Chiitiko Chekudheerera Kubva Mumaonero Evanhu
Kushungurudza vanhu chinhu chakaoma chinotora nzira dzakasiyana-siyana uye chinogona kuitika munzvimbo dzakasiyana-siyana dzemagariro evanhu, kusanganisira zvikoro, nzvimbo dzebasa, nedzimwe nzvimbo dzemagariro evanhu. Kubva pamaonero emagariro evanhu, kushungurudza vanhu hakusi dambudziko remunhu mumwe chete asiwo inyaya yemaumbirwo inokanganiswa netsika, tsika, uye simba mukati memapoka. Chinyorwa chino chichatsanangura chiitiko chekushungurudza vanhu kubva pamaonero emagariro evanhu, kuongorora dzidziso dzakakodzera, uye kukurukura kuti nzanga inogona sei kuita basa mukugadzirisa nyaya iyi.
Tsanangudzo yeKudheerera
Kushungurudza kunogona kutsanangurwa sezviito zvechisimba zvinodzokororwa nemunhu kana boka revanhu vachirwisa munhu asina simba, kungave mumuviri, mupfungwa, kana munharaunda. Zviito izvi zvinowanzoperekedzwa nechinangwa chekukuvadza, kutyisidzira, kana kudzora munhu wacho. Mhando dzekushungurudza dzinosanganisira kushungurudza panyama (kurova, kusundidzira), kushungurudza nemashoko (kunyomba, kutuka), kushungurudza nharaunda (kusabatanidzwa, kuparadzira makuhwa), uye kushungurudza pamhepo (kuparadzira zvinhu zvisina kunaka kuburikidza nedhijitari).
Dzidziso dzezvemagariro evanhu dzekudheerera
Dzidziso yeKusawirirana
Kubva pamaonero edzidziso yekusawirirana yakataurwa naKarl Marx nevateveri vake, kushungurudza kunogona kuonekwa sekuratidzwa kwesimba uye kusaruramisira munharaunda. Sekureva kwedzidziso iyi, vanhu kana mapoka ane simba rakawanda vanowanzo shandisa avo vasina simba rakawanda. Kushungurudza chimwe chezviratidzo zvekusawirirana uku kwesimba, umo munhu anoshungurudza anoshandisa simba remuviri, remagariro, kana rehupfumi kudzvinyirira munhu asina simba.
Dzidziso yeMaitiro Ekushanda
Kune rumwe rutivi, dzidziso yekushanda kwechimiro, sezvakatangwa naÉmile Durkheim, inoona kushungurudzwa sechinhu chinobva mukuedza kuchengetedza kugadzikana uye kuenzana munharaunda. Mune dzimwe nzanga, hunhu hwehasha hunogona kuonekwa senzira yekusimbisa tsika netsika dzakati. Kushungurudzwa kunogonawo kuonekwa senzira yekudzora magariro evanhu inoitwa kuona kuti vanhu vanotevedzera mitemo yeboka.
Dzidziso yeKubatana kweChiratidzo
Dzidziso yeSymbolic interactionism, yakakurudzirwa naGeorge Herbert Mead naHerbert Blumer, inotarisa pakunzwisisa mashandisirwo anoitwa hukama hwavo nevanhu. Kubva pamaonero aya, kushungurudzwa kunogona kuitika nekuda kwemazita asina kunaka anopiwa vamwe vanhu. Aya mazita anogona kuva "uprofita hunogutsa" hunoita kuti munhu ane mazita anzwike seasina kusarudzwa, nokudaro achiva chinangwa chekushungurudzwa. Uyezve, kutaurirana kwezuva nezuva pakati pevanoita zvakaipa nevaya vanoshungurudzwa kunosimbisawo uye kunosimudzira hunhu hwekushungurudzwa.
Zvinhu Zvinokonzera Kushungurudzwa Munzanga
Maitiro uye Tsika
Tsika netsika munharaunda zvinopesvedzera zvakanyanya mwero uye chimiro chekushungurudzwa kunoitika. Mune dzimwe tsika, hunhu hwekutonga hunogona kukosheswa kana kutoonekwa sechiratidzo chesimba nehutungamiriri. Izvi zvinogona kutungamira vanhu kuti vanyanye kuita zvekushungurudzwa kuti vazivikanwe sevatungamiriri kana vanhu vane simba.
Murume kana Mukadzi uye Bonde
Tsvagiridzo inoratidza kuti kushungurudzwa kunowanzoitika panyaya dzepabonde nevanhurume nevanhukadzi. Semuenzaniso, varume vanowanzo shungurudzwa panyama, nepo vakadzi vachinyanya kurohwa nevanhurume kana kutaura. Uyezve, vanhu vasingatevedzere tsika dzepabonde, dzakadai sevanhu veLGBT, vanowanzo shungurudzwa.
Hutungamiriri hweVanhu
Maitiro emagariro evanhu kana kuti masimba ari mumapoka anoitawo basa guru mukushungurudza vamwe. Kuchikoro, vana vakakurumbira kana vane simba vanogona kushandisa chinzvimbo chavo kudzora kana kushungurudza vamwe. Kubasa, kushungurudza kunogona kubva kuvakuru vanoshandisa simba ravo zvisina kunaka kushandisa kana kutonga vari pasi pavo.
Midhiya neTekinoroji
Nekufambira mberi kwetekinoroji yeruzivo, kushungurudzwa kwawedzera munyika yepamhepo, inozivikanwa se cyberbullying. Midhiya yemagariro evanhu yave nzvimbo iyo vanoshungurudzwa vanogona kuita zviito zvakaipa vasingazivikanwe uye pamwero mukuru.
Kukanganiswa Kwekudheerera Pavanhu Nenzanga
Kukanganiswa Kwakaitwa Vanhu Pamwe Chete
Kushungurudzwa kunokanganisa hutano hwepfungwa nemuviri hwevanoshungurudzwa. Mimwe migumisiro yekushungurudzwa inosanganisira kuora mwoyo, kuzvidya mwoyo, kusazviremekedza, uye kunyange kuda kuzviuraya. Mune zvimwe zviitiko, vanoshungurudzwa vanogona kusangana nematambudziko emuviri akadai semusoro, kurwadziwa mudumbu, kana kusagadzikana kwehope.
Kukanganisa Kwazvinoita Vanhu
Kubva pamaonero emagariro evanhu, kushungurudzwa kunosvika munharaunda yese. Kushungurudzwa kunogadzira nzvimbo isina hutano uye kunokanganisa kubatana kwevanhu. Nharaunda dzinozivikanwa nekushungurudzwa dzinowanzova nehukama husina kunaka, kusava nekuvimbana, uye kunzwa kusachengeteka kwakawedzera.
Kuedza Kukunda Kushungurudzwa Kubva Mumaonero Emagariro Evanhu
Maitiro Ekuvaka
Imwe nzira inoshanda yekugadzirisa kushungurudzwa ndeyekuchinja mamiriro emagariro evanhu anotsigira maitiro aya. Izvi zvinosanganisira kuumba mitemo yekurwisa kushungurudzwa muzvikoro nenzvimbo dzebasa, pamwe nekuisa zvirango zvakasimba kune vanoita zvekushungurudzwa. Hurumende nemasangano emagariro evanhu vanofanirwawo kuita basa guru mukugadzira mitemo nemirau inotsigira nharaunda yakachengeteka uye inosanganisira vose.
Dzidzo neKupa Mazano
Veruzhinji vanofanira kudzidziswa uye kuziviswa nezvenjodzi dzekushungurudzwa uye kukosha kwetsitsi nekushivirira. Zvirongwa zvekusvika kune vamwe muzvikoro nemunzvimbo zvinogona kuva imwe nzira yekusimudzira ruzivo nekudzivirira kushungurudzwa. Dzidzo yekurwisa kushungurudzwa inofanirawo kusanganisira kudzidziswa kwevadzidzisi nevashandi vechikoro kuti vazive uye vagadzirise nyaya dzekushungurudzwa zvinobudirira.
Kusimbisa Kubatana Kwevanhu
Kusimbisa kubatana kwevanhu kuburikidza nemabasa anosimbisa hukama hwevanhu kunogonawo kuva nzira yekudzivirira kushungurudzwa. Mabasa akadai sekushanda mumapoka, makirabhu ekunze, uye mapurojekiti emagariro evanhu anogona kubatsira kusimudzira pfungwa yenharaunda nekuremekedzana, uye kuderedza njodzi yekushungurudzwa.
Tekinoroji seChishandiso Chekudzivirira
Tekinoroji inogona kushandiswawo sechishandiso chekudzivirira kushungurudzwa. Mapuratifomu epamhepo anogona kupa maficha ekuzivisa vanhu asingazivikanwe uye kutarisa zviitiko kuti aone maitiro ekushungurudzwa. Uyezve, mishandirapamwe yepamhepo inokurudzira mameseji ekurwisa kushungurudzwa uye kutsigira vanoshungurudzwa inogona kubatsira kushandura tsika dzemagariro dzinotsigira kushungurudzwa.
Mhedziso
Kushungurudza vanhu inyaya yakaoma munharaunda inoda nzira dzakasiyana-siyana dzekugadzirisa. Maonero emagariro evanhu anopa ruzivo rwakakura pamusoro pekuti tsika, tsika, uye maumbirwo evanhu zvinobatsira sei mukushungurudza vanhu. Nekunzwisisa zvinhu izvi, tinogona kugadzira nzira dzinoshanda dzekudzivirira nekugadzirisa kushungurudzwa, pamwe nekugadzira nharaunda dzakachengeteka uye dzinobatanidza vanhu vose.
