Fuainumera i le Saienisi Fa'asaienisi
O le saienisi fa'asaienisi o se matā'upu e taula'i i le fa'aogaina o le saienisi e fesoasoani ai i le fa'amalosia o tulafono, mai le fa'ailoaina o tagata solitulafono ma le toe fausiaina o le mea na tupu i le iloiloga o fa'amaoniga. I tua atu o metotia eseese o su'esu'ega fa'asaienisi—e pei o le su'esu'ega o le DNA, fa'ailoga tamatamailima, su'esu'ega o mea oona, su'esu'ega o mea oona, ma le fa'ailoga numera—o lo'o i ai se fa'avae taua e masani ona le amana'ia e le lautele: fuainumera. E fesoasoani fuainumera i tagata tomai fa'asaienisi e fa'aliliu fa'amaumauga mata i fa'amatalaga fa'atuatuaina, iloilo le le mautonu, ma tu'uina atu ma le fa'aeteete fa'ai'uga i tagata su'esu'e ma le fa'amasinoga.
O le Matafaioi a Fuainumera: Fuaina o le Lē Mautinoa ma le Malosi o Faʻamaoniga
I totonu o se fa'amaumauga fa'amasino, e seasea ona "mautinoa" fa'amaoniga. E mafai ona pisia fa'ata'ita'iga, e mafai ona le lelei le tulaga o le su'esu'ega, pe le atoatoa fa'amaumauga na aoina. O lo'o iai fuainumera e tali ai le fesili autu: o le a le malosi o le lagolagoina e lenei fa'amaoniga o se manatu? Mo se fa'ata'ita'iga, pe a "tutusa" se fa'ata'ita'iga DNA mai se nofoaga o solitulafono ma le DNA o se tagata masalomia, o le "tutusa" e le fa'apea o le "mautinoa lava o le tagata solitulafono." E fesoasoani fuainumera e fuafua ai le avanoa o lena tutusa pe afai na sau le DNA mai se tagata e le sala. O le mea lea, e le gata o le tutusa o lo'o iloiloina, ae fa'apea fo'i lona taua fa'amaonia.
O se manatu autū e masani ona faʻaaogaina o le faʻatusatusaga lea o ni manatu faʻavae se lua: (1) faʻamaoniga mai le tagata e masalomia, ma le (2) faʻamaoniga mai se isi tagata. E mafai ai e fuainumera ona faʻamaonia e tagata tomai faʻapitoa i suʻesuʻega le lagolago faʻatatau o faʻamaoniga mo manatu faʻavae e lua, nai lo le faia o ni tagi faʻamaonia. E taua tele lenei auala e puipuia ai faʻaiʻuga faʻasaienisi mai le liua i ni manatu faʻasesē.
Fuainumera i le Su'esu'ega o le DNA: Mai Fa'amatalaga Fa'asolopito i le Fa'atusatusaga o le Avanoa
O le DNA fa'amasino o se tasi lea o fa'ata'ita'iga manino o le taua o fuainumera. A maua se fa'amatalaga o le DNA, e fuafua e tagata atamamai le tele o taimi e tupu ai lena fa'amatalaga i le faitau aofa'i. O se fua masani o le random match probability (RMP), o le avanoa lea e tutusa ai le DNA o se tagata fa'afuase'i i le faitau aofa'i. O le maualalo o le RMP, o le malosi fo'i lea o le taua o fa'amaoniga e feso'ota'i le puna o le DNA ma le tagata o lo'o su'eina.
E le gata i lea, afai o se faʻataʻitaʻiga o se faʻafefiloi o tagata taʻitoʻatasi—mo se faʻataʻitaʻiga, i tulaga o sauāga faʻaletino—e sili atu ona lavelave le auʻiliʻiliga. E faʻaaogaina fuainumera e faʻataʻitaʻi ai sao o le tele o tagata taʻitoʻatasi, ma mafaufau i le tele o le faʻafefiloi, le avanoa o le faʻaitiitia o suʻesuʻega (vaega o le DNA ua misi), ma le faʻaitiitia o suʻesuʻega (faʻaofiina o le DNA mai fafo). O faʻataʻitaʻiga faʻafuaseʻi e fesoasoani e faia ai ni faʻatatauga sili atu ona moni nai lo le "faʻaaofiaina" poʻo le "faʻateʻaina" faigofie.
I le tele o pulega fa'amasino, o le fa'aalia o le malosi o fa'amaoniga a le DNA ua fa'ateleina ona fa'avae i luga o le likelihood ratio (LR), o le fua fa'atatau lea o le avanoa e va'aia ai fa'amaoniga pe afai e moni se manatu fa'apitoa pe a fa'atusatusa i le pe afai e moni se isi manatu. O le LR maualuga e fa'ailoa mai ai o lo'o lagolagoina e fa'amaoniga le manatu muamua. I lenei auala, e mafai ai e tagata tomai fa'apitoa i mataupu tau solitulafono ona fa'ailoa mai le tele o le lagolago mo fa'amaoniga.
Tulagalima ma Fa'ailoga o le Fa'ailoga: Mai le Agava'a i le Fa'atusatusaga
O le fa'aaogaina o tamatamailima e masani ona fa'alagolago i le fa'amasinoga fa'apitoa i le tutusa o mamanu o le ridge ma le minutiae. Peita'i, o auala fa'aonaponei ua amata ona fa'aofiina ai metotia fa'amaufa'ailoga e fuafua ai le ono mafai ona tupu fa'afuase'i le tutusa. O se lu'itau autu o le eseesega i le lelei o le fa'ailoga: o tamatamailima natia i nofoaga o solitulafono e masani ona le atoatoa, le manino, pe fa'api'opi'o. E fesoasoani fuainumera e fuafua ai le le mautonu ona o le lelei o le fa'ailoga ma fa'aitiitia ai le fa'aitu'au o fa'amatalaga.
I nisi auala, o faʻamaumauga tetele o tamatamailima e faʻaaogaina e fausia ai faʻataʻitaʻiga o taimi masani o mamanu poʻo faʻasalalauga uiga. E ui e leʻi "faigofie" e pei o fuainumera o le DNA, ae o le itu o le atinaʻe e manino: faʻateleina le le faʻaituau ma le manino. E faʻaoga foʻi le mataupu faavae lava e tasi i le auʻiliʻiliga o tulagavae seevae, tulaga o paʻu, ma faʻailoga o meafaigaluega. O le malosi o le faʻamaumauga ma le faʻataʻitaʻiga fuainumera, o le lelei foʻi lea o le mafai e tagata atamamai ona fuafua pe faʻapefea ona taatele pe seasea se mamanu.
Polokalama Fa'ata'ita'i ma Fa'ailoga Meafaigaluega: Fa'afetaui le Iloiloga ma se Auala Fa'atupu Fa'alavelave
I se suʻesuʻega faʻataʻitaʻi, e faʻatusatusa e tagata atamamai faʻailoga i luga o se mea fana poʻo se pusa i le auupega e masalomia na faʻaaogaina. O loʻo i ai i luga o le mea fana ni "faʻailoga" laiti e mafua mai i le faiga o le gaosiga ma le ofuina o le paelo. O le fesili: e faʻapefea ona tulaga ese nei faʻailoga, ma e faʻapefea ona tutusa lo latou foliga mai mai le auupega lava e tasi?
E fesoasoani fuainumera i ni auala se lua. Muamua, e ala i le mamanuina o suʻesuʻega faʻamaonia e fuaina ai fua faatatau o mea sese (e pei o ni mea sese lelei ma ni mea sese leaga) i lalo o tulaga patino. Lua, e ala i faiga faʻailoga e faʻaaogaina ai fua faʻatatau o luga ma algorithm tutusa. Nai lo le fai atu "na sau moni lava mai lena fana," e mafai e tagata atamamai ona faia ni faʻaiʻuga e faʻavae i luga o le tulaga o le lagolago, lagolagoina e faʻamaumauga o suʻega ma faʻatatauga o le le mautonu.
Toxicology Fa'asaienisi: Fesuia'iga Fa'aola ma le Fa'amatalaina o Tulaga o Mea
I le suʻesuʻega o mea oona, e taua tele fuainumera mo le faʻamatalaina o le maualuga o le ava malosi poʻo fualaau faʻasaina i le toto, mimi, poʻo aano. E le o taimi uma e fesoʻotaʻi faʻatasi ai le maualuga o vailaʻau ma aʻafiaga faafomaʻi, aua e aʻafia i le mamafa o le tino, metabolism, onosaʻi, fegalegaleaiga i le va o vailaʻau, ma le taimi e inuina ai. E le gata i lea, o le faʻataʻitaʻiga pe a uma le mea na tupu e mafai ona faʻatupuina ai le faʻaituau ona o suiga i le maualuga i le aluga o taimi.
E fa'aaogaina metotia fa'amaufa'ailoga e fatu ai ni fa'atatauga o vaeluaga ma ni fa'ata'ita'iga faigofie o le pharmacokinetic e fa'atatau ai tulaga i taimi fa'apitoa. Mo se fa'ata'ita'iga, i le tulaga o le aveta'avale i lalo o le 'ava malosi, e iai le manatu o le backcalculation, lea e taumafai e fa'atatau le tulaga o le 'ava malosi i le taimi e aveta'avale ai e fa'avae i luga o fa'ata'ita'iga na faia mulimuli ane. O iinei, e fesoasoani fuainumera e fa'ailoa mai ai o taunuuga e le o ni numera "sa'o", ae o ni fa'atatauga ma ni manatu fa'apitoa ma se avanoa e le mautinoa ai.
Su'esu'ega Fa'atekinolosi Fa'atekinolosi: Iloa o Fa'ata'ita'iga, Mea e Le'i Fa'atinoina, ma le Avanoa
E tele naua fa'amaumauga e maua mai i le lalolagi numera: ogalaau o fa'amaumauga, fa'amatalaga o faila, fa'amaumauga o feso'ota'iga, ma gaioiga o ala o faasalalauga lautele. E fa'aaogaina fuainumera ma le au'ili'iliga o fa'amaumauga e iloa ai mamanu e le masani ai, fa'afeso'ota'i teugatupe ma amioga fa'apitoa, pe fuafua pe o ogatasi gaioiga ma le fa'aaogaina masani pe fa'ailoa mai ai se osofa'iga.
Mo se faʻataʻitaʻiga, i suʻesuʻega o le solia o faʻamaumauga, e mafai e le auʻiliʻiliga faʻamaumauga ona fesoasoani e faʻailoa ai masini poʻo teugatupe o loʻo faʻaalia ai ni mamanu e le masani ai mo le ulufale atu. I tulaga o le pepelo o pepa faʻatekinolosi, e mafai ona faʻaaogaina fuainumera mo le auʻiliʻiliga o le stylometry (sitaili tusitusi) poʻo le auʻiliʻiliga o le tufatufaina o le faʻapipiʻiina ma mea faitino o ata e iloa ai le faʻaogaina. E ui e le o taimi uma e mautinoa ai taunuuga, ae o auala faʻamaumauga e faʻaleleia atili ai le mafai e le au suʻesuʻe ona faʻavasega ni manatu ma faʻamuamua suʻesuʻega.
Fuafuaga o le Suʻesuʻega, Faʻamaoniga, ma le Fua Faatatau o Mea Sese
O se tasi o sao sili ona tele o fuainumera i le saienisi fa'amasino o le fa'amaoniaina lea o metotia. E mana'omia e fa'amasinoga le mautinoa o lo'o aoga moni lava se metotia ma ua iloa lona fua fa'atatau o mea sese. E fa'aaogaina fuainumera e mamanuina ai su'ega tauaso, fuafua ai le tele o fa'ata'ita'iga talafeagai, ma fuafua ai fua fa'atatau o le fa'atinoga e pei o le maaleale, fa'apitoa, ma fua fa'atatau o mea sese.
A aunoa ma se fa'amaoniga talafeagai, e ono avea molimau a tagata tomai faapitoa ma ni fa'amatalaga taumatemate. I le talafaasolopito atoa o su'esu'ega fa'asaienisi, o nisi o metotia ua fa'aaogaina lautele a'o le'i fa'ata'ita'iina ma le fa'aeteete. O aso nei, o lo'o fa'atupula'ia le malosi o mana'oga mo le manino ma le tali atu. O fuainumera o se meafaigaluega e fa'amautinoa ai o lo'o lagolagoina fa'amatalaga fa'asaienisi, ae le na'o tu ma aga masani.
Fa'aitu'au Fa'alemafaufau ma Lipoti Fa'atino
E mafai ona aʻafia le faʻauigaga faʻamasino e faʻaituau faʻalemafaufau, mo se faʻataʻitaʻiga, pe a iloa e tagata tomai faʻapitoa faʻamatalaga o mataupu e le tatau ona le talafeagai i le suʻesuʻega. E le aveesea saʻo e fuainumera le faʻaituau, ae e mafai ona fesoasoani e faʻatuina ni faiga faʻatino sili atu ona malolosi, e pei o le vaevaeina o faʻamatalaga, iloiloga tutoʻatasi, ma le faʻaaogaina o tulafono faʻatulagaina. E le gata i lea, o le lipotia o taunuuga faʻamaumauga e tatau ona faia i le gagana talafeagai.
O se tasi o mea sese masani o le sese a le loia moliaga, lea e faʻatusatusa ai le avanoa e faʻapea "o loʻo iai faʻamaoniga pe afai e le sala le tagata masalomia" ma le avanoa e faʻapea "e le sala le tagata masalomia pe afai e iai faʻamaoniga." O fuainumera e aʻoaʻoina ai lenei eseesega taua. O le mea lea, e manaʻomia e tagata tomai faapitoa i mataupu tau solitulafono ona faʻamatalaina saʻo le uiga o fuainumera ina ia ʻalofia ai le faʻauigaina sese e tagata suʻesuʻe, loia moliaga, faʻamasino, ma le vaega o le faamasinoga.
I'uga
O fuainumera o le ivitū lea o le faʻaonaponeiina o le saienisi faʻamasino. E mafai ai ona iloiloina faʻamaoniga i se tulaga faʻatusatusa, fuaina manino le le mautonu, ma faʻasalalauina atu le malosi o faʻamaoniga i se auala sili atu ona faʻamaoni ma manino. Mai le DNA i le faʻamasinoga faʻatekinolosi numera, mai le balistics i le toxicology, e fesoasoani fuainumera e faʻafesoʻotaʻi faʻamaumauga o fale suʻesuʻe ma manaʻoga o faʻamaoniga i le faʻamasinoga.
I le lumanai, o le a tuputupu aʻe le matafaioi o fuainumera aʻo faʻatupulaʻia faʻamaumauga, algorithms aʻoaʻoga masini, ma manaʻoga mo le tali atu a le lautele. Peitaʻi, o lenei alualu i luma e tatau ona o faʻatasi ma le faʻamaoniga maeʻaeʻa, lipoti faʻatino, ma se malamalamaga lelei i tapulaʻa o faʻamatalaga. I lenei auala, o fuainumera o le a le gata o se meafaigaluega faʻatatau ae o se leoleo foʻi o le faʻamaoni faʻasaienisi i le sailiga o le mea moni.