, kudziya, kutonhora kana kutonhora.
Kupisa . Kana zvinhu zvine tembiricha dzakasiyana zvikasangana, pachava nekufambiswa kwekupisa, kunowanzonzi kupisa, kubva kuchinhu chine tembiricha yakakwira kuenda kuchinhu chine tembiricha yakaderera. Kufambiswa kwekupisa kunomira kana zvinhu zviri kusangana zvasvika patembiricha yakaenzana. Semuenzaniso, kana tikasanganisa mvura inopisa nemvura inotonhora, kupisa kunowanzo famba kubva mumvura inopisa kuenda kumvura inotonhora. Patinoisa simbi inopisa mumvura inotonhora, kupisa kunomira kubva kusimbi inopisa kuenda kumvura. Kupisa kunomira kuyerera kana simbi nemvura zvasvika patembiricha yakaenzana. Kana chiremba kana mukoti akabatidza thermometer mumuviri wako, kupisa kunomira kubva mumuviri wako kuenda kuthermometer. Kufambiswa kwekupisa kunomira kana muviri wako nethermometer zvasvika patembiricha yakaenzana. Kana thermometer inoshandiswa iri thermometer yemercury, kana muviri wako nethermometer zvasvika patembiricha yakaenzana, pamusoro pemercury panomira kufamba. Nhamba inoratidzwa pamusoro pemercury ndiyo tembiricha yemuviri wako panguva iyoyo.
Zvinonzwisisika kuti kupisa kunobva pazvinhu zvine tembiricha yakakwira kuenda kuzvinhu zvine tembiricha yakaderera. Kutamiswa kwekupisa kunowanzo enzanisa tembiricha yezvinhu zvakabatana. Muzana remakore rechi18, nyanzvi dzefizikisi dzaifungidzira kuti kuyerera kwekupisa kwaive kufamba kwemvura, rudzi rwemvura rusingaonekwe (mvura chinhu chinogona kuyerera. Mvura dzinosanganisira mvura negasi. Mvura (mvura) mvura nekuti inogona kuyerera. Mhepo mvurawo nekuti inogona kuyerera). Mvura iyi yakatumidzwa kuti caloric . Dzidziso ye caloric yakanga isisashandiswe nekuti zvichibva pamhedzisiro yekuyedza, kuvapo kwe caloric iyi hakuna kukwanisa kuratidzwa. Muzana remakore rechi19, nyanzvi yefizikisi yeChirungu inonzi James Prescott Joule (1818-1889) akadzidza maitirwo ekupisa mvura mumudziyo achishandisa vhiri rekukurunga uye akaenzanisa kupisa kwemvura nekuda kwekutenderera kwevhiri rekukurunga nekupisa kwemvura mumudziyo wakabatwa nemurazvo kana sosi yemagetsi. Zvichibva pane zvaakaedza, Joule akagumisa kuti kupisa hakusi simba (kupisa hakusi rudzi rwesimba rakati, senge kinetic energy, potential energy, chemical energy, nezvimwewo). Kupisa simba rinotamiswa nekuda kwekusiyana kwekupisa. Saka, kana kupisa kuchiyerera kubva kuchinhu chine tembiricha yepamusoro kuenda kuchinhu chine tembiricha yakaderera, simba rinotamiswa kubva kuchinhu chine tembiricha yepamusoro kuenda kuchinhu chine tembiricha yakaderera. Kutamiswa uku kwesimba kunomira kana zvinhu zviri padhuze zvasvika patembiricha imwechete, kana kuti thermal equilibrium.
