Musiyano uripo pakati peDiastole neSystole
Kunzwisisa mashandiro anoita mwoyo nenzira yekumhanya kwakakosha pakunzwisisa mashandiro anoita mwoyo yevanhu. Madanho maviri akakosha ekutenderera kwemwoyo anowanzo tariswa ndeekuti diastole nesystole. Madanho maviri aya anomiririra mamiriro maviri makuru emwoyo sezvo ichipomba ropa mumuviri wese. Diastole nesystole zvikamu zvakakosha zvekurova kwemoyo kwega kwega uye chimwe nechimwe chine basa rakasiyana asi rinobatsirana. Chinyorwa chino chichaongorora mutsauko uripo pakati pemadanho maviri aya kubva pamaonero akasiyana, kusanganisira tsananguro dzawo, maitiro emuviri, zvazvinoreva pakurapa, uye pesvedzero yezvinhu zvekunze.
Tsanangudzo uye Kunzwisisa
Kuti unzwisise musiyano uripo pakati pe diastole ne systole, zvakakosha kutanga wanzwisisa kuti diastole ne systole chii.
Diastole chikamu chinozorora mwoyo kana kuzorora. Munguva iyi, makamuri emoyo (ventricles) anozadzwa neropa mushure mekuoma. Diastole ine matanho maviri makuru: atrial diastole ne ventricular diastole. Chinhu chikuru chinowanzo shandiswa pa ventricular diastole, apo ventricle yekuruboshwe yemoyo inozorora yozadzwa neropa rinobva kuruboshwe atrium.
Kune rumwe rutivi, systole inhanho iyo mwoyo unogumira kupomba ropa kubva mumaventricle emwoyo kuenda kumuviri wese. Kufanana nediastole, systole inewo matanho maviri: atrial systole ne ventricular systole. Zvisinei, chinangwa chikuru chiri pa ventricular systole, apo ventricle yekuruboshwe inogumira kupomba ropa rine oxygen mu aorta uye mumuviri wese.
Maitiro emuviri
Diastol
Mwoyo paunopinda mu diastole, tsandanyama dzemwoyo, kusanganisira maventricle neatria, dzinozorora. Padanho rekutanga re ventricular diastole, kumanikidzwa muventricle kunoderera, uye ropa rinoyerera kubva mu atria kuenda kumaventricle kuburikidza nema atrioventricular valves (tricuspid kurudyi uye mitral kuruboshwe). Padanho rechipiri, maventricle anozadza ropa kusvika 70-80%, uye atria inozoguma (atrial systole) kuti izadze maventricle asara.
Systole
Munguva yesystole, maventricle anotanga kusimba kwawo nesimba. Maitiro aya anotanga nekuvharwa kwemavharuvhu eatrioventricular kudzivirira kudzokera kweropa muatria. Mushure mezvo, kumanikidzwa kuri mukati memaventricle kunowedzera zvakanyanya, zvichivamanikidza kuvhura mavharuvhu esemilunar (pulmonary kurudyi uye aortic kuruboshwe). Ropa rinozoburitswa kubva mumaventricle kuenda ku pulmonary artery (kuenda kumapapu) kana kuti aorta (kune imwe nhengo yemuviri).
Zvinokonzera Kurwara
Mukurapa, systolic ne diastolic pressure zviratidzo zvakakosha zvinoyerwa ne BP. BP inoyerwa mumamirimita e mercury (mm Hg) uye inowanzo ratidzwa senhamba mbiri: systolic pressure pamusoro pe diastolic pressure (semuenzaniso, 120/80 mm Hg).
1. Kumanikidzwa kweSystolic:
– Kumanikidzwa kweropa kunokonzerwa neropa pamadziro etsinga dzeropa kana ventricle yekuruboshwe yemoyo yagumburwa.
– Kumanikidzwa kwesystolic kwakajairika muvanhu vakuru kunotangira pa90-120 mm Hg.
2. Kumanikidzwa kweDiastolic:
- Kumanikidzwa kweropa pamadziro etsinga kana moyo uri mumamiriro ekuzorora (diastole).
– Kumanikidzwa kwe diastolic kwakajairika muvanhu vakuru kunobva pa60-80 mm Hg.
Kukwira kweropa (BP) kana kuderera kweropa (hypotension) zvinogona kuratidza mamwe matambudziko ehutano anofanirwa kugadziriswa. Kukwira kweropa kunogona kuwedzera njodzi yezvirwere zvemwoyo, sitiroko, uye matambudziko eitsvo, ukuwo kuderera kweropa kunogona kukonzera kufenda kana kuvhunduka nekuda kwekusafamba zvakanaka kweropa kuenda kunhengo dzinokosha.
Pesvedzero Yezvinhu Zvekunze
Kumanikidzwa kweropa uye kushanda kwemoyo muchikamu che diastolic ne systolic zvinokanganiswa nezvinhu zvakasiyana-siyana zvekunze zvakaita semararamiro, kudya, uye mwero wekurovedza muviri.
1. Mararamiro:
Zvinhu zvakaita semuraramiro zvakaita sekusvuta, kunwa doro, uye kushushikana zvinogona kuwedzera BP. Semuenzaniso, kushushikana kunokonzera kuburitswa kwemahormone anogona kuwedzera kurova kwemoyo neBP.
2. Kudya:
Kudya chikafu chine munyu nemafuta akawanda kunogona kukonzera BP yakakwira. Munyu unogona kukonzera kuchengetwa kwemvura mumuviri, izvo zvinowedzera huwandu hweropa neBP, ukuwo mafuta anogona kukonzera plaque mutsinga, izvo zvinoderedza kunamira kwadzo uye zvinokwidza BP.
3. Mabasa Emuviri:
Kurovedza muviri nguva dzose kunogona kubatsira kuchengetedza BP yakajairika. Kurovedza muviri kunovandudza hutano hwemwoyo uye kunobatsira moyo kushanda zvakanaka, panguva yediastole nesystole.
Basa muZvirwere zveMwoyo
Mwoyo une hutano unofanirwa kukwanisa kushanda zvakanaka mu diastole ne systole. Kukundikana kwemoyo, chirwere chekuti moyo haugone kupomba ropa zvakanaka, chinogona kuitika kana paine matambudziko mu systolic kana diastolic phases.
1. Kukundikana kwemoyo weSystolic:
Kukundikana kwemoyo kwesystolic kunoreva kutadza kwetsinga dzemwoyo kudzika zvinobudirira uye kupomba ropa, kazhinji nekuda kwekushaya simba kwetsandanyama yemwoyo.
2. Kukundikana kwemoyo weDiastolic:
Kukundikana kwemoyo kweDiastolic kunoitika kana mwoyo usingakwanise kuzorora zvakanaka mushure mekuoma, zvichideredza kugona kwawo kuzadza neropa. Izvi zvinowanzokonzerwa nekuoma kwetsandanyama yemwoyo kana hypertrophy (kukora kwemadziro emwoyo).
Mhedziso
Muchikamu chemwoyo, zvikamu zve diastole ne systole zvinoita basa rakakosha uye rinoenderana. Diastole chikamu chekuzorodzwa apo moyo unozadzwa neropa, nepo systole chikamu chekukotsira apo moyo unopomba ropa mumuviri wese. Kunzwisisa zvizere zvikamu izvi zviviri kwakakosha kwete chete kune vanachiremba asiwo kune vanhu vari kutsvaga kuchengetedza hutano hwavo. Kuburikidza nekutarisa BP uye mararamiro ane hutano, tinogona kudzora nekunzwisisa mashandiro anoita moyo yedu uye kuona zviratidzo zvekutanga zvezvirwere zvakasiyana-siyana zvemwoyo. Kurapwa kwakakodzera nekudzivirira zvinogona kuwanikwa nekushandisa ruzivo urwu muhupenyu hwezuva nezuva.
