Musiyano Pakati Petsinga Netsinga
Sisitimu yeropa mumunhu inetwork yakaoma ine moyo, tsinga, tsinga, uye capillaries zvinodyidzana kuti zvitenderedze ropa mumuviri wese. Tsinga netsinga ndiwo marudzi maviri makuru etsinga dzeropa dzinoita basa rakakosha muhurongwa uhu. Kunyangwe zvese zvichishanda kutakura ropa, zvine misiyano yakati wandei yakakosha yemaumbirwo uye mashandiro azvo. Chinyorwa chino chichakurukura misiyano iyi zvakadzama uye zvazvinoreva pahutano hwevanhu uye mashandiro avo.
Chimiro uye Nzvimbo
Tsinga dzeropa itsinga dzinotakura ropa kubva pamoyo kuenda kumuviri wese. Madziro etsinga ane zvikamu zvitatu zvikuru: tunica intima (mukati), tunica media (pakati), uye tunica adventitia (kunze). Tunica media, iyo inoumbwa zvakanyanya netsandanyama dzakapfava uye tishu dzakapfava, yakakora kwazvo uye inobvumira tsinga kuti dzikwanise kumira kumanikidzwa kwakanyanya kweropa rinopombwa kubva pamoyo. Tsinga dzinowanzova mukati memuviri, zvichipa dziviriro yakawedzerwa kubva mukukuvara.
Kusiyana neizvi, mitsipa itsinga dzinotakura ropa kudzokera kumoyo. Maumbirwo adzo akafanana neetsinga, dzine zvikamu zvitatu, asi tunica media mutsinga dzakatetepa uye dzine tsandanyama shoma dzakapfava uye fibers dzinopfava. Izvi zvinoita kuti dzive dzakapfava uye dzinochinjika. Mitsipa mizhinji iri pedyo neganda. Mitsipa inewo mavharuvhu enzira imwe chete anodzivirira ropa kudzokera shure, chinhu chisina tsinga.
Rinoshanda
Basa guru retsinga dzeropa nderekutakura ropa rine oxygen kubva pamwoyo kuenda kunhengo dzese dzemuviri. Kumanikidzwa kwakanyanya kunokonzerwa nemoyo unopomba kunoita kuti ropa rifambe nekukurumidza uye zvakanaka. Tsinga huru, aorta, inogamuchira ropa zvakananga kubva kuruboshwe rwemoyo, ukuwo tsinga diki dzichienda kunzvimbo dzakasiyana dzemuviri.
Kusiyana neizvi, mitsipa inodzosera ropa risina okisijeni kumoyo kuti ripinzwe okisijeni kuburikidza nemapapu. Nekuti ropa riri mumitsipa rinoyerera nekumanikidzwa kwakaderera, mavharuvhu ari mumitsipa anobatsira kuchengetedza kuyerera kweropa nenzira imwe chete. Vena cava yepamusoro nevena cava iri pasi ndiyo mitsipa mikuru, inoburitsa ropa kubva pamusoro nepazasi kuenda kuatrium yekurudyi yemoyo, zvichiteerana.
Mhando dzeTsitsi neTsitsi
Tsinga dzeropa dzinogona kukamurwa kuita mhando nhatu zvichienderana nebasa radzo: tsinga dzinopfava, tsinga dzeropa, uye arterioles. Tsinga dzinopfava, dzakadai seaorta, dzine madziro akapfuma mutsinga dzinopfava kuti dzideredze kurova kwemoyo uye dzitumire simba zvinobudirira. Tsinga dzeropa, dzakadai setsinga dzemusana nedzemusana, dzine madziro akawanda etsinga kuti adzore kupararira kweropa kune dzimwe nhengo. MaArterioles matavi madiki etsinga anobatanidza zvakananga ku capillaries uye anodzora kuyerera kweropa kuenda kumatishu.
Tsinga dzinogonawo kuiswa mumhando nhatu: tsinga hombe, tsinga dzepakati, uye tsinga dzepakati. Tsinga hombe, dzakadai sevena cava, dzine madziro akakora kupfuura dzimwe tsinga kuti dzikwane ropa rakawanda. Tsinga dzepakati dzine mavharuvhu akawanda uye dzinowanzo batsira kudzorera ropa kubva kumakumbo. Mavenules ndiwo tsinga diki, dzinogamuchira ropa kubva mutsinga dzeropa uye dzinobuda mutsinga dzepakati.
Kumanikidzwa Kweropa uye Kuyerera Kweropa
Kumanikidzwa kweropa chinhu chakakosha chinosiyanisa tsinga dzeropa netsinga. Mutsinga dzeropa, kumanikidzwa kweropa kwakakwira zvikuru nekuti ropa rinopombwa zvakananga kubva pamoyo. Kumanikidzwa kwesystolic (panguva yekurwadziwa kwemoyo) uye kumanikidzwa kwediastolic (panguva yekuzorora kwemoyo) zvinoyerwa mutsinga dzeropa, zvichipa ruzivo nezvehutano hwemwoyo wemunhu.
Kusiyana neizvi, kumanikidzwa kweropa mutsinga kwakaderera zvikuru. Kuyerera kweropa mutsinga kunokonzerwa nekukwenya kwetsandanyama dzemapfupa dzakakomberedza tsinga uye kumanikidzwa kwemukati mechipfuva kunokonzerwa nekufema. Tsinga dzinobatsirwawo nemavharuvhu enzira imwe chete kudzivirira kudzokera shure, kunyanya mumativi epasi, uko simba rinokwevera ropa rinogona kukanganisa kudzoka kweropa kumoyo.
Kukosha Muhutano
Matambudziko ehutano anokanganisa tsinga dzeropa netsinga anogona kusiyana zvakanyanya. Semuenzaniso, atherosclerosis chirwere apo tsinga dzinooma uye dzinotetepa nekuda kwekuunganidzwa kweplaque, zvichiwedzera njodzi yekurwara nemoyo nestroke. BP, kana kuti BP yakakwira, inobatanidzwawo zvakanyanya nekushanda zvisina kunaka kwetsinga dzeropa.
Matambudziko anowanzo sanganisira mitsipa yakakuvara, iyo ine mitsipa yakazvimba uye yakakura inokonzerwa nemavharuvhu asina kushanda zvakanaka. Deep vein thrombosis (DVT) chirwere chakakomba apo ropa rinogwamba mutsinga yakadzika, zvichikonzera pulmonary embolism kana clot ikaenda kumapapu.
Mhedziso
Musiyano uripo pakati petsinga dzeropa netsinga unosanganisira zvinhu zvakasiyana-siyana zvemaumbirwo, mashandiro azvo, uye nzvimbo dzazvo zvakakosha pakunzwisisa mashandiro anoita hurongwa hwemwoyo. Tsinga dzeropa, nemadziro adzo akakora, anochinjika, dzinotakura ropa rine oxygen kubva pamoyo kuenda kumuviri wese, nepo tsinga, nemadziro adzo matete nemavharuvhu, dzichitakura ropa kudzokera kumoyo. Mhando mbiri idzi dzetsinga dzeropa dzinoshanda pamwe chete kuona kuti muviri unowana okisijeni yakakwana nezvinovaka muviri uye dzinobvisa tsvina zvinobudirira.
Kunzwisisa misiyano iyi kwakakosha kwete chete kune vanachiremba asiwo kune vanhu vanoda kunzwisisa zviri nani kuti hutano hwavo hwemwoyo hunogona sei kuchengetedzwa kana kuvandudzwa. Nekuda kwebasa rakakosha rinoitwa netsinga dzeropa muhupenyu hwezuva nezuva, kuchengetedza mitsinga yeropa ine hutano idanho guru mukudzivirira zvirwere zvakawanda zvakakomba uye kuwana hupenyu hwakanaka.
