Pendauluan
Electromagnetic spectrum ndiyo mhando dzese dzemwaranzi yemagetsi. Electromagnetic radiation isimba rinoburitswa uye rinotorwa nezvidimbu zvakachajwa, izvo zvinoratidza maitiro akafanana nemafungu pazvinofamba muchadenga. Spectra iyi inosanganisira mafungu akasiyana-siyana, kubva kumafungu eredhiyo ane mafungu marefu kusvika kumagamma rays mapfupi. Kunzwisisa electromagnetic spectrum kwakakosha muzvinhu zvakawanda zvehupenyu hwezuva nezuva uye tekinoroji yemazuva ano.
Mhando dzeMirairo muElectromagnetic Spectrum
Chiyero chemagetsi chakakamurwa kuita zvikamu zvakasiyana-siyana zvichienderana newavelength uye frequency. Chikamu chimwe nechimwe chine hunhu hwakasiyana uye mashandisirwo azvo.
- Mafungu eredhiyoMafungu eredhiyo ane marefu ewavelength mu electromagnetic spectrum, anotangira pamasendimita mashoma kusvika makiromita akati wandei. Mafungu aya anoshandiswa mukutaurirana kusina waya senge redhiyo, terevhizheni, uye nharembozha. Mafungu eredhiyo anoshandiswawo mu radar uye tekinoroji yekufamba.
- Ma microwaveMa microwave ane marefu mapfupi kupfuura ma radio wave, anowanzova pakati pe 1 millimeter ne 1 mita. Anoshandiswa mukudziisa chikafu (senge muma microwave ovens), pamwe nekutaurirana kusina waya uye radar. Ma microwave anoshandiswawo mu satellite ne Wi-Fi technology.
- Mafungu eInfraredMafungu einfrared ane marefu ewavelength ari pakati pe700 nanometers ne1 millimeter. Mafungu aya haaonekwe neziso remunhu asi anogona kunzwiwa sekupisa. Infrared inoshandiswa muzvishandiso zviri kure, makamera ekupisa, uye mumabasa akasiyana-siyana ekurapa.
- Chiedza ChinoonekwaChiedza chinoonekwa ndicho chikamu che electromagnetic spectrum chinoonekwa neziso remunhu, chine marefu ewavelength anotangira pa 400 kusvika 700 nanometers. Chiedza ichi chine mavara akasiyana-siyana kubva patsvuku kusvika pa violet. Chiedza chinoonekwa ndicho chinonyanya kuzivikanwa nevanhu nekuti ndicho chiedza chatinoona zuva nezuva.
- Ultraviolet (UV)Mwaranzi yeUltraviolet ine urefu hupfupi kupfuura chiedza chinoonekwa, pakati pe10 nanometers ne400 nanometers. Mwaranzi yeUV inogona kukonzera kupiswa nezuva uye kuwedzera njodzi yekenza yeganda, asi inokoshawo pakugadzira vhitamini D mumuviri. Mwaranzi yeUV inoshandiswa mumabasa akasiyana-siyana, kusanganisira sterilization uye forensic detection.
- X-rayMaX-ray ane marefu ewavelength ari pakati pe0,01 ne10 nanometers uye anogona kupinda muzvinhu zvakawanda zvisingakwanise kuvhenekwa nechiedza chinooneka, kusanganisira nyama yemunhu. MaX-ray akakosha mukurapa pakuongorora zviratidzo, zvakaita seX-ray neCT scans.
- Mwaranzi yeGammaMwaranzi yeGamma ine marefu mapfupi ewavelengths mu electromagnetic spectrum, ari pasi pe 0,01 nanometers. Inogadzirwa neatomic nuclei mu nuclear reactions uye inogona kupinda chero chinhu. Mwaranzi yeGamma inoshandiswa mukurapa kenza, kuuraya utachiona mumidziyo yekurapa, uye mukutsvaga kwesainzi.
Mashandisirwo uye Mhedzisiro yeElectromagnetic Spectrum
Ma electromagnetic spectrum ane mashandisirwo akasiyana-siyana muhupenyu hwezuva nezuva uye tekinoroji. Heano mimwe mienzaniso yakakosha:
- KukurukuriranaMafungu eredhiyo nema microwave ndiwo musimboti wekutaurirana kwemazuva ano. Anoshandiswa munhepfenyuro dzeredhiyo neterevhizheni, nharembozha, uye kutaurirana nesatellite. Pasina mafungu aya, nyika yemazuva ano yakabatana yaisazokwanisika.
- MedicalMwaranzi yemagetsi inoshandiswa mukurapa. X-ray inoshandiswa pakuongorora zviratidzo, ukuwo gamma rays inoshandiswa mukurapa kenza. Mafungu einfrared anoshandiswa mukurapa kupisa kwemuviri kusina kujairika.
- IndustriMa microwave anoshandiswa mukupisa nekuomesa zvinhu mumaindasitiri, pamwe chete nema microwave oven epamba. Mwenje we ultraviolet unoshandiswa pakuchenesa mvura nemidziyo yekurapa. Mwenje unooneka unoshandiswa mumhando dzakasiyana dzemwenje nekushandisa pakuratidza zvinhu.
- KeamananMaX-ray nemagamma rays anoshandiswa pakuongorora kuchengetedzwa kwenzvimbo dzendege nedzimwe nzvimbo dzeveruzhinji kuti vaone zvinhu zvakavanzika. Ma microwave anoshandiswa muradar kuona nekutevera zvinhu.
- NyeredziKuongororwa kwemuchadenga kunoshandisa zvikamu zvakasiyana zve electromagnetic spectrum kudzidza muchadenga. Materesikopu eredhiyo anoona mafungu eredhiyo kubva muchadenga, ukuwo materesikopu eX-ray ne gamma-ray achiona zvinhu zvine simba guru zvakaita semaburi matema nenyeredzi dze neutron.
Matambudziko Nengozi Dzingangoitika
Kunyange zvazvo electromagnetic spectrum ichipa mabhenefiti akawanda, inewo matambudziko nenjodzi dzingangoda kutariswa. Kunyanya kuratidzwa kune mamwe marudzi emwaranzi yemagetsi kunogona kukuvadza hutano hwevanhu. Semuenzaniso, mwaranzi yeUV inogona kukonzera kenza yeganda, uye kunyanya kuratidzwa kuX-rays negamma rays kunogona kukuvadza nhengo dzemuviri.
Pamusoro pezvo, kupindira kwemagetsi (EMI) kunogona kukanganisa mashandiro emidziyo yemagetsi. EMI inoitika kana mafungu emagetsi kubva kune chimwe chishandiso achikanganisa mashandiro echimwe. Izvi zvinogona kuva dambudziko guru muindasitiri yendege, yekutaurirana, uye yehutano, uko kupindira kunogona kukonzera kutadza kushanda zvakanaka kwesystem.
Mhedziso
Electromagnetic spectrum chinhu chakakosha mune akawanda matekinoroji atinoshandisa zuva nezuva. Kubva kumafungu eredhiyo anogonesa kutaurirana pasina waya kusvika kumaX-ray anoshandiswa mukufungidzira kwezvokurapa, mhando dzakasiyana dzeelectromagnetic radiation dzine mashandisirwo akakosha munzvimbo dzakasiyana siyana. Zvisinei, zvakakoshawo kunzwisisa nekugadzirisa njodzi dzinogona kuitika nekuda kwekusangana nemwaranzi yeelectromagnetic. Neruzivo rwuri nani uye kunzwisisa electromagnetic spectrum, tinogona kushandisa mabhenefiti ayo uku tichideredza njodzi dzinobatanidzwa.