Simba rekuchengetedza uye simba risiri rekuchengetedza
1. Simba reConservative
1.1 Huremu (w)
Tarisa chinhu chinofamba chakamira kumusoro kusvika chasvika pakakwirira usati wadzika pasi uchienda kunzvimbo yacho yekutanga. Kana uchifamba wakamira kumusoro ne h, huremu hwacho hunenge hwakasiyana nekubva pakubviswa. Saka, huremu hunoita basa re negative pachinhu chacho.
W = wh (cos 180 o ) = – wh = – mgh
Kana chinhu chasvika pakukwirira kwakanyanya, chinodzika pasi chichienda panzvimbo yacho yekutanga ne h. Pachinofamba pasi, huremu hunenge huri munzira imwecheteyo nekufamba. Nekuti huri munzira imwe cheteyo nekufamba, huremu hunoita basa rakanaka.
W = wh (cos 0 o ) = wh = mgh
Huremu hwechinhu (m), kukurumidza kwegiravhiti (g), uye kukwirira (h) zvakafanana, saka basa rinoitwa nehuremu sezvo chinhu chinotanga kufamba chakamira kumusoro kusvika chadzokera panzvimbo yacho yekutanga iri zero.
W = mgh – mgh = 0
1.2 Simba reChitubu
Tarisa chitubu chakaiswa panzvimbo yakatwasuka. Kana mugumo wekurudyi wechitubu ukasundidzirwa kuruboshwe, chitubu chinoshandisa simba rekusundidzira kurudyi. Unogona kuratidza izvi nekudzvanya chitubu. Semuenzaniso, isa chinhu kumucheto wekurudyi, wobva wadzvanya chinhu kuruboshwe. Mushure mekunge chitubu chatsauka neΔx, bvisa ruoko rwako kubva pachinhu nechitubu. Kana ruoko rusisina kubatana nechitubu, chitubu chichasundidzira chinhu kudzokera kurudyi.
Kana chinhu chikafamba kuruboshwe, mafambiro acho uye kufamba kwacho zvinoenderana nekwakatangira simba rechitubu. Nekuti mafambiro acho akasiyana, simba rechitubu rinoita basa rekusateerera.
W = – ½ k (Δx) 2
Kana chinhu chikafamba kurudyi, mafambiro acho uye kufamba kwacho zvakafanana nesimba rechitubu. Nekuti mafambiro acho akafanana, simba rechitubu rinoita basa rakanaka.
W = ½ k (Δx) 2
Chitubu chinoshandiswa chakafanana, saka chisimbiso chechitubu (k) chakafanana. Kutsauka kwechitubu (Δx) kwakafananawo.
Saka, basa rinoitwa nehuremu kana chinhu chikatanga kufamba kuruboshwe ne Δx uye chodzokera kurudyi ne Δx iri zero.
W = ½ k (Δx) 2 – ½ k (Δx) 2 = 0
Basa rinoitwa nehuremu nesimba rechitubu sezvo chinhu chinotanga kufamba kubva panzvimbo yacho yekutanga kusvika chadzoka panenge pakaenzana ne zero. Kana basa racho rakaitwa nesimba sezvo richifamba kubva panzvimbo yaro yekutanga kusvika radzoka panenge pakaenzana ne zero, simba rinonzi simba rekuchengetedza. Saka, simba rechitubu ne huremu mienzaniso yemasimba ekuchengetedza.
2. Simba Risiri Rekuchengetedza
Tarisa chinhu chinosundirwa kurudyi chobva chasundirwa kuruboshwe. Kana chinhu chacho chichifamba kana kusundirwa kurudyi, divi rekusundirwa kwechinhu chacho rakafanana nedivi rekusundirwa kwesimba (F) uye rakapesana nedivi rekusundirwa kwesimba (f k ). Sezvo chiri munzira imwechete yekusundirwa, simba rekusundirwa rinoita basa rakanaka pachinhu chacho.
W = F s
Pane kudaro, simba rekukweshana rinoita basa rekusashanda zvakanaka pane chinhu chacho.
W = – f k s
Basa iri rakaitwa nesimba rekusundidzira uye simba rekukweshana pachinhu chacho kana chinhu chatanga kufamba kubva panzvimbo yacho yekutanga kusvika chadzoka kune:
W = 2 F s
W = -2 f k s
Basa rinoitwa nesimba rekusundidzira uye simba rekukweshana kwechikanganiso sezvo chinhu chinotanga kufamba kubva panzvimbo yacho yekutanga kusvika chadzoka hapana chakaenzana ne zero. Kana basa rinoitwa nesimba sezvo chinhu chinotanga kufamba kubva panzvimbo yacho yekutanga kusvika chadzoka hapana chakaenzana ne zero, simba racho rinonzi simba risingachengetedzi. Saka, simba rekukwesha uye simba rekukweshana kwechikanganiso mienzaniso yesimba risingachengetedzi.
1. Chii chinonzi simba rekuchengetedza? Simba rekuchengetedza ndiro iro basa rinoitwa pakufambisa chinhu pakati penzvimbo mbiri harina chekuita nenzira yaro. Simba regiravhiti neremagetsi mienzaniso yesimba rekuchengetedza.
2. Basa rinoitwa nesimba rinochengetedza zvinhu rine hukama sei nesimba rinogona kuitika? Basa rinoitwa nesimba rinochengetedza zvinhu pachinhu chinofamba kubva panzvimbo A kuenda panzvimbo B rakaenzana nekuchinja kusina kunaka kwesimba rinogona kuitika (∆U) pakati pemapoinzi maviri aya: Izvi zvinoreva kuti kana chinhu chikawana simba rinogona kuitika, basa rinoitwa nesimba rinochengetedza zvinhu harina kunaka, uye zvinopesana.
3. Chii chinonzi simba risingachengetedzi? Simba risingachengetedzi ndiro iro basa rinoitwa pakufambisa chinhu pakati penzvimbo mbiri rinoenderana nenzira yatorwa. Kukweshana uye kuramba mhepo mienzaniso yakajairika yemasimba asingachengetedzi.
4. Simba risingachengetedzi rinokanganisa sei simba remuchina wesystem? Simba risingachengetedzi rinogona kushandura simba rese remuchina (huwandu hwesimba rekinetic nerinogona kushandiswa) resystem. Izvi zvinodaro nekuti basa rinoitwa nesimba risingachengetedzi harichengetwi sesimba rinokwanisa kushandiswa asi rinowanzo shandurwa kuita mamwe marudzi esimba, akadai sekupisa.
5. Munhu angaziva sei kana simba richichengetedza kana kuti risingachengetedze uchishandisa nzira yakavharwa? Kune simba rinodzivirira, basa remambure rinoitwa pachinhu mushure mekunge chafamba nenzira yakazara yakavharwa izero. Kana basa remambure rinoitwa pamusoro pechivharo chakavharwa risiri zero, simba racho harisi rinodzivirira.
6. Kukombama kwesimba remagetsi kunoita basa rei pakuona kana simba richichengetedza? Kana kukombama kwesimba remagetsi kuri zero kwese kwese muchadenga, simba iri rinochengetedza. Kana kukombama kusiri zero, saka simba iri harina kuchengetedza.
7. Simba regiravhiti rine chekuita sei nemasimba anochengetedza? Simba regiravhiti rinomuka nekuda kwehunhu hwesimba regiravhiti. Kuwedzera kwehurefu mumunda wegiravhiti kunotungamira kukuwedzera kwesimba regiravhiti, nepo basa rinoitwa nesimba regiravhiti risina kunaka, zvichireva kudzikira kwesimba rinogona kuitika kana chinhu chikaswedera pedyo nePasi.
8. Sei kukweshana kusina simba rinobatanidzwa semamwe masimba anochengetedza? Kukweshana isimba risingachengetedzi; saka, basa rinoitwa nekukweshana harichengetwi sesimba rinokwanisa. Pane kudaro, rinowanzo shandurwa kuita mamwe marudzi, akadai sekupisa, uye harigone kudzoserwa zvachose sesimba remagetsi.
9. Muchiitiko apo chinhu chinotsvedza pasi chakarerekera, masimba anochengetedza uye asingachengetedze anoita basa rei? Kana chinhu chikatsvedza pasi chakarerekera, simba rinokwevera pasi, simba rinochengetedza, rinoita basa pachinhu chacho, richishandura simba raro kuita simba rekinetic. Kana paine kukakavadzana pakati pechinhu nepasi rakarerekera (simba risingachengetedze), rinopikisa kufamba uye rinoderedza simba rekinetic rechinhu chacho, richishandura rimwe racho kuita kupisa.
10. Simba rose resisisitimu rinogona kuchengetedzwa here kunyangwe masimba asiri ekuchengetedza ari kushanda? Ehe, simba rose resisisitimu (kusanganisira marudzi ese esimba akadai semakanika, kupisa, nezvimwewo) rinoramba rakachengetwa zvichienderana nemutemo wekuchengetedza simba. Zvisinei, kana masimba asiri ekuchengetedza achishanda, simba remasisitimu (huwandu hwesimba rekinetic uye rinokwanisa) harigone kuchengetedzwa nekuti rimwe rawo rinoshandurwa kuita mamwe marudzi esimba, akadai sekupisa kana ruzha.
