Fa'avae i Aganu'u ma Lona A'afiaga i Sootaga Fa'aleaganuu
Pendahuluan
O le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u o le uiga lea e manatu ai o le aganu'u, tu ma aga masani, ma tulaga fa'atauaina o se vaega fa'ale-aganu'u fa'apitoa e sili atu nai lo o isi aganu'u. Na fa'alauiloa muamua le upu e le tagata su'esu'e fa'aagafesootai Amerika o William Graham Sumner i le fa'ai'uga o le seneturi lona 19. E ui o le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u o se mea masani i le tele o sosaiete, o lona a'afiaga i fegalegaleaiga fa'ale-aganu'u e mafai ona taua ma e masani ona fa'aleagaina.
I lenei vaitaimi o le lalolagi atoa, lea ua faʻateleina ai le malosi ma le lavelave o fegalegaleaiga faʻaleaganuu, ua faʻateleina ai le taua o le malamalama ma le faʻatalanoaina o le faʻaituʻau faʻaleaganuu. O lenei tusiga o le a suʻesuʻeina atili ai le manatu o le faʻaituʻau faʻaleaganuu, ona faʻaaliga i le olaga i aso faisoo, ma lona aʻafiaga i fegalegaleaiga faʻaleaganuu.
Fa'amatalaga ma Uiga o le Ethnocentrism
I se faaupuga faigofie, o le ethnocentrism o le uiga lea e vaʻai ai i mea uma mai le vaaiga a le tagata lava ia i lona lava aganuʻu ma le le amanaʻiaina pe faʻaleagaina isi aganuʻu. O nisi o uiga autū o le ethnocentrism e aofia ai:
1. Tulaga Moni Fa'aleaganuu: O le talitonuga e fa'apea o lana lava aganu'u e sili ona lelei ma sili ona sa'o, ae o isi aganu'u e manatu e maualalo pe fa'atauva'a.
2. Fa'amasinoga Fa'aleaganuu: Fa'amasinoina o isi aganu'u e fa'atatau i tulaga fa'atonuina ma tu ma aga a le tagata lava ia. Mo se fa'ata'ita'iga, o le manatu i le auala e fai ai la'ei po'o talitonuga a le isi vaega o se mea "ese" pe "sese" ona e ese i latou.
3. Tausia o le Faasinomaga Faaleaganuu: Taumafaiga e faatumauina lana lava aganuu a’o teena pe aloese mai faatosinaga a isi aganuu ua manatu e faataumaoi pe le talafeagai.
Fa'aaliga o le Fa'avae o le Lotolotoi i le Olaga i Aso Ta'itasi
E mafai ona alia'e le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u i vaega eseese o le olaga, i tulaga ta'ito'atasi ma tulaga fa'ale-aganu'u. O nisi nei o fa'ata'ita'iga o le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u:
1. Gagana ma Fesootaiga: O le filifiliga o upu, fa'ata'ita'iga, po'o sitaili o fesootaiga e mafai ona atagia ai le fa'aitu'au i tagata eseese. Mo se fa'ata'ita'iga, o tagata ta'ito'atasi e fa'amalosi e fa'aaoga a latou gagana moni i se siosiomaga e tele aganu'u e aunoa ma le amana'ia o tomai fa'a-gagana a isi.
2. Aʻoaʻoga: O se mataupu aoaoina e taulaʻi i le talafaasolopito ma le aganuʻu a le tagata lava ia e aunoa ma le tuʻuina atu o se avanoa e suʻesuʻe ai isi aganuʻu, ma faʻafailele ai se vaʻaiga vaapiapi ma faʻapitoa i tagata aʻoga.
3. Faia o Faaiuga i le Galuega: Atonu e sili atu i le au faia faaiuga tagata faigaluega e tutusa o latou talaaga faaleaganuu, ma aveesea ai sui tauva agavaa mai isi aganuu ona o se manatu e faapea o le "lē fetaui o aganuu."
4. Ala o Faasalalauga ma Faafiafiaga: O tala i ata tifaga, televise, ma tala fou e mafai ona matuā taulaʻi i aganuu eseese, e faʻaalia ai le aganuʻu a le tagata lava ia e sili atu ma e masani ona faʻaleagaina pe faʻailogaina isi aganuʻu.
O le Aafiaga o le Fa'aitu'au Fa'ale-Atunu'u i Sootaga Fa'ale-Aganuu
Afai e aʻafia e le faʻavae i le va o tagata eseese fegalegaleaiga faʻaleaganuu, e mafai ona matua leaga lava aafiaga, e aofia ai:
1. Le Aliaʻe Mai o Feteʻenaʻiga Faʻaleaganuu: Pe a finau mai vaega mai aganuʻu eseese e sili ona saʻo a latou auala ma tulaga faatauaina, e masani ona mafua ai le feeseeseaʻiga ma feeseeseaiga. E mafai e le faʻaituʻau faʻale-aganuʻu ona faigata ai ona foʻia feteʻenaʻiga ona o le le malamalama ma le talisapaia o eseesega.
2. Fa'ate'aina ma le Fa'aesea: E masani ona a'afia vaega fa'aleaganuu fa'aitiiti i faiga fa'ailoga tagata ma le fa'aesea ona e manatu i latou e fa'atauva'a. E le gata ina mafua ai le le fa'amasinoga fa'aagafesootai ae fa'alavelaveina ai fo'i le tu'ufa'atasia ma le lotogatasi fa'aagafesootai.
3. Feeseesea’iga Sese ma le Fa’ailogaina o Tagata: O fa’ailoga sese e fa’amalosia e le fa’aitu’au i tagata e masani ona o’o atu ai i feeseesea’iga. Mo se fa’ata’ita’iga, e ono fa’amasinoina e se tasi ni masaniga tau ‘ai po’o ni sauniga fa’alelotu o ni mea “fa’asauā” pe “lē fa’atamaoaigaina,” ma fa’aauau ai pea le fa’ailogaina o tagata e siomia ai lena aganu’u.
4. Faigata i le Galulue Fa'atasi i le Lalolagi Atoa: I se tulaga fa'apisinisi fa'ava-o-malo, e mafai e le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u ona fa'alavelaveina ai le galulue fa'atasi. Mo se fa'ata'ita'iga, o kamupani e iai ni 'au fa'avaomalo e matua'i fa'aitu'au fa'ale-aganu'u o latou sui e ono faigata ona ausia le tu'ufa'atasia ma le aoga o galuega ona e le o malamalama i eseesega fa'ale-aganu'u.
5. Fa'aletonu o le Mafaufau: Faatasi ai ma le fa'aitu'au i aganu'u eseese, e misia ai e tagata avanoa e a'oa'o ai mai isi aganu'u, lea e mafai ona fa'alauteleina ai o latou malamalamaaga ma le poto. O lenei uiga e fa'atapula'aina ai le tatala ma le fa'afouina.
Faatoilaloina o le Fa'aitu'au Fa'ale-Etnisiti
O le faatoilaloina o le faailoga tagata i isi atunuu e le o se galuega faigofie, ae e le o se mea e le mafai. O nisi laasaga e mafai ona e faia e aofia ai:
1. A'oa'oga Fa'aleaganuu: O le atina'eina o se mataupu aoaoina e aofia ai tagata uma mo aganu'u eseese e mafai ona fesoasoani e fa'atupuina le faaaloalo ma le malamalama fa'aleaganuu mai lava i le la'itiiti. E tatau i a'oa'oga ona fa'amalosia tamaiti a'oga e iloa le taua o eseesega ma malamalama e leai se aganu'u e sili atu.
2. A'oa'oga Fa'avaomalo: I le nofoaga faigaluega, o sauniga a'oa'oga e taula'i fa'apitoa i le fa'aleleia atili o le malamalama ma tomai fa'avaomalo e mafai ona fa'aitiitia ai uiga fa'ale-aganu'u. O lenei a'oa'oga e mafai ona fesoasoani i tagata faigaluega e malamalama i eseesega fa'ale-aganu'u ma le auala e fegalegaleai lelei ai ma pa'aga mai tala'aga eseese.
3. Ala o Faasalalauga e Aofia Ai: E taua tele le sao o ala o faasalalauga i le faʻatupuina o manatu o le lautele. O le mea lea, e taua tele le faʻamalosia o se faʻatusa sili atu ona paleni ma lelei o aganuʻu eseese i ala o faasalalauga lautele. O polokalame ma anotusi e suʻesuʻeina ai isi aganuʻu i se auala faaaloalo ma faʻamatalaga e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai faʻailoga tagata ma faʻailoga tagata.
4. Aafiaga Patino Tuusa'o: O le fa'amalosiauina o fegalegaleaiga tuusa'o ma le galulue fa'atasi i le va o tagata mai aganu'u eseese e mafai ona fesoasoani e soloia ai pa puipui o le fa'aitu'au i itu eseese. Mo se fa'ata'ita'iga, o polokalame fefa'ataua'iga a tamaiti a'oga, galuega tauofo faavaomalo, ma galuega fa'atino galulue fa'atasi i aganu'u eseese e mafai ona maua ai ni aafiaga taua ma fa'alauteleina ai manatu o tagata auai.
5. Talanoaga Tatala ma Talanoa: E taua tele le fausiaina o se avanoa mo talanoaga tatala lea e mafai ai e tagata ona faasoa atu o latou manatu ma aafiaga e aunoa ma se faamasinoga. E mafai e talanoaga ona faalautele ai se malamalamaga loloto i eseesega faaleaganuu ma faafaileleina ai le onosa’i ma le faaaloalo.
I'uga
O le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u o se lu'itau moni e mafai ona fa'alavelaveina ai le fealofani ma le galulue fa'atasi i le va o aganu'u. O le faatoilaloina o lenei uiga e mana'omia ai se taumafaiga fa'apitoa e malamalama ma talisapaia ai eseesega fa'ale-aganu'u. O a'oa'oga fa'ale-aganu'u eseese, a'oa'oga fa'ale-aganu'u eseese, ala o faasalalauga e aofia ai tagata uma, aafiaga fa'atino, ma talanoaga tatala o ni la'asaga mautu e mafai ona faia e fa'aitiitia ai le fa'aitu'au fa'ale-aganu'u.
I le iuga, o le faaaloalo i isi aganuu ma le taliaina o se vaaiga e sili atu ona tatala, e le gata ina mafai ona tatou puipuia feeseeseaiga ma faiga le tonu ae ia fausia ai foi se lalolagi e sili atu ona fealofani ma galulue faatasi. O le faailoga lanu eseese atonu o se vaega o le natura faaletagata e puipuia ai le faasinomaga o se tasi, ae faatasi ai ma le malamalama sa'o ma le aoaoga, e mafai ona tatou aoao e ola fealofani i totonu o le eseesega.