Realism uye Nominalism muMetaphysics
Pengantar
Metaphysics ibazi reuzivi rinoongorora hunhu hwechokwadi, kusanganisira kuvapo, zvinhu nemaitiro azvo, nzvimbo nenguva, chikonzero, uye mukana. Munhoroondo yeuzivi, imwe yenharo dzakakosha dzemetafizikisi yave iri pakati pe realism ne nominalism. Aya maonero maviri anopa maonero akasiyana zvikuru pamusoro pekuvapo kwepfungwa dzisinganyatsoonekwi uye universals.
Kuziva Zvinhu Zvechokwadi: Kuvapo Kwese
Kutaura chokwadi, maererano nemetaphysics, kunoreva kutenda kuti zvinhu zvose (zvakadai seruramisiro, hunhu, kana huchenjeri) zvine hupenyu hwakazvimiririra kubva mupfungwa dzevanhu. Plato aive mumwe wevatsigiri vakuru vemaonero aya. Mudzidziso yake yeMafomu kana Pfungwa, Plato akataura kuti zvese zviri munyika yepanyama mumvuri kana kuratidzwa kwezvisikwa zvakakwana zviripo munyika isiri yepanyama uye isingaperi.
Realism inogona kukamurwa kuita mhando dzakasiyana-siyana, dzinosanganisira:
1. Platonic Realism: Inoreva dzidziso yaPlato yekuti universals zvinhu zviripo munyika yakasiyana uye yepamusoro zvinowanzonzi "nyika yemafomu".
2. Aristotle Realism: Kusiyana naPlato, Aristotle akadzidzisa kuti zvinhu zvepasi rose zviripo muzvinhu zvakasiyana. Semuenzaniso, "blueness" haisi chinhu chakasiyana asi chiri muchinhu chega chega chebhuruu.
Kuziva chokwadi kune simba rakasiyana mukutsanangura kuti tingataura sei uye tinofunga sei nezvepfungwa dzakajairika, uye kuti tingaziva sei hunhu hwakafanana muzvinhu zvakasiyana. Masayendisiti mazhinji nevazivi vanotsigira maonero aya nekuda kwekubatana kwawo nekunzwisisa kwesainzi mitemo yepasi rose yechisikigo.
Kuzviti Zita: Kurambwa kweUniversals
Kuzviti mazita maonero anopesana nerealism, achiti zvinhu zvose hazvina hupenyu hwakazvimirira. Mutsigiri mukuru wemaonero aya ndiWilliam weOckham, uyo anozivikanwa nepfungwa yake ye "Ockham's Razor" -kuti tsananguro dziri nyore dzinowanzova nani. Sekureva kwaOckham, hapana chikonzero chekufungidzira kuvapo kwezvinhu zvisiri zvepanyama kana tichigona kutsanangura chimwe chinhu tisinazvo.
Kune nzira dzakasiyana-siyana dze nominalism, dzinosanganisira:
1. Kududzira Zvido Zvevanhu Zvakanyanya: Maererano nemaonero aya, vanhu vamwe chete ndivo varipo uye mazwi akajairika ingori mazita atinoshandisa kuunganidza zvinhu zvichienderana nezvakafanana.
2. Kufunga nezvepfungwa: Maonero aya anobvuma kuvapo kwepfungwa dzakajairika, asi mupfungwa dzemunhu chete. Saka, zvinhu zvepasi rose zviripo, asi sepfungwa dzepfungwa chete, kwete sezvinhu zvakazvimiririra.
Kuzviti mazita kunonyanya kufarirwa nekuti kunobvisa chikonzero chekuvapo kwenyika yakaoma, isinganzwisisike isingagoni kuonekwa zvakananga. Izvi zvinoita kuti ienderane nemhando dzakanyanyisa dzekufungidzira uye misimboti yesainzi iri nyore.
Matambudziko uye Kutsoropodzwa
Zvese zviri zviviri realism uye nominalism zvinosangana nematambudziko nekutsoropodzwa kubva mumaonero akasiyana-siyana ehuzivi:
Kutsoropodzwa kweRealism
1. Dambudziko reKutora Chikamu: Pfungwa yaPlato yekutora chikamu kana kuisa mari yezvinhu zvinooneka muchimiro chazvo chakakwana inomutsa mibvunzo yakawanda yakaoma. Semuenzaniso, zvinhu zvinooneka "zvinobatanidzwa" sei muchimiro chisiri chepanyama?
2. Kuvapo Kwezvinhu Zvisina Kujeka: Zvinhu zvisiri zvemuviri zvinogona sei kukanganisa nyika yepanyama? Tinozviziva sei? Kutsoropodzwa uku kunobva pamaonero ekufungidzira asina chokwadi nezvezvinhu zvisingaonekwe.
Kutsoropodzwa kweKusarudzwa kweMazita
1. Dambudziko reKuenzanisa: Tingatsanangura sei kugona kwedu kuziva kufanana kana kusiyana kwepfungwa tisingafungidziri kuti kune zvinhu zvose?
2. Dambudziko reKusanzwisisa: Vanhu vanogadzira sei pfungwa dzakawanda kubva muzviitiko zvakasiyana-siyana zvevanhu?
Mhinduro uye Kubvumirana
Kuti vagadzirise matambudziko aya, vamwe vazivi vakaedza kubatanidza zvinhu zvemaonero ese ari maviri kana kupa nzira dzakasiyana zvachose.
1. Kuvaka: Maonero aya anoti zvinhu zvose zviri muchimiro chepfungwa kana mutauro zvinotungamirirwa nezvinodiwa. Zvinhu zvose zviri muchimiro chepasi hazvipo zvakazvimiririra, asi hazvisi mazita asina kurongwa.
2. Zvinhu Zvinoenderana Nepfungwa: Vamwe vazivi vanoti zvinhu zvepasi rose zvinogona kufungwa nezvazvo sezvinhu zvinoenderana nepfungwa asi zvichiri kuita mabasa akawanda akakosha mukunzwisisa kwedu nyika.
Zvinoreva Sainzi netsika
Nhaurirano pakati pekuti zvinhu ndezvechokwadi uye kuti zvinhu zvinongotaurwa chete haisi yekufungidzira chete; inewo zvazvinoreva zvakawanda muminda yakasiyana-siyana yeruzivo.
1. Sainzi Yezvisikwa: Nyaya yezvinhu zvose inomuka muzvikamu zvesainzi zvakaita semhando dzezvinhu zvipenyu, mitemo yefizikisi, nezvimwewo. Zvinhu zvakawanikwa zvinoratidza zvinhu chaizvo zviri kuitika munyika here, kana kuti ingori tsika dzinobatsira?
2. Tsika neMutemo: Munyaya dzetsika, chokwadi chinowanzobatanidzwa nepfungwa yekuti tsika dzakanaka hadzina chekuita nepfungwa dzevanhu. Kusiyana neizvi, kutaurwa kwemazita kunogona kutsigira chokwadi chekuti tsika dzinoenderana nemaonero evanhu, uko tsika dzakanaka dzinoonekwa sepfungwa dzevanhu.
Mhedziso
Kuziva zvinhu sezvazviri uye kutsanangura zvinhu sezvazviri zvinopa nzira mbiri dzakasiyana dzekunzwisisa pfungwa dzepasi rose nepfungwa dzisina kujeka. Kunyange zvazvo kutsanangura zvinhu sezvazviri kuchipa hwaro hwakasimba hwekunzwisisa mitemo yakajairika uye kufanana, kutsanangura zvinhu sezvazviri kunopa nzira iri nyore uye ine ruzivo rwekutarisa matambudziko ekufungidzira zvinhu sezvazviri. Dambudziko guru muuzivi nderekugadzira dzidziso inosanganisa zvakanakira zvese zviri zviviri kana kupa nzira itsva inogona kupindura mibvunzo mikuru yekufungidzira zvinhu maererano nepfungwa, zvinhu, uye chokwadi.
