Tsanangudzo uye Mienzaniso yeMitsetse yeEquator
ziviso
Nyika inyika inoshamisa yekudenga ine zvinhu zvakawanda zvenzvimbo uye kupatsanurwa kunobatsira kupatsanura nekunzwisisa hurongwa hwayo hwakaoma kunzwisisa. Imwe yemitsara yekufungidzira inonyanya kukosha inotenderedza pasi redu iequator. Equator ine basa rakakosha mujogirafi, sainzi yemamiriro ekunze, nyeredzi, uye kufamba. Ndiyo nzvimbo inokosha yekutsanangura ma hemispheres uye kunzwisisa geometry yePasi. Chinyorwa chino chinotarisa kutsanangurwa kweequator, mimwe mienzaniso chaiyo yemitsara yeequator, uye kukosha kwayo.
Tsanangudzo yeEquator
Izwi rekuti "equator" rinoreva mutsetse wekufungidzira wakadhirowewa wakatenderedza Nyika wakaenzana kubva kuNorth neSouth Poles, uchinyatsopatsanura pasi rose kuita Northern neSouthern Hemispheres. Mutsetse uyu uri pa0 degrees latitude. Nekuti Nyika haisi bhora rakakwana asi bhora rakatsetseka rakatsetseka pamatanda, equator inomiririra nzvimbo ine dhayamita yeNyika yakakura kupfuura dzose.
Pfungwa ye equator haingogumiri paNyika chete; inogona kushandiswa kune chero chinhu chekudenga, senge mapuraneti nemwedzi, kutsanangura nzvimbo iri pakati penzvimbo dzayo. Zvisinei, kuti zvive nyore, chinyorwa chino chichatarisa pa equator yeNyika.
Hunhu hweEquator
1. Nzvimbo Yenzvimbo: Equator inoyambuka makondinendi, makungwa, nezvitsuwa zvakasiyana-siyana. Inotora makiromita angangoita 40,075 (makiromita 24,901).
2. Mamiriro ekunze: Equator inoreva mamiriro ekunze emunzvimbo dzinopisa. Nzvimbo dziri paequator kana pedyo neequator dzinosangana nekupisa kwakanyanya gore rose, uye mwaka unoshanduka zvishoma. Nzvimbo idzi dzinowana chiedza chezuva chakananga gore rose, zvichibatsira kuti dzive nemamiriro ekunze anodziya uye ane hunyoro.
3. Kusiyana-siyana kwezvipenyu: Nzvimbo dzeEquatorial dzakakurumbira nekuda kwehupenyu hwadzo hwakasiyana-siyana. Dzine mamwe emasango ane miti yakawanda uye mhando dzakasiyana dzezvirimwa nemhuka.
4. Masikati neUsiku: Pa equator, masikati neusiku zvinenge zvakaenzana gore rose, chimwe nechimwe chinotora maawa angangoita gumi nemaviri.
Kuwedzera Pfungwa: Nyika dzeEquatorial neZviratidzo
Nyika dzinoverengeka dziri pamutsetse wekufungidzira weikweta, uye dzinozivikanwa pamwe chete senyika dzeikweta. Pamusoro pezvo, kune dzimwe nzvimbo dzinozivikanwa nemaguta anowanikwa ari pamutsetse uyu wekufungidzira kana pedyo nawo. Heino runyorwa rwemienzaniso inoratidza simba uye kuvapo kweikweta.
1. Ekuadho
– Kukosha kweEquatorial: Zita rekuti "Ecuador" pacharo rinobva pashoko rechiSpanish rinoreva equator, richiratidza nzvimbo yenyika.
– Mitad del Mundo Monument: Iri pedyo neguta guru, Quito, monument iyi inoratidza nzvimbo ye equator. Vashanyi vanoungana pano kuti vafambe-fambe nemuganhu we equator, vachitora chikamu mukuyedza kwakasiyana-siyana kunonakidza kunoratidza mhedzisiro yakasiyana yekuve pa 0 degrees latitude.
2. Kenya
– Zviratidzo zveEquatorial: Equator inopfuura nemuKenya, ichipfuura pedyo nemataundi eNanyuki neMacongo. Zviratidzo zvakasiyana-siyana nezviratidzo zviri mumugwagwa zvinobvumira vafambi kuona nzvimbo yekuyambuka.
– Mhuka Dzemusango neNzvimbo Dzekuchengetedza: Kenya ine mapaki enyika akati wandei, akadai seMeru National Park, uko ikweta inopfuura. Matunhu aya ane nharaunda dzakasiyana-siyana dzakazadzwa nemhuka dzakasiyana-siyana.
3. Uganda
– Zviyeuchidzo zveEquatorial: MuUganda, zviyeuchidzo zveequator nezviratidzo zvinoratidza nzvimbo dzinogona kumira vanhu paequator. Nzvimbo idzi dzinowanzo shanyirwa nevatori vemifananidzo nevashanyi vanoda kutora nzvimbo dzavo dzakakosha.
– Kusiyana-siyana kwezvipenyu: Kufanana neKenya, nzvimbo yeUganda ine zvakawanda zvakasiyana-siyana zvezvipenyu, kusanganisira savanna, masango, nemadziva, zvichiratidza zvisikwa zvakasiyana-siyana zvinowanikwa muchikamu cheequator.
4. Brazil
– Amazon Rainforest: Equator inoyambuka neBrazilian Amazon Rainforest, imwe yenzvimbo dzine zvipenyu zvakasiyana-siyana pasi rose. Inzvimbo inochengeterwa zviuru zvezvirimwa nemhuka.
– Macapá: Muguta reBrazil reMacapá, mutsetse mukuru we equator unonzi Marco Zero unokwezva vashanyi vanoda kuona kumira munzvimbo mbiri panguva imwe chete.
5. Indonezhiya
– Zvitsuwa Zvakakamurwa: Zvitsuwa zvakawanda zveIndonesia, zvinosanganisira Sumatra, Borneo, Sulawesi, neHalmahera, zvinoyambuka ikweta. Mamiriro ekunze eikweta pano anotsigira masango ane miti yakawanda uye zvipenyu zvakawanda zvemugungwa.
– Pontianak: Inozivikanwa se "Guta reEquatorial," Pontianak inzvimbo iyo equator inoyambuka West Kalimantan muIndonesia. Chirangaridzo cheequator pano chinokwezva vashanyi vakawanda.
Equator uye Mamiriro Ekunze
Dunhu reEquatorial rinozivikanwa nemamiriro ekunze emvura inonaya mumasango emuchadenga, anozivikanwawo semamiriro ekunze eEquatorial. Mamiriro ekunze aya anozivikanwa nekupisa kwakanyanya uye kunaya kwemvura kwakawanda mugore rose. Anogadzira nharaunda inokodzera miti yakasvibira, kunyanya masango emvura, ayo pachawo anoita basa rakakosha mukuchengetedza nharaunda yepasi rose nekunwa kabhoni dioxide nekuburitsa okisijeni.
Weather Patterns
– Tembiricha Yakafanana: Nekuda kwekuratidzwa kwezuva nguva dzose, tembiricha dzakafanana, kazhinji dziri pakati pe25°C ne30°C (77°F kusvika 86°F).
– Hunyoro Hwakanyanya: Nzvimbo dze equatorial dzine hunyoro hwakawanda, hunowanzo pfuura 80%.
– Mvura Yakawanda: Nzvimbo idzi dzinowana mvura yakawanda, kazhinji inodarika 2000 mm (80 inches) pagore, inoparadzirwa zvakaenzana mumwedzi yese. Nzvimbo yeIntertropical Convergence Zone (ITCZ), nzvimbo ine simba shoma yakakomberedza equator, inokanganisa maitiro aya ekunaya kwemvura.
Mwaka
Kusiyana nenzvimbo dzine mamiriro ekunze ane mwaka mina yakasiyana, nzvimbo dze equator dzinongowana mwaka miviri mikuru chete:
– Mwaka wemvura: Chikamu chikuru chegore chinowana mvura yakawanda uye inogara ichinaya.
– Mwaka weKuoma: Nguva pfupi ine mvura shoma, kunyange zvazvo mvura ingangoramba ichinaya.
Basa reEquator muKufamba neKuchengeta Nguva
Munhoroondo, equator yakaita basa rakakosha mukufambisa nekuchengetedza nguva:
– Kufamba muDenga: Kuziva latitude yemunhu kwakakosha pakufamba. Equator inoshanda senzira yekutanga iyo vafambi vanoverenga latitude kubva mairi.
– Nzvimbo dzeNguva: Equator inoyambukawo Prime Meridian paGulf of Guinea, uko makorokoto enguva refu anotangira pa0 degrees. Iyi nzira inobatsira pakugadzira nzvimbo dzenguva dzepasi rose.
mhedziso
Equator haisi mutsetse wekufungidzira chete; inzvimbo, mamiriro ekunze, uye tsika dzinoumba hupenyu nezvakatipoteredza zvepasi redu. Kubva pakuona hemispheres uye kuchinja maitiro emamiriro ekunze kusvika pakutsigira zvakatipoteredza zvakasiyana-siyana uye kuvandudza tsika dzevanhu, kukosha kweequator kwakakura uye kwakawanda. Ingave iri paMitad del Mundo muEcuador kana kuongorora masango ane miti yakasiyana-siyana eAmazon neIndonesia, equator inoramba ichikwezva nekudzidzisa avo vanoda kunzwisisa nyika yedu.