Su'esu'ega fa'amaumauga mo le lelei

Su'esu'ega Fa'amaumau mo le Tulaga Lelei

I se vaitaimi o le tauvaga malosi tele, o le lelei ua lē na o se tau faaopoopo, ae o se manaoga autu mo oloa ma auaunaga ina ia ola i le maketi. E tele faalapotopotoga ua faatinoina asiasiga, suetusi, ma faaleleia atili o faagasologa. Peitai, a aunoa ma se auala e mafai ona fuaina, o taumafaiga e faaleleia atili ai le lelei e masani ona iu ina avea ma faaiuga faigofie. O iinei e taua tele ai le auiliga o fuainumera: fesoasoani e liua faamatalaga i faamatalaga ona avea lea ma faaiuga e le faaituau. O lenei tusiga o loo talanoaina ai le auala e faaaoga ai le auiliga o fuainumera e iloilo ai, pulea, ma faaleleia atili ai le lelei.

1. Aiseā e tāua ai fuainumera i le tulaga lelei?

E fesoʻotaʻi faʻavae le lelei ma le fesuisuiaʻiga. I soʻo se faiga o gaosiga poʻo auaunaga, e iai lava le fesuisuiaʻiga—mo se faʻataʻitaʻiga, suiga i le tele, mamafa, taimi o auaunaga, poʻo le fua o mea sese. E le o suiga uma e leaga; o nisi o suiga masani e le mafai ona aveʻesea atoa. E fesoasoani fuainumera e iloa ai le eseesega o suiga masani (mafuaʻaga masani) mai le fesuisuiaʻiga e tulaʻi mai i faʻafitauli patino (mafuaʻaga faapitoa). I le malamalama i puna o suiga, e mafai ai e faʻalapotopotoga ona taulaʻi atu i faʻaleleiga moni, nai lo le na o le "tineia o afi" e naʻo nisi taimi e aliali mai ai.

A aunoa ma fuainumera, e ono faia e le pulega se gaioiga sese. Mo se faʻataʻitaʻiga, afai e fai si leaga o le gaosiga o le aso nai lo ananafi, e le faʻapea ai o loʻo faʻaleagaina le faiga—atonu o se suiga masani lava. I se isi itu, afai e iai se mamanu o le faʻateleina malie o mea sese, e mafai e fuainumera ona vave iloa aʻo leʻi avea ma ni faʻaletonu tetele.

2. Fa'amaumauga lelei: ituaiga ma metotia o le aoina

E na'o le lelei o le au'ili'iliga fa'amaumauga pe afai o fa'amaumauga e fa'aaogaina. I le tulaga lelei, e masani ona vaevaeina fa'amaumauga i ni vaega se lua:

1. Fa'amaumauga o uiga: fa'amaumauga fa'avasega, mo se fa'ata'ita'iga fa'aletonu/leai se fa'aletonu, pasi/le manuia, ituaiga fa'aletonu A/B/C. E masani ona faia nei fa'amaumauga i asiasiga fa'ai'u po'o asiasiga va'aia.
2. Fa'amaumauga fesuisuia'i: fa'amaumauga fa'afuainumera faifai pea, mo se fa'ata'ita'iga umi o le vaega (mm), mamafa (kalama), ma'a'a o meafaitino, taimi e fa'aaoga ai (minute). O fa'amaumauga fesuisuia'i e masani lava ona sili atu ona fa'amatalaga aua o lo'o i ai fa'amatalaga auiliili o le tele o le eseesega.

FAITAU  Su'esu'ega faigofie o le fa'asologa fa'asolosolo laina

E tatau i le aoina o faʻamaumauga ona mafaufau i ni mataupu faavae se tele: faʻamatalaga manino o mea sese, faiga tutusa o le fuaina, tele o faʻataʻitaʻiga talafeagai, ma le tausiga saʻo o faʻamaumauga. O se tasi o itu e masani ona le amanaʻiaina o le faiga o le fuaina: e mafai ona sese mea faigaluega fuaina pe mafai e le au faʻagaoioia ona faia ni faʻamasinoga eseese. O le mea lea, e tele faʻalapotopotoga e faia iloiloga o faiga o le fuaina (e pei o suʻesuʻega o le toe faia ma le toe gaosia) e faʻamautinoa ai o faʻamatalaga na maua e faʻatuatuaina.

3. Fuainumera fa'amatala: o le la'asaga muamua i le malamalama i le lelei

O le laasaga muamua i le auiliiliga e masani lava o fuainumera faʻamatalaina. O le sini ia faʻamatalaina le tulaga o le lelei i le taimi nei. O nisi o fua e masani ona faʻaaogaina o:

– Averesi: o le tau ogatotonu e fai ma sui o le aga masani.
– Median: o le tau ogatotonu e sili atu ona tete'e atu i outliers.
– Eseesega ma le tulaga masani o le eseesega: faʻamatala le tele o le eseesega. O eseesega tetele e masani ona avea ma "fili" o le lelei.
– Maualalo–maualuga: fesoasoani e iloa ai le tele o taunuuga o le faagasologa.
– Pasene o le faaletonu: mo faʻamaumauga o uiga.

E sili atu nai lo numera, e taua tele foʻi le vaʻaia o mea. O histograms, boxplots, ma scatterplots e fesoasoani e vaʻai faalemafaufau i le foliga o se tufatufaga, o mea e ono tutupu i fafo, ma sootaga i le va o fesuiaʻiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, e mafai e se scatterplot ona faʻaalia ai e faʻateleina faʻaletonu pe a maualuga tele le vevela o le masini—o se faʻailoga vave lea i le pogai autū.

4. Puleaina o faiga fa'atino ma le Fuainumera o Faiga Fa'atino (SPC)

O se tasi o fa'aaogāga sili ona lauiloa o fuainumera i le tulaga lelei o le Statistical Process Control (SPC), aemaise lava e ala i siata fa'atonutonu. O siata fa'atonutonu e fa'amoemoe e mata'ituina se faiga i le aluga o taimi ma iloa ai pe o tumau pea le mautu fa'amaumauga o le faiga.

O ituaiga masani o siata fa'atonutonu:

– Siata X-bar ma le R: mo faʻamaumauga fesuisuiaʻi i vaega laiti (e.g. 5 faʻataʻitaʻiga i le itula).
– Siata I-MR: mo faʻamatalaga taʻitasi (e.g. tasi le fua i le taimi e tasi).
– siata-p: mo le fua faatatau o mea sese (uiga).
– siata-c po'o le siata-u: mo le aofa'i o mea sese i le iunite.

O le fatu o se siata fa'atonutonu o le tapula'a fa'atonutonu pito i luga (UCL) ma le tapula'a fa'atonutonu pito i lalo (LCL). Afai e sopo'ia e fa'amaumauga nei tapula'a pe fausia ai se mamanu fa'apitoa (e.g., o se aga i luga, o se ta'amilosaga umi i le tasi itu), e fa'ailoa mai ai le i ai o se mafua'aga fa'apitoa. O le lelei o le SPC o le puipuia lea o le soona tali atu i suiga masani ma fa'amalosia ai gaioiga fa'asa'o pe a iai fa'amaoniga fa'amaumauga.

FAITAU  Metotia fa'aalia o fa'amaumauga i fuainumera

5. Tomai o le faagasologa: e mafai e le faagasologa ona ausia tulaga faatonuina?

O se faiga mautu e lē faapea ai o le a ausia ai manaʻoga o tagata faʻatau. O iinei e taua ai le suʻesuʻeina o le gafatia, e tali ai le fesili: e faʻapefea ona lelei le gaosiga o oloa e le faiga i totonu o tulaga faʻatulagaina?

Fa'ailoga e masani ona fa'aaogaina:

– Cp: fa'atusatusa le lautele o le fa'amatalaga ma le suiga o le fa'agasologa (e aunoa ma le tilotilo i le tulaga averesi).
– Cpk: mafaufau i le tulaga averesi e faʻatatau i tapulaʻa faʻamatalaga; e atagia ai pe o le faagasologa e "fusi" i le tasi itu.
– Pp ma le Ppk: e tai tutusa ma le Cp/Cpk ae e faʻaaogaina ai fesuiaʻiga lautele (mo se taimi umi), e masani ona faʻaaogaina mo faʻamaumauga faʻagasologa e leʻi atoatoa ona pulea.

I se tulaga lautele, o le tau o le Cpk e ≥ 1,33 e masani ona manatu ua lava lea i le tele o alamanuia, ae o alamanuia e maualuga le lamatiaga e ono taumafai e maualuga atu. Ae ui i lea, e tatau ona faitauina lenei fuainumera i le anotusi: ituaiga oloa, tau o le faaletonu, ma manaoga o tagata faatau.

6. Su'esu'ega fa'ai'u: fa'ata'ita'iina o manatu ma fa'atusatusa faiga

A taumafai faʻalapotopotoga e faia ni suiga—e pei o le suia o mea mata, toe setiina o parakalafa o masini, poʻo le aʻoaʻoina o tagata faʻagaoioia—e manaʻomia ona latou faʻamautinoa o na suiga e faʻaleleia atili ai le lelei. E fesoasoani le auʻiliʻiliga faʻaiʻu e fai ai faʻaiuga e faʻavae i luga o faʻataʻitaʻiga.

O nisi o metotia masani:

– Su'ega-T: fa'atusatusa le averesi o tulaga e lua (a'o le'i vs ina ua mae'a, masini A vs masini B).
– ANOVA: fa'atusatusa vaega e sili atu ma le lua (e.g. tolu tagata tu'uina atu oloa).
– Su'ega Chi-square: mo fa'amaumauga o uiga, mo se fa'ata'ita'iga fa'atusatusaga o fua fa'atatau o mea sese i le va o suiga.
– Toe fa'afo'isia: fa'ata'ita'iga o le sootaga i le va o le lelei o le gaosiga ma mea taua o le fa'agasologa (vevela, mamafa, saoasaoa).

E taua le ua'i atu i manatu o le metotia—mo se fa'ata'ita'iga, tulaga masani, tuto'atasi, ma le tutusa o fesuia'iga. Afai e le ausia manatu, e ono mafaufau i le fa'aliliuina o fa'amaumauga po'o metotia e le o ni parametric.

7. Fuafuaga o faʻataʻitaʻiga (DOE): faʻaleleia atili o le faʻagasologa

Afai o le sini o le sailia lea o le tuufaatasiga sili ona lelei o mea taua o le faagasologa, o le Design of Experiments (DOE) o se meafaigaluega aoga tele. E le pei o le tofotofoina o le tasi mea taua i le taimi e tasi, e mafai ai e le DOE ona tofotofoina le tele o mea taua i le taimi e tasi ma pu'eina fegalegaleaiga i le va o ia mea.

FAITAU  O le manatu o va o le talitonuga

O se faʻataʻitaʻiga faigofie: o le lelei o le fogāeleele e aʻafia i le saoasaoa o le afi, le vevela, ma le ituaiga o le suāuu. E mafai e le DOE ona faʻaalia e le gata po o fea mea e sili ona aʻafia ai, ae faʻapea foʻi ma le tuʻufaʻatasiga o parakalafa e mafua ai le maualalo o le aofaʻi o mea sese. O lenei mea e mafua ai ona vave faʻaleleia, maualalo tau o suʻega, ma sili atu ona saʻo faʻamaumauga o faʻaiuga.

8. Fa'afeso'ota'i fuainumera i le aganu'u lelei

O le auiliiliga fa'amaumauga o le a le aoga pe afai e na'o le manatu i ai o se galuega lelei a le matagaluega. E mana'omia e fa'alapotopotoga ona fausia se aganu'u fa'amaumauga: e malamalama le au fa'agaoioia i le uiga o siata fa'atonutonu, e mafai e supavaisa ona faitau i aga masani, ma e fa'aaoga e pule fa'amaoniga pe a faia fa'ai'uga. E le gata i lea, e tatau ona feso'ota'i fuainumera ma gaioiga moni: pe a iloa se fa'afitauli, e tatau ona i ai se auala e su'esu'e ai le mafua'aga autu (e pei o le 5 Aisea po'o le auiliiliga o i'a) ma le fa'aauauina o fa'aleleiga.

O se mea sese masani o le "aoina o faʻamaumauga e aunoa ma se faʻamoemoega." E tatau ona faʻatinoina le auʻiliʻiliga faʻamaumauga e fesili faapisinisi: mea e te manaʻo e faʻaleleia, o le a lau sini, o a mea e sili ona aʻafia ai, ma le auala e mataʻituina ai iʻuga.

I'uga

O le auiliiliga fa'amaumauga mo le lelei o se auala e suia ai le pulega o le lelei mai le na'o le siakiina i le pulea ma le fa'aleleia atili e fa'avae i fa'amaumauga. E ala i fuainumera fa'amatalaina, SPC, gafatia o le faagasologa, su'ega fa'ai'u, ma le DOE, e mafai ai e fa'alapotopotoga ona malamalama i suiga, vave iloa fa'afitauli, ma fa'amautinoa o lo'o fetaui faiga ma mana'oga o tagata fa'atau. I le iuga, o fuainumera e sili atu nai lo na'o fuainumera; o se gagana fa'amaoni mo le ta'ita'ia o le fa'aleleia atili pea—fa'aitiitia o mea sese, fa'aitiitia o tau, ma fa'ateleina le fa'amalieina o tagata fa'atau.

Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga i se tulaga faapitoa (gaosiga oloa, tausiga o le soifua maloloina, aʻoaʻoga, poʻo le auaunaga i tagata faʻatau) pe faʻaopoopo ni faʻataʻitaʻiga o fuafuaga Cp/Cpk ma siata faʻatonutonu e faʻavae i au faʻamatalaga.

Taofi faamatalaga