30 Kushandiswa kwemutemo wekutanga wethermodynamics mune mamwe maitiro ethermodynamic (Isobaric Isothermal Isochoric)
1. Girafu iri pazasi rinoratidza kutenderera kwethermodynamic kunoitika negasi. Basa rinoitwa negasi pakuita kweABCD i …
Zvinozivikanwa:
Kumanikidzwa 1 (P 1 ) = 2 x 10 5 Pa
Kumanikidzwa 2 (P 2 ) = 4 x 10 5 Pa
Vhoriyamu 1 (V 1 ) = 1 m 3
Vhoriyamu 2 (V 2 ) = 3 m 3
Zvinodiwa: Basa rinoitwa negasi pabasa reABCD (W).
Solution:
Basa rinoitwa negasi rakaenzana nenzvimbo yeABCD.
W = (P 2 – P 1 )(V 2 – V 1 )
W = (4 x 10 5 – 2 x 10 5 )(3 – 1)
W = (2 x 10 5 )(2)
W = 4 x 10 5 Joule
2. Basa rinoitwa negasi paABC ndere…
Zvinozivikanwa:
Kumanikidzwa 1 (P 1 ) = 3 x 10 5 Pa
Kumanikidzwa 2 (P 2 ) = 6 x 10 5 Pa
Vhoriyamu 1 (V 1 ) = 20 cm 3 = 20 x 10 -6 m 3
Vhoriyamu 2 (V 2 ) = 60 cm 3 = 60 x 10 -6 m 3
Zvinodiwa : Basa rinoitwa negasi paABC
Solution:
Basa rinoitwa negasi = nzvimbo yeABC.
W = ½ (P 2 – P 1 )(V 2 – V 1 )
W = 1/2 (6 x 10 5 – 3 x 10 5 )(60 x 10 -6 – 20 x 10 -6 )
W = 1/2 (3 x 10 5 )(40 x 10 -6 )
W = 1/2 (120 x 10 -1 Joules)
W = 1/2 (12 Joules)
W = 6 Joule
3. Dhayagiramu yePV yegesi iri mumudziyo wakavharwa inoratidzwa mumufananidzo uri pazasi. Basa rinoitwa negesi rinoratidzwa mukuita kwaro.
mhinduro
Maitiro AB uye maitiro DC maitiro e-isobaric (kumanikidzwa kunochengetwa kwakafanana) . Maitiro AD uye maitiro BC maitiro i so choric ( vhoriyamu haichinji).
Basa racho rakaitwa negasi kana gasi rava kukura (process DC).
Heano matambudziko mapfumbamwe nemhinduro dzine chekuita neIsobaric Process (Constant Pressure):
Dambudziko 1:
Gasi re3.0 m³ parinomanikidzwa nguva dzose rinomanikidzwa kusvika 2.0 m³. Kana tembiricha yekutanga iri 300 K, tembiricha yekupedzisira ndeyei?
Solution:
Tichishandisa equation yemaitiro e isobaric: \(\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}\), tinogona kugadzirisa tembiricha yekupedzisira:
\[
\frac{3.0}{300} = \frac{2.0}{T_2} \zvinoreva T_2 = \frac{2.0 \kawa 300}{3.0} = 200\, \text{K}
\]
Dambudziko 2:
Verenga basa rakaitwa nemamoles maviri egasi achikura kubva pa1 litre kusvika pa3 litres pa2 atm.
Solution:
Kushandisa equation yebasa rinoitwa mumaitiro e isobaric: \( W = P \Delta V \):
\[
W = 2\, \text{atm} \times (3 – 1)\, \text{liters} = 4\, \text{atm}\cdot\text{liters}
\]
Dambudziko 3:
Chii chinochinja simba remukati kana mamore mana egasi re diatomic rakakodzera achipiswa nekumanikidzwa kwakasimba kubva pa200 K kusvika 300 K?
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwesimba remukati padanho risingaperi regasi re diatomic: \( \Delta U = nC_pdT \), apo \( C_p = \frac{7}{2}R \):
\[
\Delta U = 4 \nguva \frac{7}{2} \nguva 8.314 \nguva (300 - 200) \inenge 6990\, \text{J}
\]
Dambudziko 4:
Verengai kupisa kwakawedzerwa panguva ye isobaric process apo ma moles maviri egasi re monatomic anokura kubva pa 5 litres kusvika 10 litres pa 400 K.
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa mumaitiro e isobaric: \( Q = nC_pdT \), apo \( C_p = \frac{5}{2}R \), uye \( \frac{V_2}{T_2} = \frac{V_1}{T_1} \):
\[
Q = 2 \nguva \frac{5}{2} \nguva 8.314 \nguva \kuruboshwe(400 \nguva \frac{10}{5} – 400\kurudyi) = 3316\, \text{J}
\]
Dambudziko 5:
Tsvaga shanduko mu enthalpy yemamoles matatu egasi re triatomic rinowedzerwa kubva pa 1 litre kusvika pa 2 litres patembiricha ye 200 K.
Solution:
Kushandisa fomura yekuchinja kwe enthalpy yemaitiro e isobaric: \( \Delta H = nC_pdT \), apo \( C_p = \frac{f}{2}R \) uye \( f = 6 \):
\[
\Delta H = 3 \nguva \frac{6}{2} \nguva 8.314 \nguva \kuruboshwe(200 \nguva \frac{2}{1} – 200\kurudyi) = 4989\, \text{J}
\]
Dambudziko 6:
Verenga huwandu hwekupedzisira hwemamore maviri egasi pa300 K uye marita mashanu pakutanga kana rapiswa kusvika 500 K nekumanikidzwa kwaro nguva dzose.
Solution:
Kushandisa equation yemaitiro e isobaric:
\[
\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2} \zvinoreva V_2 = \frac{V_1 \times T_2}{T_1} = \frac{5 \times 500}{300} \approx 8.33\, \text{liters}
\]
Dambudziko 7:
Tsvaga basa rinoitwa negasi remonatomic kana rakamanikidzwa kubva pamarita matanhatu kusvika pamarita matatu pa2 atm.
Solution:
Kushandisa equation yebasa rinoitwa muitiro we isobaric:
\[
W = P \Delta V = 2 \nguva (3 - 6) = -6\, \text{atm}\cdot\text{liters}
\]
Dambudziko 8:
Gasi re diatomu rinowedzerwa ne isobaric kubva pamarita matatu kusvika pamarita matanhatu pa300 K. Tsvaga shanduko mu entropy.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwe entropy mumaitiro e isobaric egasi re diatomic, apo \( C_p = \frac{7}{2}R \):
\[
\Delta S = nC_p\ln\frac{T_2}{T_1} + nR\ln\frac{V_2}{V_1} = 2 \nguva \frac{7}{2} \nguva 8.314 \nguva \ln\frac{300 \nguva \frac{6}{3}}{300} + 2 \nguva 8.314 \nguva \ln\frac{6}{3} \approx 34.76\, \text{J/K}
\]
Dambudziko 9:
Verenga kutamiswa kwekupisa panguva yekudzvanywa kwe isobaric kwema moles mashanu egasi re triatomic kubva pamarita gumi kusvika kumarita mashanu pa500 K.
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa mumaitiro e isobaric, apo \( C_p = \frac{f}{2}R \) uye \( f = 6 \):
\[
Q = 5 \nguva \frac{6}{2} \nguva 8.314 \nguva \kuruboshwe(500 \nguva \frac{5}{10} – 500\kurudyi) = -12473\, \text{J}
\]
Matambudziko aya anofanira kupa ruzivo rwakakwana rwepfungwa dzakasiyana-siyana dzine chekuita nemaitiro e-isobaric.
Heano matambudziko mapfumbamwe nemhinduro dzine chekuita neIsothermal Process (Constant Temperature):
Dambudziko 1:
Dambudziko: Verenga basa rakaitwa nemamoles maviri egasi rakanaka rinokura richidzika kubva pa1 litre kusvika pa2 litres pa300 K.
Solution:
Kushandisa equation yebasa rinoitwa mumaitiro e-isothermal kune gasi rakakodzera:
\[ W = nRT\ln\frac{V_2}{V_1} \]
\[
W = 2 \kawa 8.314 \kawa 300 \kawa \ln\frac{2}{1} \approx 3454\, \text{J}
\]
Dambudziko 2:
Dambudziko: Tsvaga kupisa kunotamiswa kana mamore matatu egasi akamanikidzwa kubva pamarita mana kusvika pamarita maviri pa400 K.
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa mumaitiro e isothermal: \( Q = W \):
\[
Q = 3 \kawa 8.314 \kawa 400 \kawa \ln\frac{2}{4} \approx -3462\, \text{J}
\]
Dambudziko 3:
Tsvaga shanduko mu entropy kana ma mole mana egasi akawedzera kubva pa 1 litre kusvika pa 5 litres pa 300 K.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwe entropy mumaitiro e isothermal:
\[
\Delta S = nR\ln\frac{V_2}{V_1} = 4 \kawa 8.314 \kawa \ln\frac{5}{1} \anenge 46.15\, \text{J/K}
\]
Dambudziko 4:
Verenga basa rinoitwa kana mole imwe yegesi yakakodzera yadzvanywa isothermally kubva pamarita matanhatu kusvika pamarita matatu pa200 K.
Solution:
Kushandisa equation yebasa rinoitwa mumaitiro e-isothermal:
\[
W = 1 \kawa 8.314 \kawa 200 \kawa \ln\frac{3}{6} \approx -575\, \text{J}
\]
Dambudziko 5:
Tsvaga shanduko yesimba remukati megasi remamoles matatu panguva yekuwedzera kwemafuta kubva pamarita maviri kusvika kumarita matanhatu pakupisa kwakafanana.
Solution:
Kune nzira ye isothermal yegesi yakakodzera, shanduko yesimba remukati i zero:
\[
\Delta U = 0\, \text{J}
\]
Dambudziko 6:
Verenga kutamiswa kwekupisa kana mamore mashanu egasi akawedzerwa isothermally kubva pamarita matatu kusvika kumarita matanhatu pa250 K.
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa mumaitiro e isothermal:
\[
Q = 5 \kawa 8.314 \kawa 250 \kawa \ln\frac{6}{3} \approx 2879\, \text{J}
\]
Dambudziko 7:
Chii chinoitwa nemamoles maviri egasi panguva yekudzvanywa kwemhepo kubva pamarita mana kusvika pamarita maviri pa150 K?
Solution:
Kushandisa equation yebasa rinoitwa mumaitiro e-isothermal:
\[
W = 2 \kawa 8.314 \kawa 150 \kawa \ln\frac{2}{4} \approx -1151\, \text{J}
\]
Dambudziko 8:
Tsvaga shanduko mu entropy kana ma mole matatu egasi akamanikidzwa isothermally kubva pa 5 litres kusvika 1 litre pa 500 K.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwe entropy mumaitiro e isothermal:
\[
\Delta S = 3 \kawa 8.314 \kawa \ln\frac{1}{5} \anenge -34.77\, \text{J/K}
\]
Dambudziko 9:
Sarudza basa rinoitwa nemamoles mana egasi rakanaka rinokura kubva pamarita maviri kusvika kumarita masere pa100 K.
Solution:
Kushandisa equation yebasa rinoitwa mumaitiro e-isothermal:
\[
W = 4 \kawa 8.314 \kawa 100 \kawa \ln\frac{8}{2} \approx 2304\, \text{J}
\]
Matambudziko aya anosanganisira pfungwa dzakasiyana-siyana dzine chekuita nemaitiro e-isothermal, dzakadai sebasa rinoitwa, kutamiswa kwekupisa, uye shanduko mu entropy.
Heano matambudziko mapfumbamwe nemhinduro dzine chekuita neIsochoric Process (Constant Volume):
Dambudziko 1:
Verenga shanduko yesimba remukati memuviri we3 moles yegesi yakanaka yemonatomic kana tembiricha yawedzerwa kubva pa200 K kusvika 400 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwesimba remukati pahuwandu husingachinji: \( \Delta U = nC_v\Delta T \), apo \( C_v = \frac{3}{2}R \):
\[
\Delta U = 3 \nguva \frac{3}{2} \nguva 8.314 \nguva (400 - 200) \inenge 3741\, \text{J}
\]
Dambudziko 2:
Sarudza kutamiswa kwekupisa kwema moles maviri egasi re diatomic kana tembiricha yadzikira kubva pa300 K kusvika 200 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa pahuwandu husingachinji: \( Q = \Delta U = nC_v\Delta T \), apo \( C_v = \frac{5}{2}R \):
\[
Q = 2 \nguva \frac{5}{2} \nguva 8.314 \nguva (200 - 300) \inenge -4157\, \text{J}
\]
Dambudziko 3:
Verenga shanduko mu entropy yemamoles mana egasi re triatomic kana tembiricha ikawedzera kubva pa100 K kusvika 300 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwe entropy pahuwandu husingachinji, apo \( C_v = \frac{f}{2}R \) uye \( f = 6 \):
\[
\Delta S = nC_v\ln\frac{T_2}{T_1} = 4 \times \frac{6}{2} \times 8.314 \times \ln\frac{300}{100} \approx 115.36\, \text{J/K}
\]
Dambudziko 4:
Chii chinoitwa negasi panguva yekushanda kwe isochoric?
Solution:
Sezvo vhoriyamu ichigara iripo panguva yekushanda kwe isochoric, hapana basa rinoitwa:
\[
W = 0\, \chinyorwa{J}
\]
Dambudziko 5:
Sarudza kuti kupisa kunofambiswa sei kwemamoles mashanu egasi rakanaka remonatomic kana ratonhodzwa kubva pa500 K kusvika 300 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa pahuwandu husingachinji, apo \( C_v = \frac{3}{2}R \):
\[
Q = 5 \nguva \frac{3}{2} \nguva 8.314 \nguva (300 - 500) \inenge -6232\, \text{J}
\]
Dambudziko 6:
Verenga shanduko yesimba remukati memunhu mumwe chete wegasi re diatomic kana tembiricha yawedzerwa kubva pa150 K kusvika 250 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwesimba remukati pahuwandu husingachinji, apo \( C_v = \frac{5}{2}R \):
\[
\Delta U = 1 \nguva \frac{5}{2} \nguva 8.314 \nguva (250 - 150) \inenge 2079\, \text{J}
\]
Dambudziko 7:
Tsvaga shanduko mu entropy yema mole matatu egasi re monatomic kana tembiricha yadzikira kubva pa 600 K kusvika 300 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwe entropy pahuwandu husingachinji, apo \( C_v = \frac{3}{2}R \):
\[
\Delta S = 3 \nguva \frac{3}{2} \nguva 8.314 \nguva \ln\frac{300}{600} \anenge -34.59\, \text{J/K}
\]
Dambudziko 8:
Chii chinonzi kutamiswa kwekupisa kwema moles maviri egasi re triatomic kana tembiricha yakawedzerwa kubva pa 200 K kusvika 400 K pahuwandu husingachinji?
Solution:
Kushandisa equation yekufambisa kupisa pahuwandu husingachinji, apo \( C_v = \frac{6}{2}R \):
\[
Q = 2 \nguva \frac{6}{2} \nguva 8.314 \nguva (400 - 200) \inenge 4986\, \text{J}
\]
Dambudziko 9:
Verenga shanduko yesimba remukati memuviri we4 moles yegesi yakanaka yemonatomic kana ichipiswa kubva pa250 K kusvika 350 K pahuwandu husingachinji.
Solution:
Kushandisa equation yekuchinja kwesimba remukati pahuwandu husingachinji, apo \( C_v = \frac{3}{2}R \):
\[
\Delta U = 4 \nguva \frac{3}{2} \nguva 8.314 \nguva (350 - 250) \inenge 4986\, \text{J}
\]
Matambudziko aya anosanganisira zvinhu zvakasiyana-siyana zvemaitiro e isochoric, zvakaita sekuchinjisa kupisa, shanduko musimba remukati, uye entropy, yemhando dzakasiyana dzemagasi.