Zvinhu Zvinokonzera Njodzi dzeChirwere cheMazino
Chirwere chemazino idambudziko rinowanzoitika muhutano hwemuromo, asi rinowanzo furatirwa. Zvisinei, chirwere chemazino chinogona kukura zvishoma nezvishoma pasina zviratidzo zvinooneka uye pakupedzisira chinokuvadza nyama inotsigira mazino. Kazhinji, chirwere chemazino chakakamurwa kuita zvikamu zviviri zvikuru: gingivitis (kutanga kwekuzvimba kwemazino) uye periodontitis (danho repamusoro rinogona kutungamira kumeno akasununguka uye kurasikirwa nemazino). Mashoko akanaka ndeekuti zvinhu zvakawanda zvinokonzera chirwere chemazino zvinogona kudzorwa. Kunzwisisa zvinhu izvi kwakakosha kuitira kuti titore matanho ekudzivirira nekukurumidza.
1. Kusachena kwemuromo
Chinhu chikuru uye chinonyanya kukonzera njodzi kusachena kwemuromo. Kana mazino asingacheneswi nguva dzose, marara echikafu nemabhakitiriya anoumba plaque. Kana zvikasarapwa, plaque inooma kuita tartar (calculus), iyo inonetsa kubvisa nebhurashi remazino chete. Pamusoro petartar inova nzvimbo yekuberekera mabhakitiriya, zvichikonzera kuzvimba kwemazino, kubuda ropa mumatadza, uye kufema kunonhuwa.
Maitiro asina kunaka ekukwesha mazino anewo basa, akadai sekukwesha mazino nekukurumidza, kusasvika pamutsetse wemazino, kana kusanyatsochenesa mazino. Pasina kuchenesa mazino pakati pemazino (kukwesha mazino nebhurashi repakati pemazino), plaque inogona kuungana munzvimbo dzakaoma kusvika.
2. Kusvuta nekushandisa fodya
Kusvuta chinhu chine njodzi huru chinowedzera mukana wekuti chirwere chemazino chiwedzere kuipa uye chiome kurapa. Nicotine nemamwe makemikari ari mufodya anoderedza kuyerera kweropa kuenda kunyama dzemazino, zvichikanganisa kupora. Uyezve, kusvuta kunogona kuvharidzira zviratidzo zvekutanga, zvakaita sekubuda ropa mumazino, zvichinonotsa kuongororwa.
Haisi fodya yemazuva ano chete, asi dzimwe nzira dzekushandisa fodya dzinogona kukanganisawo masero emumuromo. Vanosvuta vanowanzova ne tartar inoungana nekukurumidza uye havaiti zvakanaka kana vakarapwa ne periodontal.
3. Kuchinja kwemahormone
Kuchinja kwemahormone kunogona kuita kuti mazino anzwe nyore nyore kubatwa neplaque nemabhakitiriya. Izvi zvinowanzoitika mu:
– Kuyaruka, apo shanduko dzemahormone dzinogona kuwedzera kuzvimba kwematadza.
– Kubata pamuviri, izvo zvinogona kukonzera "kubata pamuviri gingivitis" nekuda kwekuwedzera kwemahormone eprogesterone neestrogen.
– Kuguma kuenda kumwedzi, izvo zvinoita kuti muromo uome uye matadza anowanzo kurutsa.
Kuchinja kwemahormone hakukonzeri chirwere chemazino zvakananga, asi kunogona kuwedzera kuzvimba kana kusachena kwemuromo.
4. Zvirwere zvechirwere cheshuga uye metabolic disorders
Chirwere cheshuga, kunyanya chirwere cheshuga chisingadzoreki, chakabatana zvikuru nechirwere chemazino. Kuwanda kweshuga muropa kunogona kukanganisa masoja emuviri uye kuwedzera njodzi yekutapukirwa, kusanganisira mumazino. Kusiyana neizvi, periodontitis inogonawo kuita kuti kudzora shuga muropa kuve kwakaoma nekuti kuzvimba kwenguva refu kunokanganisa mashandiro emuviri.
Vanhu vane chirwere cheshuga vanofanira kuva netsika dzakanyanya pakuchengetedza hutsanana hwemuromo uye kugara vachiongororwa nachiremba wemazino, nekuti hutachiona hwemazino hunogona kukura nekukurumidza uye hunowedzera kuipa.
5. Zvinhu zvinokonzerwa nemajini uye nhoroondo yemhuri
Vamwe vanhu vanonyanya kubatwa nechirwere chemazino nekuda kwemajini. Kana nhengo yemhuri yako iine nhoroondo yechirwere cheperiodontitis chakakomba, njodzi yako yekubatwa nedambudziko rimwe chete inogona kunge yakakura, kunyangwe kana uine hutsanana hwakanaka hwemuromo. Majini anokanganisa mashandiro emuviri kubhakitiriya uye anodzora kuzvimba.
Kunyange zvazvo zvinhu zvemajini zvisingachinji, njodzi inogona kuderedzwa nekudzivirira nguva dzose: kubviswa kweplaque, mararamiro ane hutano, uye kuongororwa nguva dzose.
6. Kushushikana uye kusarara zvakanaka
Kushushikana kwenguva refu kunogona kuderedza simba remuviri rekudzivirira muviri uye kuchinja maitiro ezuva nezuva, akadai sekurega kushandisa brush yebhurashi, kuputa fodya zvakanyanya, kana kudya chikafu chine shuga yakawanda. Kushushikana kunobatanidzwawo nekuwedzera kwemazinga e cortisol, izvo zvinogona kukanganisa simba remuviri rekudzivirira muviri uye kuzvimba.
Kushaya hope kune mhedzisiro yakafanana: muviri unowanzobatwa nekuzvimba uye kugadziriswa kwenyama kunononoka. Kusanganiswa kwekushushikana, kurara zvisina kunaka, uye mararamiro asina kunaka zvinogona kuwedzera njodzi yekutapukirwa nezvirwere zvemazino.
7. Kudya kusina kunaka uye kudya zvine shuga yakawanda
Kudya kunovaka muviri kunokanganisa hutano hwenyama yemazino uye kugona kwemuviri kurwisa hutachiona. Kushaikwa kwemavhitamini nemaminerari—akadai sevhitamini C, vhitamini D, uye mapuroteni—kunogona kukanganisa kugadziriswa kwenyama uye kuwedzera njodzi yekuzvimba.
Panguva iyi, kudya zvine shuga yakawanda uye makabhohaidhiretsi ari nyore kunokurudzira kukura kwemabhakitiriya anokonzera plaque. Kunwa zvinwiwa zvine shuga kakawanda mukati mezuva rose kunowedzerawo kubatwa neshuga, zvichikurumidzisa kuumbwa kweplaque.
8. Muromo wakaoma (xerostomia)
Mate anoita basa guru mukuchengetedza hutachiona hwakakwana, kubatsira kubvisa tsvina yechikafu, uye kudzivirira nyama dzemumuromo. Kana mate akadzikira, muromo unobva waoma uye mabhakitiriya anokura zviri nyore.
Muromo wakaoma unogona kukonzerwa nekushaya mvura mumuviri, kufema mumuromo, kukwegura, kana mhedzisiro yemimwe mishonga yakaita semishonga inorwisa mabhakitiriya, mishonga inorwisa kushushikana, uye mimwe mishonga yeBP. Dambudziko iri rinogona kuwedzera njodzi yekuzvimba kwemazino, kufema kunorwadza, uye mamwe matambudziko emuromo.
9. Mimwe mishonga
Kunze kwekukonzera kuoma kwemuromo, mimwe mishonga inogona kukanganisa zvakananga mazino. Semuenzaniso, mimwe mishonga inogona kukonzera kukura kwemazino zvakanyanya, zvichiita kuti plaque iungane. Kana mazino akakura, nzvimbo dziri pakati pemazino dzinova dzakaoma kuchenesa.
Kana ukaona shanduko mumatadza ako mushure mekushandisa mimwe mishonga, bvunza chiremba wako kana chiremba wemazino. Usarega kutora mushonga wega, asi tsvaga nzira yekuchengetedza hutsanana hwemuromo hwakakwana.
10. Tsika dzakaipa nemamiriro ezvinhu emunharaunda mumuromo
Zvinhu zvakasiyana-siyana zvemunzvimbo iyi zvinowedzerawo njodzi yekubatwa nechirwere chemazino, semuenzaniso:
– Kukwesha mazino ako zvakanyanya kana kushandisa nzira isiriyo yekukwesha mazino kunogona kukuvadza matadza ako.
– Mazino akawandisa zvinoita kuti kuchenesa kuve kwakaoma.
– Zvidimbu zvemazino kana korona zvisingakwane zvakanaka zvinogona kukonzera kuti plaque iungane.
– Tsika yekukuya mazino (bruxism) inogona kuwedzera kukuvara kwenyama inotsigira mazino kana ikabatana nekuzvimba.
Zvinhu izvi hazviwanzoonekwa, asi zvinogona kukurumidzisa kufambira mberi kwematambudziko emazino kana zvikasarapwa.
11. Kukwegura uye kudzikira kwehunyanzvi hwekuzvitarisira
Njodzi yekubatwa nechirwere chemazino inowedzera nekukwegura nekuda kwekuungana kweplaque kwenguva refu uye mukana wekuva nezvirwere zvemuviri. Muvanhu vakuru, njodzi inowedzerawo kana hunyanzvi hwekuzvitarisira huchiderera—semuenzaniso, nekuda kwekurwadziwa kwemajoini, kutadza kufamba zvakanaka kwemuviri, kana kusaona zvakanaka—zvichikonzera kusachena kwemuromo.
Rutsigiro rwemhuri, kushandiswa kwemidziyo yekubatsira (mabhurashi emagetsi, mabhurashi epakati pemazino), uye kuongororwa nguva nenguva zvinobatsira zvikuru kuboka iri.
Zviratidzo zvekunyevera zvekuteerera
Kunyange zvazvo nyaya ino iri pamusoro pezvinhu zvinogona kukonzera njodzi, zvakakosha kuziva zviratidzo zvekutanga zvechirwere chemazino kuti chisanonoka, zvakaita se:
– Matadza anobuda ropa zviri nyore kana uchikwesha kana kupukuta netsvina
- Kufema kunorwadza nguva dzose
– Mazino akazvimba, matsvuku, kana kuti anorwadza
- Kuderedza mazino kuitira kuti mazino aonekwe kwenguva refu
- Mazino anonzwa akasununguka kana kuti mazino anochinja nzvimbo
Kana zviratidzo izvi zvikaonekwa, unofanira kukurumidza kubvunza chiremba wemazino.
Mhedziso: kuderedza njodzi nematanho ari nyore
Chirwere chemazino hachisi chemazino chete, asi chine chekuita nehutano hwemuviri wese. Zvinhu zvakawanda zvinogona kudzorwa—kunyanya kuchena kwemuromo, kurega kusvuta, kudzora shuga muropa kune vane chirwere cheshuga, uye kudya zvine hutano uye kudzora kushushikana. Nekukwesha mazino kaviri pazuva uchishandisa nzira chaiyo, kukwesha mazino zuva nezuva, uye kuongororwa nguva dzose nekucheneswa, njodzi yechirwere chemazino inogona kuderedzwa zvakanyanya. Kudzivirira kunogara kuri nyore uye kusingadhuri pane kurapwa kwepamusoro.
Kana muchida, ndinogona kugadzirisa chinyorwa ichi kuti chienderane nechinangwa chaicho (semuenzaniso, vadzidzi vechikoro, mablog ezvehutano, kana mabhurocha ekiriniki yemazino) kana kuwedzera runyorwa rwezvinyorwa zvekurapa.