Matekiniki Ekupa Data Achishandisa Ogives Yakanaka Neisina Kunaka

Matekiniki Ekupa Data Achishandisa Ogives Yakanaka Neisina Kunaka

Muhuwandu hwezviverengero, kuratidzwa kwedata hakusi kungoisa nhamba mumatafura kana magirafu chete, asi kushandura data raw kuita ruzivo rwunonzwisisika rwakagadzirira kuongororwa. Imwe nzira yekuona inowanzoshandiswa kuona maitiro ekugoverwa kwema frequency uye ma cumulative frequency ndiyo ogive. Ogives dzinowanzo shandiswa kana data rakakamurwa muzvikamu zve interval, zvakaita se test scores pa 10-point range, height pa 5-cm range, kana mari pa specific range. Kune mhando mbiri huru dze ogives: positive ogives (cumulative "less than") uye negative ogives (cumulative "more than"). Dzese dzinopa maonero akasiyana padata rimwe chete.

Kunzwisisa Ogive

Ogive igrafu inoratidza kuwanda kwema frequency ekugoverwa. Kuwanda kwema frequency kunoreva huwandu hwema frequency akawedzerwa pamwe chete nenzira yakatevedzana, zvichitevera ma classes e interval. Tichishandisa ogive, tinogona kuona kuti ma frequency anowedzera kana kuderera nekukurumidza sei, kuona nzvimbo ye median, quartiles, uye percentiles, uye kunzwisisa mafambiro ekugoverwa kwedata.

Kazhinji, maogives anoratidzwa muchimiro chechati yemutsara. Akisi yakatambanudzwa (X-axis) ine miganhu yekirasi, nepo axis yakatwasuka (Y-axis) ine ma cumulative frequency. Musiyano uripo pakati pemaogives akanaka neasina kunaka uri murudzi rwemiganhu yekirasi inoshandiswa uye gwara rekuunganidzwa kwema frequency.

Positive Ogive (Zvishoma pane)

Pfungwa Dzekutanga
Ogive yakanaka iogive inoratidza kuwanda kwehuwandu hwezvinhu zviri pasi pe . Izvi zvinoreva kuti ma frequency anopfupikiswa kubva kukirasi yakaderera kusvika kukirasi yepamusoro. Muogive yakanaka, mapoinzi ari pagirafu anowanzo kuwanikwa pamuganhu wekirasi yepamusoro. Nekuti anoungana kubva pasi, girafu yeogive yakanaka inowanzo dzika kubva kuruboshwe kuenda kurudyi.

Matanho Ekuvandudza Chido Chakanaka
Kuti uratidze data uchishandisa systematic positive ogive, matanho anotevera anogona kuteverwa:

VERENGA  Kushandiswa kwenhamba munharaunda

1. Gadzira tafura yekugovera mafrequency
Data raw rinoiswa muzvikamu zvekirasi, ipapo ma frequency anoverengwa.

2. Verenga huwandu hwehuwandu hunosvika pasi pe
Kuwanda kwekirasi yekutanga kunova frequency yekutanga. Kune makirasi anotevera, wedzera frequency yekirasi iyoyo kune frequency yapfuura yekuwedzera.

3. Sarudza muganho wepamusoro wekirasi yega yega.
Kana data iri nhamba dzese uye nguva dzekirasi dzisingapindirani, pfungwa ye "muganhu wekirasi" inowanzo shandiswa. Semuenzaniso, kirasi 50–59 ine mupendero we49,5–59,5, saka muganhu wayo wepamusoro i59,5.

4. Gadzira maaxes ekubatanidza
- X-axis: muganho wepamusoro (mupendero wepamusoro) wekirasi yega yega
– Y axis: cumulative frequency iri pasi pe

5. Ronga pfungwa dzacho wodzibatanidza
Enzanisa muganho wega wega wekirasi yepamusoro ne cumulative frequency yawo, wobva wabatanidza mapoinzi nemutsetse.

Mashandisirwo ePositive Ogive
Ma "positive ogives" anobatsira zvikuru kune:
- Kuziva huwandu hwedata rine kukosha kuri pasi pemuganhu wakati.
- Tsvaga pakati, makota, uye maperesenti nekudhirowa mutsetse kubva paY-axis kuenda kucurve wozoenda kuX-axis.
- Enzanisa kugoverwa kwemapoka maviri edata (semuenzaniso, kirasi A vs kirasi B values) muchimiro chekuunganidza "zvishoma pane".

Negative Ogive (Kukuru pane)

Pfungwa Dzekutanga
Kusiyana ne "positive ogive", "negative ogive" inoratidza kuwanda kwehuwandu hwe "cumulative frequency" hunopfuura . "Ma frequency" acho anopfupikiswa kubva ku "highest class" kuenda ku "lowest class", kana kuti, anogona kuverengerwa sehuwandu hwe "data points" dzine "values" dziri pamusoro pe "one limit". "Point" iri pa "negative ogive" inowanzoiswa pa "lower class boundary". Nekuti kuunganidzwa kunoitika kubva kumusoro, "negative ogive graph" inowanzo kudzikira kubva kuruboshwe kuenda kurudyi.

Matanho Ekunyora Ogive Yakashata
Zvinotevera ndizvo zvinoitwa pakuratidza ruzivo uchishandisa chiratidzo chekuti "negative ogive":

1. Gadzira tafura yekugovera mafrequency
Kungofanana ne "positive ogive", data rinoiswa mumapoka uye ipapo frequency inoverengwa.

VERENGA  Nzira dzekufungidzira muhuwandu

2. Verenga huwandu hwehuwandu hunopfuura
Kutanga kubva pakirasi yepamusoro-soro, frequency yekutanga yekuunganidza ndiyo frequency yekirasi yepamusoro-soro. Kirasi inotevera (iri pazasi) ihuwandu hwemafrequencies ekirasi iyoyo pamwe nefrequency yekare yekuunganidza.

3. Sarudza muganho wakaderera wekirasi yega yega
Shandisa muganhu wekirasi yakaderera kuti uwane data rinoenderera mberi. Semuenzaniso, kirasi 50–59 ine muganhu wakaderera we49,5.

4. Gadzira maaxes ekubatanidza
- X-axis: muganho wakaderera (mupendero wepasi) wekirasi yega yega
– Y axis: cumulative frequency inopfuura

5. Ronga pfungwa dzacho wodzibatanidza
Mapoinzi acho anorongwa pakati pemuganhu wekirasi yakaderera nehuwandu hwe "kupfuura", wobva wabatanidzwa nemutsetse.

Mashandisirwo eNegative Ogive
Ma "negative ogives" anobatsira pa:
- Kuziva huwandu hwedata rine kukosha kuri pamusoro pemuganhu wakati.
- Ongorora huwandu hwe "boka repamusoro" mudata, semuenzaniso kuti vadzidzi vangani vakawana mapoinzi anopfuura makumi masere.
- Inoshanda sekuenzanisa kwezvakanaka zve ogive mukutarisa kuenderana kwekugoverwa.

Musiyano Mukuru Pakati Pezvakanaka Nezvakaipa

Kunyangwe ese ari maogives, ane hunhu hwakasiyana:

1. Nzira yekuunganidza
- Zvakanaka: kubva padanho repasi kusvika padanho repamusoro (zvishoma pane)
– Zvakaipa: kubva pamhando yepamusoro kusvika pasi (kupfuura)

2. Miganhu yekirasi paX-axis
- Zvakanaka: muganho wepamusoro wekirasi
- Zvakaipa: muganho wakaderera wekirasi

3. Fomu regirafu
- Zvakanaka: zvinowanzowedzera
– Zvakaipa: zvinowanzodzikira

4. Ruzivo rwakasimbiswa
- Zvakanaka: data rakaunganidzwa riri pasi pemutengo
- Negative: data rakaunganidzwa riri pamusoro pemutengo

Mukuita, maogives ese ari maviri anogona kuratidzwa panguva imwe chete muchikamu chimwe chete. Kana akagadzirwa nokungwarira, "anosangana" pane imwe nzvimbo chaiyo, zvichibatsira mukuona kwepakati.

Kusarudza Median neQuartiles neOgive

Chimwe chezvakanakira zve ogive kugona kwayo kuwana saizi yenzvimbo nemifananidzo:

VERENGA  Nei nhamba dzichikosha mukutsvagisa

– Pakati (Q2): tsvaga kukosha paY-axis ye \( \frac{N}{2} \), apo \(N\) iri huwandu hwese hwedata. Dhirowa mutsetse wakatwasuka kuenda ku positive ogive curve, wobva wadonhedza pasi kuenda kuX-axis.
– Chikamu chekutanga chekota (Q1): shandisa \( \frac{N}{4} \)
– Chikamu chechitatu chekota (Q3): shandisa \( \frac{3N}{4} \)

Nzira iyi inobatsira zvikuru kana data rakarongwa mumapoka, sezvo median isingaonekwe pakarepo kubva pane raw data list.

Zvikanganiso Zvakajairika Zvekudzivirira

Mukuita ogives dzakanaka kana dzisina kunaka, zvikanganiso zvinotevera zvinowanzoitika:
1. Shandisa kirasi yepakati, kwete miganhu yekirasi. Iyo ogive inofanira kushandisa muganhu wepamusoro kana wepasi, kwete midpoint.
2. Usashandise mipendero yekirasi padata rakakamurwa. Pasina mipendero yekirasi, girafu inogona kuratidzika seisina kunyatsojeka.
3. Kuwanda kwehuwandu hwe ...
4. Zviyero zve axis zvisingaenderane. Zviyero zvisina kuenzana zvinogona kukanganisa kududzira.

Penutup

Maitiro ekuratidza data uchishandisa ma ogives akanaka neakaipa inzira inoshanda yekuona kugoverwa kwema frequency akawanda. Ma ogives akanaka anotsigira kuunganidzwa kwema "less than" values, zvichikonzera kukwira, nepo ma ogives asina kunaka achisimbisa kuunganidzwa kwema "more than" values, zvichikonzera kudzika. Nema ogives, vaongorori vanogona kududzira mapatani ekugovera, kuenzanisa seti dzedata, uye kufungidzira nemifananidzo ma median nema quartiles. Mudzidzo, bhizinesi, uye kutsvagurudza kwevanhu, ma ogives chishandiso chiri nyore asi chine simba chekushandura data rakaoma kuita ruzivo rwunonzwisisika zviri nyore.

Kana muchida, ndinogona zvakare kuwedzera tafura yedata yemuenzaniso uye kupedzisa matanho ekuverenga ma frequency akaunganidzwa pamwe chete nemufananidzo wekuti ungadhirowa sei ogive pane imwe coordinate.

Siya mhinduro