Simba rinochengetedza harisi zita resimba, zvakaita segiravhiti, kukweshana, nezvimwewo. Simba rinochengetedza rinotsanangura hunhu hwesimba. Kana basa rose rinoitwa nesimba pachinhu, panguva iyo chinhu chinofamba kubva panzvimbo yacho yekutanga kusvika chinhu chadzokera panzvimbo yacho yekutanga, rakaenzana ne zero, saka simba racho isimba rinochengetedza. Simba rinonzi rinochengetedza kana basa rinoitwa nesimba pachinhu risingatsamiri panzira inotorwa nechinhu asi chete pakuchinja kwenzvimbo dzacho dzekutanga nedzekupedzisira.
Pfungwa yesimba rekuchengetedza iri nyore kunzwisisa kana watonzwisisa pfungwa yebasa mufizikisi . Dzidza mienzaniso miviri inotevera yezvinetso kuti unzwisise pfungwa yesimba rekuchengetedza.
Muenzaniso 1
Funga nezvechinhu chiri kufamba chakamira kumusoro uye chinhu chacho chichifamba chakamira pasi kuenda panzvimbo yacho yekutanga.
Kana chinhu chichifamba mudenga, divi rekutama kwechinhu riri mudenga, nepo divi rekusimba regiravhiti kana huremu (w) riri pasi. divi rekutama kwechinhu rinopesana nedivi rekusimba regiravhiti, saka simba regiravhiti rinoita basa rekusashanda zvakanaka.
W 1 = F s = wh (cos 180) = wh (-1) = – wh = – mgh
Kana chinhu chichifamba pasi chichienda kunzvimbo yacho yekutanga, divi rekutama kwechinhu rinobva pasi uye divi resimba rinokwevera pasi rinobvawo pasi. divi rekutama kwechinhu rinobva rafanana nedivi resimba rinokwevera pasi, saka simba rinokwevera pasi rinoita basa rakanaka.
W 2 = F s = wh (cos 0) = wh (1) = wh
Basa rose rinoitwa nesimba rinokwevera zvinhu pasi pachinhu panguva iyo chinhu chinofamba kumusoro uye pasi rakaenzana ne zero.
W yose = W 1 + W 2 = – wh + wh = 0
Semuenzaniso, huremu hwechinhu (m) = 1 kg, kukurumidza kwegiravhiti (g) = 10 m/s 2 uye kukwirira (h) = 1 mita, ipapo W 1 = -10 Joule uye W 2 = 10 Joule. Basa rese = – 10 Joule + 10 Joule = 0
Muenzaniso 2
Funga nezvechinhu chinofamba kubva pamupata kuenda pamusoro pegomo chobva chadzokera kumupata.
Chero bedzi chinhu chichifamba panzvimbo yakatsamira, chikamu chakatarara chesimba rinokwevera pasi (w sin theta) ndicho chinoshanda pachinhu chacho. Kana chinhu chichifamba kubva mumupata chichienda pamusoro penzvimbo yakatsamira, nzira yekutama inopesana nenzira yechikamu chakatarara chesimba rinokwevera pasi (w sin theta) saka simba rinokwevera pasi rinoita basa risina kunaka.
Basa rinoitwa nesimba regiravhiti pachinhu pachiri kufamba kubva mumupata kuenda pamusoro.
W 1 = – F s = – (w sin theta)(s) = – ws sin theta
Nekuti sin theta = h / s kana h = s sin theta saka fomura iri pamusoro inoshandurwa kuita
W 1 = – wh = – mgh
Kana chinhu chichifamba kubva pamusoro pegomo kuenda kumupata, kutama kwacho kunenge kwakanangana nechikamu chakarara chesimba regiravhiti, saka simba regiravhiti rinoita basa rakanaka.
W 2 = wh = mgh
Kuedza kwakazara
Huwandu = – mgh + mgh = 0
Semuenzaniso, huremu hwechinhu (m) = 1 kg, kukurumidza kwegiravhiti (g) = 10 m/s 2 uye kukwirira (h) = 1 mita, ipapo W 1 = -10 Joule uye W 2 = 10 Joule. Basa rese = – 10 Joule + 10 Joule = 0
Zvichibva pafomura yakashandiswa mumuenzaniso wechipiri, zvinogona kugumiswa kuti basa rinoitwa nesimba rinokwevera zvinhu pachinhu kana chinhu chichifamba mundege yakatsamira daro ra s rakafanana nebasa rinoitwa nesimba rinokwevera zvinhu pachinhu kana chinhu chichifamba chakatenderedza daro ra h.
Saka basa rinoitwa nesimba rinokwevera zvinhu pasi haritsamiri panzira yafambirwa asi pakuchinja kwehurefu. Nemamwe mashoko, basa rinoitwa nesimba rinokwevera zvinhu pasi rinotsamira chete panzvimbo dzekutanga nedzekupedzisira.
Mienzaniso miviri iyi inoratidza kuti simba rinokwevera zvinhu pasi isimba rinochengetedza zvinhu. Simba isimba rinochengetedza zvinhu kana rikasangana nemamiriro maviri. Chekutanga, basa rose rinoitwa nesimba pachinhu panguva iyo chinhu chinofamba kubva panzvimbo yacho yekutanga kusvika chadzokera panzvimbo yacho yekutanga rakaenzana ne zero (enzanisa muenzaniso 1). Chechipiri, basa rose rinoitwa nesimba pachinhu haritsamiri panzira inotorwa nechinhu asi rinoenderana nekuchinja kwenzvimbo (enzanisa muenzaniso 2).
Mamwe masimba anowanikwa mumasimba anochengetedza isimba regiravhiti, simba remagetsi, simba remagineti.
Muenzaniso 3
Simba reCoulomb nesimba regiravhiti masimba anochengetedza zvinhu.
Nokuti
Simba reCoulomb nesimba rinokwevera zvinhu pasi zvinoenderana nechikamu chedaro
Kukurukurirana
Simba remagetsi nesimba rinokwevera zvinhu pasi pesimba remagetsi masimba anochengetedza zvinhu, kwete nekuti hukuru hwawo hwakaenzana nechikamu chedaro. Ose ari maviri masimba anochengetedza zvinhu pasi pesimba remasimba maviri aya nekuti basa rinoitwa rekutakura mutoro pasi pesimba remasimba maviri aya haritsamiri panzira kana nzira yafambirwa asi chete panzvimbo yekutanga neyokupedzisira yemutoro.
Simba isimba rinochengetedza zvinhu kana rikashanda pachinhu…
(1) zvinoenderana chete nemamiriro ekutanga uye mamiriro ekupedzisira
(2) zvakafanana nekuchinja kwesimba rinogona kushandiswa nechinhu chacho
(3) hazvitsamiri pachimiro chenzira yekufamba
(4) hazvibvi pakuchinja kwesimba rinogona kuitika
Kukurukurirana
Simba isimba rinochengetedza kana richishanda pachinhu
(1) zvinoenderana chete nemamiriro ekutanga uye mamiriro ekupedzisira
(3) hazvitsamiri pachimiro chenzira yekufamba
