Chinyorwa pamusoro peMutemo weKuchengetedza Simba
Mhando dzesimba
Muhupenyu hwedu hwezuva nezuva, kune marudzi akawanda esimba. Munyaya yebasa nesimba, tatove tichiziva marudzi maviri esimba remakanika, anoti simba rinogona kuwanikwa dhani simba rekufambaSimba rinogona kushandiswa rinosanganisira mhando dzakasiyana-siyana, kusanganisira EP inokwevera pasi, EP inonamira uye EMagetsi ePSimba reKinetic rine mhando mbiri, dzinoti simba rekinetic rinoshandurwa uye simba rekinetic rinotenderera.
Mango inonaka uye yakaibva ine simba rekukwevera pasi painorembera pahunde yayo. Izvi zvinoitikawo kana uri panzvimbo yakakwirira pamusoro pevhu, semuenzaniso, padenga remba. Chinhu chine simba rekukwevera pasi nekuda kwenzvimbo yacho kana tichienzanisa nePasi.
Bhandi rerabha rakatambanudzwa remuchirengi rine simba re elastic potential energy. Chirengi chinogona kukanda dombo nekuda kwesimba re elastic potential riri murabha rakatambanudzwa. Saizvozvowo, uta hunodhonzwa nemupfuri hunogona kusunda museve nekuda kwesimba re elastic potential riri muuta hwakatambanudzwa.
Pamusoro pesimba remagetsi neremagetsi rine zvinhu zvikuru uye zvatinowanzoona muhupenyu hwezuva nezuva, kunewo mamwe marudzi esimba. Kune simba remagetsi, simba renyukireya, simba remakemikari, nezvimwewo. Mushure mekubuda kwedzidziso yekinetic, zvakanzi simba mune mamwe marudzi (simba remagetsi, simba remakemikari, nezvimwewo) isimba remagetsi kana simba remagetsi padanho reatomu kana remamorekuru. Simba remakemikari rinochengetwa muchikafu nemafuta rinoonekwa sesimba remagetsi rinochengetwa mumamorekuru, nekuda kwemasimba emagetsi ari pakati pemaatomu anoumba mamorekuru (anozivikanwawo sezvisungo zvemakemikari). Simba remagetsi, simba remagineti, simba renyukireya rinogonawo kuonekwa sesimba remagetsi kana simba remagetsi pachiyero cheatomu.
Kuchinja kwesimba remagetsi
Zvakakosha kuziva kuti simba rinogona kuchinja kubva kune chimwe chimiro kuenda kune chimwe. Padanho remacroscopic, tinogona kuwana mienzaniso isingaverengeki yekushanduka kwesimba. Mango yakaturikwa padzinde rayo ine simba rekukwevera pasi. Mango painowira pasi, simba rayo rekukwevera pasi rinoderera munzira yayo ichienda pasi. Painotanga kudonha, simba rekukwevera rinoderera nekuti daro rakamira remango kubva pasi rinoderera. Simba iri rinoshanduka kuita simba rekukwevera pasi nekuti kumhanya kwemango kunowedzera nekuda kwekumhanya kwesimba rekukwevera pasi nguva dzose. Simba rekukwevera pasi rinochengetwa muchikwenga chakatambanudzwa rinogona kushanduka kuita simba rekukwevera pasi redombo kana kudhonzwa kwechikwenga kwaburitswa... uta hwakakombama hunewo simba rekukwevera pasi.
Simba remagetsi rinotenderera riri muuta hwakakombama rinogona kushandurwa kuita simba remagetsi rinoshandura museve. Padanho re microscopic, tinogonawo kuwana mienzaniso yekushandurwa kwesimba. Paunobatidza mwenje we neon, simba remagetsi rinoshandurwa panguva imwe chete kuita simba rechiedza. Mumwe muenzaniso kushandurwa kwesimba remagetsi kuita simba remagetsi rinotenderera (feni), nezvimwewo. Maitiro aya ekushandura simba remagetsi anokonzerwa nekuchinja pakati pesimba remagetsi nesimba remagetsi padanho reatomu kana remamorekuru.
Kuchinja kwesimba kunowanzo sanganisira kutamiswa kwesimba kubva pane chimwe chinhu kuenda kune chimwe.
Kuchinja kwesimba kunowanzo sanganisira kutamiswa kwesimba kubva pane chimwe chinhu kuenda kune chimwe. Uta hwakakombama hune simba rekugona kutenderera. Kana uta hwadzoserwa kumashure, simba rekugona kutenderera reuta rinoshandurwa kuita simba rekugona kutenderera remuseve. Panguva imwe chete, simba rinotamiswa kubva pauta kuenda kumuseve. Paunosunda mudhudhudhu wakamiswa, simba rekugona kwemakemikari mumuviri wako rinoshandurwa kuita simba rekugona kutenderera remudhudhudhu. Panguva imwe chete, simba rinotamiswa kubva kwauri kuenda kumudhudhudhu. Mvura iri pamusoro pedhamu ine simba rekukwevera pasi. Rudzia Mvura painodonha, simba rayo rekukwevera pasi rinoshandurwa kuita simba rekushandura remagetsi. Mvura inodonha inobva yafambisa turbine. Mvura painofambisa turbine, simba rayo rekushandura remagetsi rinoshandurwa kuita simba rekushandura remagetsi. Panguva imwe chete, simba rinotamiswa kubva mumvura kuenda kuturbine.
Basa rinoitwa nguva dzose kana simba richifambiswa.
Mumuenzaniso wega wega wave diSezvambotaurwa, kutamiswa kwesimba kunogara kuchiperekedzwa nesimba, kana basa. Kana simba richifamba kubva pauta kuenda kumuseve, uta hunoshanda pamuseve. Kana simba richifamba kubva kwauri kuenda kumudhudhudhu, unoita basa pamudhudhudhu. Kana simba richifamba kubva mumvura kuenda kuturbine, mvura inoshanda paturbine. Kana pasina basa rakaitwa, museve haungafambi kana uta hwaburitswa, uye mudhudhudhu wakakuvara haungafambi kana wasundirwa. Ndizvo zvakafanana neturbine. Asi muchokwadi, museve, mudhudhudhu wakakuvara, uye turbine inofamba.k. Dgumisa kuti basa (W) rinoitwa nguva dzose kana simba richifamba kubva pane chimwe chinhu kuenda kune chimwe.
Kunyangwe ndatozviziva izvozvoa simba rinogara richichinja chimirokdkubva pane chimwe chinhu kuenda kune chimwe, asi masayendisiti haana kukwanisa kugumisa kuti simbai kusingaperi. Masayendisiti anoshamiswa nekuvapo kwekupisa. Nguva dzose inomuka nekuda kwekukweshana. Semuenzaniso, unosunda bhokisi pasi. Paunosunda bhokisi, simba remakemikari mumuviri wako rinoshanduka kuita simba rekushandura rebhokisi. Panguva imwe chete, simba rinotamiswa kubva kwauri kuenda kubhokisi. Kana simba richitamiswa kubva kwauri kuenda kubhokisi, unoita basa pabhokisi (W = Fs). Ehe, bhokisi rinofamba.
Mushure mekufamba, bhokisi rinowanzomira. Bhokisi rinomira nekuda kwekukweshana. Pane kukweshana, pane kupisa. CEdza kukwiza zvanza zvako. Zvanza zvako zvichanzwa kudziya hongu chinhu chimwe chete chinoitika kudanda. Pamusoro pevhu nepasi pedanda zvinova hangat nekuda kwekukweshana. Kukweshana kunonziwo simba rekuparadza nekuti kunoderedza kana kubvisa simba rese remuchina (simba remuchina = simba rinogona kugoneka + simba rekinetic). Muchiitiko ichi, simba rekukweshana rinobvisa simba rekinetic remudziyo. Simba rekinetic remudziyo rinobva kusimba remakemikari.
Macalorie
SPamberi pezana remakore rechigumi nemapfumbamwe, hapana musayendisiti aiziva Chii ichocho kupisa kana Kupisa. Dzidziso yakabuda yekuti kupisa rudzi rwakati rwechinhu (chinhu ichi chinonzi caloric). Asi kuvapo kwezvinhu bernama macalorie haagone kuratidzwa kuti ane kuvapo kwayo. Kubva kuma1830 ekupedzisira, James Joule (1818-1889)) akaita bvunzo ndokuona kuti simba remagetsi rinorasika rinogara rakafanana nekuti kanar zvichibva pa.
Hapana kupisa kana simba rekufambak Hazvina magumo zvakasiyana. Chinogara chisingaperi huwandu hwese hwesimba rekinetic nekupisa. Zvichibva pamhedzisiro yekuedza kwake, Joule akaenzanisa nekutamiswa kwekupisa dari zvinhu zvinopisa zvakanyanya (zvinhu zvinopisa) ke zvinhu zvinotonhora (zvinhu zvinotonhora). Joule akagumisa kuti kanar irin simba irog kufamba nekuda kwekusiyana kwekupisa. Uku ndiko kutsanangurwa kwekupisa kubva pamaonero ehukuru. Kubva pamaonero e microscopic, kupisa kunogona kutsanangurwa uchishandisa dzidziso yekinetic.
Munyaya yedzidziso yekinetic yemagasi, takadzidza kuti tembiricha yechinhu chiyero chesimba rekinetic remamorekuru anoumba chinhu. Tembiricha yechinhu yakakwira, simba rekinetic remamorekuru anoumba chinhu rakakura. Simba rekinetic rine chekuita nekumhanya kwekufamba. Simba rekinetic (EK yakakwira) yemamorekuru, kumhanya kwekufamba (v yakakwira) kwemamorekuru kwakawedzera. AKana tikabata chinhu chinodziya zvakanyanya (chinhu chinopisa) nechinhu chinodziya zvishoma (chinhu chinotonhora), kupisa kunobva kwangoerekana kwayerera kubva kuchinhu chinodziya zvakanyanya kuenda kuchinhu chinotonhora.a tembiricha yakaderera. Kana tembiricha yechinhu ikawedzera, simba rekufamba kwemamorekuru rinoumba chinhu rinowedzera (kumhanya kwekufamba kwemamorekuru kunowedzera). Zvinogona kupedziswa Kupisa ndiyo simba rekufamba-famba kwemamorekuru.
Mushure mekuziva kuti kupisa isimba rinofamba karena musiyano wekupisa (kureva macroscopic) kana kupisa isimba rekufamba kwemamorekuru anofamba nekukurumidza (kureva microscopic), pakupedzisira masayendisitin kugadzira mutemo wekuchengetedza simba:
Simba rinogona kuchinja kubva pane chimwe chimiro kuenda kune chimwe, kufamba kubva pane chimwe chinhu kuenda kune chimwe, asi simba rose harimbodziki kana kuwedzera.
Pshanduko muchimiro chesimbai kunosanganisira kutamiswa kwesimba kubva pane chimwe chinhu kuenda kune chimwe. Kutamiswa kwese kwesimba kunogara kuchiperekedzwa nesimba, rinozivikanwawo sebasa. Maererano ne Zvichibva pamhedzisiro yekuedza nekuongorora kwakaitwa nesainzi, zvinozivikanwa kuti kupisa isimba rinopfuudzwa nekuda kwekusiyana kwetembiricha (kunzwisisa kukuru) kana kupisa isimba rekinetic remamorekuru anofamba nekukurumidza (kunzwisisa kwemicroscopic). Tinogona kutaura kuti basa (W) nekupisa (Q) zvinobatanidzwa mukufambiswa kwesimba. Mutemo wekutanga wethermodynamics mutemo unotsanangura kufambiswa kwesimba kunosanganisira kupisa nebasa. Kkupisa nebasa hazvisi mhando dzesimbaini, asi zvinongobatanidzwa chete mukutamiswa kwesimba pakati pezvinhu, pakati pezvinhu nezvisikwa zvipenyu kana pakati pezvisikwa zvipenyu nezvisikwa zvipenyu.
Mumutemo wekutanga wethermodynamics, isu juga Ziva huwandu hutsva, hunoti simba remukati (U). Simba remukati isimba rese rekinetic remamorekuru uye simba rinogona kumuka nekuda kwekudyidzana pakati pemaatomu anoumba molekyuru kana kudyidzana pakati pemamorekuru anoumba chinhu kana chisikwa chipenyu. Chinhu chega chega chinoumbwa nemaatomu kana mamorekuru. Saka, chinhu chega chega chiri muchadenga chinofanira kuva nesimba remukati. Maitiro ese ekufambisa simba ane chekuita nekupisa nebasa achaita kuti simba remukati rishanduke.