Nhungamiro dzeKurapa dzeOsteoporosis
Pendauluan
Osteoporosis, inowanzonzi chirwere chemapfupa asina kusimba, chirwere chinodzikira simba remapfupa, zvichiwedzera njodzi yekutyoka. Chirwere ichi chinowanzova chisina zviratidzo kusvika patyoka, izvo zvinogona kuva zvakakomba, kunyanya kune vakwegura. Zera, murume kana mukadzi, zvinhu zvinokonzerwa nemahormone, mararamiro, uye majini zvinoita basa guru mukukura kweosteoporosis. Nekuwedzera kwehupenyu, kuwanda kweosteoporosis kunofungidzirwa kuti kucharamba kuchiwedzera, zvichiita kuti kurapa kwakavakirwa pauchapupu kuwedzere kukosha.
Epidemiology uye Zvinhu Zvinokonzera Njodzi
Osteoporosis inowanikwa zvakanyanya kuvakadzi, kunyanya vakadzi vapedza kuenda kumwedzi, izvo zvine chekuita nekudzikira kwemazinga eestrogen. Zvisinei, varume vanogonawo kuva nechirwere ichi, kunyanya mushure memakore makumi manomwe. Zvimwe zvinokonzera njodzi zvinosanganisira kusaita maekisesaizi, kudya calcium shoma, kushomeka kwevhitamini D, kusvuta, kunwa doro zvakanyanya, nhoroondo yemhuri ye osteoporosis, uye kushandisa mimwe mishonga yakaita seglucocorticoids.
kuongorora chirwere
Ongororo Yekutanga
Kuongororwa kwekutanga kwemurwere anofungidzirwa kuti ane osteoporosis kunotanga nenhoroondo uye kuongororwa kwemuviri. Nhoroondo yakazara yezvekurapa uye kuongororwa kwemuviri kunogona kubatsira kuona zvinhu zvine njodzi uye zviratidzo zvekutanga zve osteoporosis. Zvichemo zvinowanzo sanganisira kurwadziwa kwemusana kusingaperi kana kutyoka mapfupa kunowanzoitika mushure mekukuvadzwa kushoma.
Kutsigira kuferefeta
Kuyera Kuwanda Kwemapfupa (BMD)
Chiyero chepamusoro chekuongorora osteoporosis kuyerwa kwemapfupa (bone mineral density - BMD) uchishandisa Dual-Energy X-Ray Absorptiometry (DEXA). DEXA T-score inoshandiswa kuona chirwere ichi:
– T-score ≥ -1.0: Zvakajairika
– T-score iri pakati pe -1.0 ne -2.5: Osteopenia (kuderera kwehuwandu hwemapfupa)
– T-score ≤ -2.5: Osteoporosis
– T-score ≤ -2.5 nenhoroondo yekutyoka kwemapfupa: Osteoporosis yakanyanya
Kuongororwa kweLabhoritari
Kuongororwa kwemurabhoritari kunovavarira kubvisa zvimwe zvirwere zvinogona kukonzera osteoporosis yechipiri. Kuongororwa kwakajairika kunosanganisira calcium, phosphate, vhitamini D, parathyroid hormone (PTH), uye bvunzo dzekushanda kwechiropa neitsvo.
Kutarisira uye Kurapa
Kuchinja Mararamiro
Nutrisi
Kudya calcium yakakwana nevhitamini D kwakakosha pahutano hwemapfupa. Varwere vanokurudzirwa kudya zvekudya zvakaita semukaka, hove dzine mapfupa anodyiwa, uye miriwo yakasvibira. Vanogona kufunga nezvekudya zvinovaka muviri kana kudya kwavo kusingakwane zvinodiwa zuva nezuva. Zvinokurudzirwa kuti munhu adye calcium inosvika 1000-1200 mg pazuva, nepo vhitamini D iri 800-1000 IU pazuva.
Chiitiko Chemuviri
Kurovedza muviri kunorema uye kurovedza muviri kunovandudza kuenzana kwakadai sekufamba, kumhanya-mhanya, kana yoga kunogona kubatsira kuwedzera kuwanda kwemapfupa uye kuderedza njodzi yekudonha.
Zvemishonga
MaBisphosphonates
MaBisphosphonates ndiwo mushonga wekutanga wekurapa osteoporosis. Mishonga iyi inoshanda nekudzivirira kunyungudika kwemapfupa neosteoclasts. Mienzaniso yebisphosphonates inosanganisira alendronate, risedronate, ibandronate, uye zoledronic acid. Migumisiro yekutarisa inosanganisira matambudziko emudumbu uye njodzi ye osteonecrosis yeshaya.
Denosumab
Denosumab iantibody ye monoclonal inodzivisa RANKL, inoshanda kuderedza kunyungudika kwemapfupa. Inopihwa pasi peganda mwedzi mitanhatu yega yega uye inzira yekurapa varwere vasingapindure kana kuti vasingashiviriri bisphosphonates.
Kurapa Mahormone
Kurapa kwekutsiva mahormone (HRT) kunogona kufungwa nezvako kuvakadzi vapedza kuenda kumwedzi vane osteoporosis uye zviratidzo zvevasomotor zvinoda kurapwa. Zvisinei, njodzi dzekushandisa HRT, dzakadai sechirwere chemwoyo, kenza yemazamu, uye thromboembolism, dzinofanira kufungwa nezvadzo.
Teriparatide
Teriparatide ihomoni yeparathyroid inosimudzira kuumbwa kwemapfupa matsva. Yakaratidzwa kuti inoshanda kune varwere vane osteoporosis yakanyanya, asi kushandiswa kwayo kwakaganhurirwa kwemakore maviri nekuda kwengozi yekubatwa neosteosarcoma.
Zvisiri zveMishonga
Kudzivirira Kudonha
Matanho ekuderedza njodzi yekudonha anosanganisira kupfeka shangu dzakakodzera, kuchengetedza nharaunda yakachengeteka pamba, uye kushandisa zvinhu zvekufambisa kana zvichidikanwa. Zvirongwa zvekuvandudza muviri zvinotarisa pakuenzanisa uye kurovedza muviri zvinokurudzirwawo.
Kutevera uye Kutarisa
Kuongororwa kwevarwere vane osteoporosis vari kurapwa kunosanganisira kuongororwa nguva dzose kwekutevedzera kurapwa, migumisiro yemishonga, uye kuongororwa kwehuwandu hwemaminerari emapfupa neDEXA makore ese 1-2 kuti vaone kuti kurapwa kwacho kwaitwa sei. Kuongororwa kwemurabhoritari kuti kuone huwandu hwecalcium nevhitamini D uye mashandiro eitsvo zvinodiwawo nguva nenguva.
Penutup
Kurapwa kweOsteoporosis kunoda nzira dzakasiyana-siyana dzinosanganisira kuongororwa kwakarurama, kupindira kwakavakirwa pauchapupu, kugadzirisa mararamiro akakwana, uye kuteverwa nguva dzose. Kudzidziswa kwevarwere nezvekukosha kwekudzivirira uye kugadzirisa osteoporosis kwakakosha mukuderedza njodzi yekutyoka kwemapfupa uye kuvandudza hupenyu. Kushandisa nhungamiro dzakakodzera dzekurapa kunotarisirwa kupa mhedzisiro yakanaka mukurapa osteoporosis, kunyanya munzvimbo dzine njodzi huru dzakadai sevanhu vakwegura.
Nekuwedzera kweruzivo nezve osteoporosis, pakati pevashandi vezvehutano neveruzhinji, zvinotarisirwa kuti kuwanda kwechirwere ichi uye kukanganisa kwacho kuderedzwa, kuitira kuti vakwegura vagone kunakidzwa nehupenyu huri nani uye hune zvibereko.